Skýrsla Eurydice um viðbrögð við minnkandi grunnfærni nemenda

Skýrsla Eurydice um viðbrögð í menntakerfum Evrópu frá árinu 2020 við minnkandi grunnfærni nemenda hvað varðar læsi, stærðfræði og náttúruvísindi kom út í dag.

Skýrslan er á vegum Eurydice-samstarfs 37 Evrópuþjóða og ber heitið Addressing underachievement in literacy, mathematics and science: Policy changes in European school education since 2020.

Rannsóknir sýna að margir nemendur í Evrópu ljúka námi sínu án viðunandi hæfni í þessum greinum, hæfni sem er nauðsynleg til að geta stundað áframhaldandi nám og vinnu og vera virkur þátttakandi í samfélaginu.

Í skýrslunni er dregið fram hvernig löndin sem eru til skoðunar hafa brugðist við þessu ástandi með opinberri stefnumörkun, breytingum á skipulagi kennslu, umbótum á aðalnámskrám, bættu mati á námsþörfum, endurskoðun á stuðningi við nám nemenda, ráðstöfunum til að bæta kennsluþróun og inngildingu, og ráðstöfunum til að fá forráðamenn til að taka aukinn þátt í menntun barna sinna.

Skýrslan sýnir að þó að nálgun sé mismunandi á milli skólakerfa í löndunum, þá birtast svipuð mynstur: Kennslufyrirkomulag hefur verið gert sveigjanlegra, aukin notkun er á greiningarmati, aukin kennsla er í litlum hópum og notkun viðbótarstuðningsfulltrúa er meiri. Menntun kennara tekur meira mið af áherslum um skóla án aðgreiningar og aukin áhersla er á þátttöku forráðamanna – sérstaklega þeirra barna sem koma frá heimilum sem glíma við félagslegar, fjárhagslegar og/eða menntunarlegar áskoranir.

Niðurstöður fyrir Ísland

Ísland kemur vel út í samanburði við aðrar þjóðir hvað varðar viðbrögð, stefnu og aðgerðir. Byggt er m.a. á menntastefnu til ársins 2030 sem samþykkt var í byrjun árs 2021 og fyrstu aðgerðaáætlunar hennar fyrir árin 2021–2024.

Skýrslan byggir á spurningalista sem allar þátttökuþjóðir samstarfsins svöruðu vorið 2025. Þegar gagnasöfnun lauk í lok maí sl. var ekki búið að birta aðra aðgerðaáætlun menntastefnu fyrir tímabilið 2025–2027 sem birt var um sumarið.

Eftirfarandi mynd sýnir að Ísland er meðal þeirra landa sem hefur sett fram að minnsta kosti eina stefnu sem bregst við minnkandi grunnfærni nemenda og að sama skapi að minnsta kosti eina stefnu sem hefur sérstakt yfirlýst markmið að bregðast við þróuninni.

Ísland er í hópi þeirra landa sem hafa gert breytingar á aðalnámskrá grunnskóla til að bregðast við minnkandi grunnfærni og eru í skýrslunni sérstaklega nefndar ráðstafanir vegna barna með fjölbreyttan menningar- og tungumálabakgrunn, einnig stöðumat fyrir sama hóp sem tekið var upp árið 2021.

Hérlendar ráðstafanir til að efla þátttöku foreldra í menntun barna sinna eru einnig nefndar sérstaklega í skýrslunni.

• Skýrsla Eurydice um viðbrögð í menntakerfum Evrópu við minnkandi grunnfærni nemenda