Ný skýrsla Eurydice skoðar áherslu á nýsköpun og frumkvöðlamenntun í menntakerfum Evrópu

Skýrsla Eurydice-samstarfsins um nýsköpun og frumkvöðlamenntun í skólum: Entrepreneurship education at school in Europe 2025 kom út í gær. Skýrslan greinir sex lykilþætti er tengjast nýsköpun og frumkvöðlamenntun í 36 þátttökuríkjum og gefur yfirlit yfir ráðstafanir yfirvalda til að efla slíka menntun í skólum.

Á evrópskum vettvangi hefur frumkvöðlahæfni verið skilgreind sem ein af átta lykilhæfniþáttum símenntunar, hæfni sem virkjar unga einstaklinga til að geta betur tekist á við heim í sífelldri þróun og nestar nemendur með færni til að takast á við efnahagslegar, félagslegar og umhverfislegar áskoranir.

Skýrslan fjallar um það með hvaða hætti yfirvöld menntamála hafa stuðlað að stefnumótun og kennslu á sviði nýsköpunar og frumkvöðlamenntunar. Hún skoðar einnig með hvaða hætti námskrár þátttökuþjóðanna nálgast nýsköpun og frumkvöðlamenntun á grunn- og framhaldsskólastigi. Byggt er á Entrecomp hæfnirammanum sem gefinn var út af Evrópusambandinu árið 2016 en sérstaklega eru skoðaðir 6 af 15 skilgreindum þáttum hæfnirammans.

Helstu niðurstöður

Stefnumótun: Í mörgum þátttökuríkjum rannsóknarinnar er frumkvöðlamenntun hluti af stefnumótun sem nær til fleiri sviða en menntamála. Í 20 af 38 menntakerfum til skoðunar í skýrslunni er um að ræða stefnuskjöl sem varða fleiri svið en menntun, svo sem færni 21. aldarinnar, hagvöxt og valdeflingu ungmenna og er Ísland meðal þeirra, en í aðeins fimm þátttökuríkjum/-svæðum einblína stefnuskjöl eingöngu á frumkvöðlamenntun í skólum.

Samþætting frumkvöðlamenntunar í aðalnámskrám: Öll menntakerfi hafa frumkvöðlafræðslu í námskrám sínum, algengast er að það sé gert með þverfaglegum eða námsgreinatengdum aðferðum. Samkvæmt skýrslunni kemur „sköpun“ víða fram í aðalnámskrá grunn- og framhaldsskóla á Íslandi. Það er einn af hæfniþáttum frumkvöðlahæfni og þar vísað til þverfaglegra þátta.

Stuðningur við kennara: 19 af 38 menntakerfum bjóða upp á frumkvöðlamenntun í starfsþróun kennara og skólastjórnenda og 15 lönd greina frá sérstökum námsmarkmiðum hvað varðar frumkvöðlamenntun. Að mati skýrsluhöfunda er frumkvöðlamenntun í starfsþróun kennara og skólastjórnenda ekki nægilega vel skilgreind á Íslandi til að falla undir þessar skilgreiningar.

Hvað varðar vægi frumkvöðlahæfni í menntun og starfsþróun kennara og skólastjórnenda hérlendis þá sker Ísland sig ekki úr samanburðarlöndunum. Aðeins örfá lönd skilgreina frumkvöðlahæfni sérstaklega í hæfnikröfum, hvort sem átt er við kröfur til kennara sem kenna frumkvöðlafræði eða aðra kennara. Að mati skýrsluhöfunda er ekki að finna áherslur á frumkvöðlahæfni í þeim starfsþróunarmöguleikum sem standa til boða fyrir kennara og skólastjórnendur á Íslandi eða í hæfnikröfum frá menntayfirvöldum þegar kemur að starfsþróun kennara og skólastjórnenda. Þetta á við um flest þátttökuríkin.

Að mati Eurydice þá er fjölbreytt nýsköpunar- og frumkvöðlamenntun til staðar á Íslandi fyrir nemendur en oftast utan skyldubundins náms.

• Um Eurydice samstarfið