Frumvarpsdrög um rýni á fjárfestingum erlendra aðila kynnt í Samráðsgátt

Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra hefur lagt fram til kynningar í samráðsgátt stjórnvalda, drög að frumvarpi til laga um rýni á fjárfestingum erlendra aðila vegna þjóðaröryggis.

Markmið frumvarpsins er að leggja fram skýran og heildstæðan lagaramma um rýni á fjárfestingum erlendra aðila vegna þjóðaröryggis, þ.á.m. hvort viðskiptaráðstafanir sem tryggja erlendum aðilum eignaraðild, veruleg áhrif eða yfirráð yfir atvinnufyrirtækjum hér á landi, ógni þjóðaröryggi eða allsherjarreglu.

Frumvarpið tekur mið af alþjóðlegri þróun á þessu löggjafarsviði. Flest ríki á Evrópska efnahagssvæðinu (EES) og aðildarríki Efnahags- og framfarastofnunarinnar (OECD) hafa þegar sett löggjöf sambærilega þeirri sem lögð er til með frumvarpinu með mismunandi útfærslum.

Frumvarpsdrögin byggja á fyrri vinnu um slíka löggjöf og taka mið af áherslum úr stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnar Samfylkingar, Viðreisnar og Flokks fólksins og þróun síðustu ára hvað slíka rýnilöggjöf varðar í nágrannalöndum Íslands.

Heildstæð löggjöf um rýni á erlenda fjárfestingu út frá þjóðaröryggi er til þess fallin að auka traust á íslensku fjárfestingarumhverfi til hagsbóta fyrir atvinnulífið og samfélagið í heild. Þá má með hliðsjón af erlendri réttarþróun á undanförnum árum, þ.m.t. í aðildarríkjum OECD og Evrópusambandsins, leiða rök að því að reglur um rýni erlendra fjárfestinga geti nú talist sjálfsagður þáttur í lagaumhverfi ríkja.

Fjárfestingarýni er þannig ekki ætlað að takmarka erlendar fjárfestingar almennt heldur er markmiðið að ganga úr skugga um að einstakar erlendar fjárfestingar á afmörkuðum mikilvægum sviðum leiði ekki af sér öryggisógn.

Litið er svo á að traust regluverk utan um rýni á erlendri fjárfestingu sé mikilvægur hlekkur í þjóðaröryggi og baráttu við óæskileg áhrif erlendra aðila hér á landi sem geti ógnað öryggi. Þá mun slík löggjöf styrkja orðspor Íslands gagnvart bandalagsríkjum sem ríki sem tekur þjóðaröryggi alvarlega og skapa traust á Íslandi sem samstarfsríkis á þessum vettvangi.

Áhersla er lögð á að slík löggjöf setji óþarfa hindranir eða flækjustig sem degið geti úr erlendri fjárfestingu og samkeppnishæfni Íslands. Erlendar nýfjárfestingar eru, nú sem áður, mikilvægar fyrir fjölbreytni í íslensku efnahagslífi og verðmætasköpun í landinu. Gætt hefur verið að þessu jafnvægi í vinnu við gerð fyrirliggjandi frumvarps sem nú er til umsagnar í Samráðsgátt stjórnvalda.