Ráðherra mótmælti áformum Evrópusambandsins gagnvart EFTA-ríkjunum innan EES

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra gagnrýndi harðlega ákvörðun Evrópusambandsins (ESB) um að  beita Ísland og hin EFTA-ríkin innan Evrópska efnahagssvæðisins verndaráðstöfunum vegna innflutnings á járnblendi, á fundi EES-ráðsins sem fram fór í Brussel í gær.

„Við höfum verið alveg skýr í málflutningi okkar um að þessar ráðstafanir séu í engu samræmi við EES-samninginn. Hagsmunagæsla íslenskra stjórnvalda í málinu á sér engin fordæmi í 30 ára sögu samningsins og þrátt fyrir að við höfum ekki náð að afstýra þessu óréttlæti telur framkvæmdastjórnin sig hafa útfært ráðstafanir með þeim hætti að þær komi ekki niður á viðskiptum okkar,“ segir Þorgerður Katrín. „Markaðurinn kemur auðvitað til með að ráða öllu hvað það varðar, en hins vegar er ljóst að hinn mikli þrýstingur af okkar hálfu, sem og öll samtölin sem hafa átt sér stað, hefur skilað ríkum skilningi á stöðu okkar og mikilvægi þess að varðveita innri markaðinn án nýrra hindrana til framtíðar.“

Auk utanríkisráðherra EFTA-ríkjanna þriggja innan EES sótti einnig Marie Bjerre, Evrópumálaráðherra Danmerkur, fundinn, en Danir gegna formennsku innan Evrópusambandsins um þessar mundir. Af hálfu framkvæmdastjórnar ESB sat fundinn Valdis Dombrovskis, framkvæmdastjóri efnahagsmála. 

Í kjölfar hans áttu þátttakendurnir sameiginlegan fréttamannafund. Þar ítrekuðu þeir mikilvægi EES-samstarfsins og sagði utanríkisráðherra að viðræður á fundinum hefðu verið hreinskiptar. Lagði Dombrovskis áherslu á að þó EFTA-ríkin innan EES hefðu ekki verið undanþegin aðgerðunum í þetta skiptið hefði sérstaklega verið litið til stöðu Íslands og Noregs við útfærslu aðgerðanna. Engin áform væru um að grípa til frekari verndaraðgerðum vegna innflutnings frá EFTA-ríkjunum innan EES. 

Á fundinum var einnig rætt um viðleitni ESB til að draga úr reglubyrði atvinnulífsins og borgaranna og þær jákvæðu afleiðingar sem það gæti haft fyrir aukna samkeppnishæfni EES-svæðisins. 

EFTA-ráðherrarnir þrír funduðu einnig sameiginlega með ráðgjafanefnd og þingmannanefnd EES þar sem farið var yfir stöðuna vegna verndarráðstafana ESB á járnblendi. Samhliða fundi EES-ráðsins áttu Ísland, Liechtenstein, Noregur og ESB einnig pólitískt samráð þar sem m.a. var rætt um árásarstríð Rússa gegn Úkraínu og stöðuna á Gaza í kjölfar vopnahlés. 

EES-ráðið er pólitískur vettvangur EES-samstarfsins sem hittist tvisvar á ári. Ísland er í formennsku EES-samstarfsins um þessar mundir og stýrði utanríkisráðherra fundinum.