Áformaskjal um kvikmyndaendurgreiðslur í samráðsgátt

Menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra hefur birt áformaskjal í Samráðsgátt stjórnvalda um framlengingu á endurgreiðslum vegna kvikmyndagerðar á Íslandi. Að óbreyttu fellur endurgreiðslukerfið niður um næstu áramót en til að koma í veg fyrir rof á kvikmyndaframleiðslu er lagt til að kerfið verði framlengt um þrjú ár, með fáeinum breytingum.

Samhliða framlengingu kerfisins verður ráðist í greiningu á ýmsum atriðum sem athugasemdir hafa verið gerðar við, með það fyrir augum að kynna frekari breytingar á endurgreiðslukerfinu næsta vor. Áformaskjalið má nálgast með því að smella hér.

Frumvarpinu er ætlað að skýra betur skilyrði fyrir endurgreiðslu til að auka fyrirsjáanleika og skilvirkni kerfisins fyrir umsækjendur, umsýsluaðila og ríkissjóð.

Að sama skapi er markmið lagabreytinganna að viðhalda þeirri samkeppnishæfni sem Ísland hefur náð á alþjóðavettvangi kvikmyndagerðar með því að fá stór erlend kvikmyndaverkefni til landsins. Úttektir á íslenska endurgreiðslukerfinu undanfarin ár hafa gefið til kynna að einfaldleiki og skilvirkni kerfisins sé styrkleiki í alþjóðlegum samanburði. Reynslan af kerfinu og samanburður við önnur sambærileg kerfi gefi þó til kynna að tækifæri séu til úrbóta.

Sem fyrr segir er lagt til að endurgreiðslukerfið verði framlengt með fáeinum breytingum á þessu stigi, en að frekari breytingar á því verði kynntar vorið 2026 að lokinni nánari greiningarvinnu.

Helstu breytingar sem nú eru lagðar til eru:

1. Aukinn stuðningur við barnaefni
Lagt er til að lögð verði sérstök áhersla á framleiðslu barnaefnis á íslensku. Barnaefni á undir högg að sækja þar sem það er dýrara í framleiðslu, fjármögnun þess erfiðari og dreifingarmöguleikar á íslensku leiknu barnaefni minni. Barnaefni á íslensku gegnir lykilhlutverki í menntun, þroska og sjálfsmynd barna. Framleiðsla barnaefnis er því mikilvæg í menningarlegu og samfélagslegu samhengi. Mat stendur yfir á þeim möguleika á að veita framleiðendum barnaefnis heimild til að sækja um 35% endurgreiðsluhlutfall framleiðslukostnaðar, án annarra skilyrða (lágmarksfjárhæð, fjölda starfsdaga og starfsmanna). Unnið er að kostnaðargreiningu og mati á tillögunni.

2. 18 mánaða fyrirvari á verkefni yfir 300.000.000
Lagt er til að skýrari viðmið verði sett um lágmarkstíma milli þess að vilyrðisumsókn berst og sótt er um útborgun endurgreiðslu, með hliðsjón af umfangi verkefna. Það hefur í för með sér aukinn fyrirsjáanleika í framkvæmd, betra eftirlit með verkefnum og betri dreifingu fjárhagslegra skuldbindinga ríkissjóðs. Því er lagt til að í verkefnum sem hafa áætlaða eða endanlega heildarendurgreiðslu yfir 300.000.000 kr. verði umsókn um útborgun, hvort sem um ræðir fulla endurgreiðslu eða endurgreiðslu að hluta, ekki heimil fyrr en í fyrsta lagi 18 mánuðum eftir að umsókn um vilyrði var lögð fram.

3. Aðaltökutímabil hefjist innan 12 mánaða frá vilyrði
Lagt er til að sett verði skilyrði um að aðaltökutímabil verkefnis skuli hefjast innan 12 mánaða frá útgáfu vilyrðis um endurgreiðslu. Umsækjanda verði gert að tilkynna nefnd um endurgreiðslur hvenær tökur hefjast. Hafi slíkar tökur ekki hafist innan 12 mánaðafrá útgáfu vilyrðis, og ekki hafi borist rökstudd beiðni um framlengingu, fellur vilyrðið sjálfkrafa úr gildi.

4. Hugtakaskilgreiningar skýrðar nánar
Skilgreina þarf með skýrari hætti hugtökin „heildarframleiðslukostnað“ og „framleiðslukostnað m.t.t. kostnaðar sem fellur til innan EES.“

5. Brugðist við athugasemdum ESA
Frumvarpinu er einnig ætlað að bregðast við athugasemdum frá Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) sem fram komu við nýafstaðna úttekt á kerfinu.

Nánari upplýsingar má nálgast í Samráðsgátt stjórnvalda.