Stuðningur við Úkraínu og aukin árvekni á norðurslóðum til umræðu á varnarmálaráðherrafundi Atlantshafsbandalagsins

Fæling og varnir Atlantshafsbandalagsins, Atlantshafstengslin, öryggismál á norðurslóðum, aukin framlög til varnarmála og áframhaldandi stuðningur við varnarbaráttu Úkraínu voru mál í brennidepli á fundi varnarmálaráðherra Atlantshafsbandalagsins, sem lauk í Brussel í dag. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra tók þátt í fundinum. 

Bandalagsríkin eru einhuga um að halda áfram að efla varnir og fælingu bandalagsins í ljósi viðvarandi ógnar frá Rússlandi og framfylgd ákvarðana leiðtogafundarins í Haag um stóraukin framlög til varnarmála og fjárfesting í varnargetu eru þar lykilþættir.  

Varnarmálaráðherrarnir áréttuðu jafnframt mikilvægi þess að styðja áfram ötullega við varnarbaráttu Úkraínu gagnvart árásum Rússlands, þ.m.t. á orkuinnviði landsins á kaldasta tíma ársins meðan miklar frosthörkur geysa í Úkraínu. Þá ræddu ráðherrarnir nýja árvekniaðgerð Atlantshafsbandalagsins á norðurslóðum, Arctic Sentry, sem var sett á fót í aðdraganda fundarins til að efla samhæfingu, eftirlit og viðveru bandalagsins á svæðinu.  

„Evrópa hefur nú þegar axlað stóraukna ábyrgð á sameiginlegum vörnum bandalagsins, og sterkari Evrópa þýðir sterkara Atlantshafsbandalag. Þá er mikilvægi norðurslóða fyrir öryggi og varnir bandalagsins ótvírætt og ánægjulegt að Atlantshafsbandalagið ætli að auka viðveru sína og eftirlit á svæðinu. Ísland gegnir þar lykilhlutverki og hefur margt fram að færa í stuðningi, getu og þekkingu,“ segir Þorgerður Katrín. „Þá höldum við áfram að standa þétt við bakið á úkraínsku þjóðinni sem hefur mátt þola linnulausar árásir Rússa í nístandi vetrarkuldanum að undanförnu. Þeirra varnir, frelsi og fullveldi eru samofin okkar eigin og nýlega samþykkt og þverpólitísk stefna Íslands í varnar- og öryggismálum mun ramma enn frekar inn skuldbindingar okkar innan Atlantshafsbandalagsins.“  

Umræðu um Úkraínu var fram haldið með fundi í NATO-Úkraínuráðinu þar sem nýr varnarmálaráðherra Úkraínu, Mykhailo Fedorov, greindi frá stöðunni á vígvellinum sem og í friðarumleitunum. Fulltrúi Evrópusambandsins tók einnig þátt í fundinum og gerði grein fyrir aðgerðum sambandsins, m.a. hvað varðar áframhaldandi þvingunaraðgerðir gegn Rússlandi, lánafyrirgreiðslur til Úkraínu og fjárfestingar í evrópskum varnariðnaði.  

Á hliðarlínum ráðherrafundarins funduðu norðurskautsríkin sjö innan bandalagsins sem og varnarmálaráðherrar Norðurlandanna og voru Atlantshafstengslin og málefni norðurslóða helstu umræðuefni beggja funda.  

Að auki var fundað í hópi ríkja sem styðja við varnarbaráttu Úkraínu (UDCG). Þar greindi utanríkisráðherra frá áframhaldandi varnartengdum stuðningi Íslands við Úkraínu, þ.e. framlagi sem nemur milljarði króna í PURL-verkefni Atlantshafsbandalagsins um kaup á varnartengdum búnaði, og þá renna 300 milljónir króna til samhæfingarherstjórnar bandalagsins fyrir Úkraínu (NSATU). Er hvort tveggja í samræmi við samþykktir Alþingis og fjárlög.