Efling samstarfs og sérþekkingar á málefnum þróunarríkja

Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra fundaði á föstudaginn með Silju Báru R. Ómarsdóttur, rektor Háskóla Íslands, og Ragnhildi Helgadóttur, rektor Háskólans í Reykjavík, um samstarf við uppbyggingu sérþekkingar á málefnasviðum þróunarsamvinnu. Tilefni fundarins má rekja til breytinga á sviði alþjóðamála en landfræðipólitískt mikilvægi landa í Suðri, þar á meðal þróunarríkja, fer vaxandi með aukinni þátttöku þeirra innan alþjóðakerfisins. 

„Það hefur brunnið á mér lengi að efla samtalið við fræðasamfélagið um þessi málefni. Í síbreytilegu pólitísku landslagi skiptir nefnilega aukin þekking á þróunarríkjunum miklu máli, bæði til að skilja stjórnmálaþróun og lýðfræðilegar breytingar, en ekki síst til að stuðla að efnahagslegri uppbyggingu og öryggi,“ segir Þorgerður Katrín. „Þannig getum við líka betur stutt við áherslumál Íslands á þessum vettvangi, um virkt alþjóðakerfi, lýðræðislegt stjórnarfar, mannréttindi, jafnrétti, loftslags- og umhverfismál, sem og sjálfbæra nýtingu auðlinda. Þá gerir fræðileg þekking og nálgun okkur betur kleift að skilja þær áskoranir sem þróunarríkin búa við.“

Á fundinum formgerðu utanríkisráðherra og rektorar háskólanna samstarf um styrkveitingar frá utanríkisráðuneytinu til rannsóknarverkefna við að byggja upp tengsl við háskóla í Afríku sunnan Sahara og styrkja þannig þekkingu á málefnasviðum alþjóðlegrar þróunarsamvinnu hérlendis. Reynslan hefur sýnt að rannsóknarverkefni skili nánu samstarfi vísindafólks við kollega í samstarfsríkjum. Þá er þess vænst að styrkirnir stuðli að nýliðun innan þróunarsamvinnu í gegnum nýdoktora með sérhæfingu á málefnasviði alþjóðlegrar þróunarsamvinnu.

Styrkirnir verða veittir í gegnum Doktorssjóð Háskóla Íslands og Þróunarsamvinnusjóð Háskólans í Reykjavík, en umsýsla sjóðanna er alfarið á forræði skólanna. 

Samstarf við fræðasamfélagið á Íslandi um þróunarsamvinnu og málefni þróunarríkja hefur ítrekað verið áréttað í stefnum og áætlunum um alþjóðlega þróunarsamvinnu Íslands. Á það einnig við um núgildandi stefnu (2024-2028), en í henni segir að samstarf við fræðasamfélagið verði eflt, enda gegni það mikilvægu hlutverki þegar kemur að nýsköpun, menntun og rannsóknum og búi að ríkri sérþekkingu sem getur nýst á sviði þróunarsamvinnu. Reynsla utanríkisráðuneytisins í gegnum GRÓ þekkingarmiðstöð staðfestir þau áhrif sem langtíma samstarf á vegum fræðasamfélagsins getur haft, með sterku tengslaneti og uppbyggingu sérþekkingar, bæði á Íslandi og í samstarfslöndum.