Ráðherra ávarpaði ráðstefnu almannavarna: „Borgaralegir innviðir eru fyrsta lína varna“

Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra flutti opnunarávarp á ráðstefnu Almannavarna í dag þar sem hún lagði áherslu á mikilvægi öflugra borgaralegra innviða og áfallaþols íslensks samfélags.

Í ávarpi sínu fjallaði dómsmálaráðherra um mikilvægi þess að efla borgaralega innviði – lögreglu, Landhelgisgæslu og almannavarnakerfið í heild – sem hluta af markvissri uppbyggingu öryggis og varna landsins.

„Ég hef orðið vör við að almenningur er smeykur við umræðuna um öryggis- og varnarmál. Ég get vel skilið að hinn almenni maður hugsi um stríð og her og að Ísland sé að blanda sér í átök þegar rætt er um varnir Íslands í fjölmiðlum. Það er að sjálfsögðu ekki veruleikinn. Ísland er herlaust land og verður það áfram,“ sagði ráðherra og bætti við Ísland er skuldbundið til að verja 1,5% af vergri landsframleiðslu til öryggis- og varnarmála og þeir fjármunir verði m.a. nýttir til að styrkja borgaralega innviði. „Það er því grundvallaratriði að styrkja borgaralegan, innlendan viðbúnað; lögreglu, landhelgisgæslu og almannavarnakerfið í heild. Þetta þarf að styrkja. Og ég er fullviss um að þjóðin sé með okkur í því. Heimsmyndin hefur breyst og fólk tekur eftir því. Og fólk treystir borgaralegum innviðum. Það hefur því líklega aldrei verið jafn mikilvægt að styrkja almannavarnir og nú.“

Hún minnti á að vinna væri í gangi við að efla áfallaþol samfélagsins í samstarfi dómsmálaráðuneytisins, forsætisráðuneytisins, utanríkisráðuneytisins og embættis ríkislögreglustjóra.

„Til þess að koma í veg fyrir eða draga úr neikvæðum áhrifum áfalla skiptir höfuðmáli að búa yfir öflugu almannavarnakerfi og öflugum borgaralegum innviðum. Grunnurinn að því er áfallaþolið samfélag, þar sem öll svið samfélagsins eru í stakk búin til að takast með samræmdum hætti á við fjölbreyttar áskoranir,“ sagði ráðherra.

Almannavarnir einstakt kerfi sem vekur alþjóðlega eftirtekt

„Ég er stolt af ykkur – hverju og einu. Þið eruð öryggi okkar og varnir,“ sagði ráðherra í ávarpi sínu.

Hún lýsti sérstökum þökkum til þeirra fjölmörgu aðila sem starfa innan almannavarnakerfisins – allt frá sjálfboðaliðum björgunarsveita til starfsmanna lögreglu, Landhelgisgæslu og annarra viðbragðsaðila. Ráðherra sagði Almannavarnir einstakt kerfi þar sem allir vinna saman á jafningjagrundvelli.

„En skipulagið er skýrt og að sjálfsögðu er verkstjóri. En það er þetta öfluga kerfi, samheldni og samhæfing sem nágrannaþjóðir okkar dást að,“ sagði ráðherra og bætti við að almannavarnir njóti trausts almennings sem mikilvægt er að viðhalda. „Almannavarnir og allir þeir viðbragðsaðilar sem koma að almannavarnakerfinu tryggja öryggi okkar. Þjóðin veit það.“

Áframhaldandi fjölgun hjá lögreglu

Ráðherra benti á að ríkisstjórnin hefði þegar hafið fjárfestingu í öryggis- og löggæslukerfinu. Í upphafi árs ákvað ráðherra að fjölga lögreglumönnum um fimmtíu og stefnan er sett á frekari fjölgun innan lögreglunnar.

„Ríkisstjórnin er nú þegar byrjuð að bæta í rekstur landhelgisgæslunnar og lögreglunnar. Við erum búin að fjölga um 50 stöðugildi í lögreglunni. Við þurfum og munum halda áfram á þeirri braut. Það er vilji ríkisstjórnarinnar að fjárfesta í þessum innviðum. Eins og formaður minn og utanríkisráðherra sagði nýverið: Markmiðið er að fjölga lögreglumönnum um 250 á kjörtímabilinu,“ sagði ráðherra.

Ráðherra sagði einnig að frumvarp til nýrra heildarlaga um almannavarnir væri á lokastigi undirbúnings og stefnt væri að því að leggja það fyrir Alþingi í lok október.

„Frumvarpið miðar að því að efla almannavarnakerfið, styrkja það sem vel gengur og bæta það sem betur má fara. Þetta er mikilvægt skref í átt að auknu öryggi og áfallaþoli íslensks samfélags,“ sagði hún.

Fjölþáttaógnir krefjast samhæfðra viðbragða

Ráðherra ræddi jafnframt fjölþáttaógnir sem nú blasa við samfélögum víða um heim – meðal annars netárásir, skipulagða brotastarfsemi, upplýsingaóreiðu og árásir á mikilvæga innviði.

„Við megum ekki hræða þjóðina, heldur þurfum við að tala við hana á mannamáli. Það er okkar hlutverk að upplýsa almenning og tryggja að fólk viti hvað fjölþáttaógnir eru – og hvernig það getur brugðist við,“ sagði ráðherra.

Hún minnti á að þessar ógnir snertu öll svið samfélagsins, frá samfélagsmiðlum til landamæra, og að ábyrgðin á að tryggja öryggi landsins hvíldi fyrst og fremst á borgaralegum stofnunum sem heyra undir dómsmálaráðuneytið.

Í lok ávarpsins þakkaði ráðherra viðbragðsaðilum og starfsfólki almannavarna fyrir störf sín.

„Ég er ráðherra almannavarna. Ráðherra öryggismála. Þið standið vaktina þegar hætta ber að garði. Þjóðin treystir ykkur og ég treysti ykkur. Ég mun gera allt mitt til að aðbúnaður ykkar, geta og viðbragð verði fyrsta flokks,“ sagði Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir dómsmálaráðherra að loku