12 febrúar 2026

Menningar-٫ nýsköpunar- og háskólaráðuneytið

Úthlutað úr Rannsóknasjóði og Hvatningarverðlaun veitt framúrskarandi vísindamanni

Rannsóknaþing um opin og ábyrg vísindi fór fram í dag þar sem Logi Einarsson menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra afhenti Hvatningarverðlaun Rannsóknarsjóðs 2026 við hátíðlega athöfn. Verðlaunin hlaut Dr. Hrefna Dögg Gunnarsdóttir, lektor við Lagadeild Háskóla Íslands en rannsóknir hennar eru einkum á sviði heilbrigðisréttar og lögbundinna krafna til vísinda, m.a. í umhverfiserfðafræði.

Hrefna hefur unnið að rannsóknum á sviði lögfræði tengdri heilbrigðisrétti, vinnslu heilbrigðisgagna og annarra stórra gagnasafna sem notuð eru í vísindaskyni, persónuvernd, líftækni og gagnkvæmni í vísindarannsóknum. Hún hefur á skömmum tíma unnið brautryðjendastarf á sínu fræðasviði og hafa rannsóknir hennar, sem hafa m.a. birst hjá virtum alþjóðlegum útgefendum, haft áhrif á alþjóðlega umræðu um lögfræðileg, siðferðileg og samfélagsleg viðmið í tengslum við nýjar rannsóknaraðferðir á sviði líf- og erfðavísinda.

Það er mat dómnefndar að Dr. Hrefna Dögg Gunnarsdóttir sé framúrskarandi ungur vísindamaður sem sýnt hafi fram á sjálfstæði, frumleika og áræðni í rannsóknum og hafi unnið brautryðjendastarf á sínu fræðasviði. Hún hafi skapað væntingar um framlag í vísindastarfi sem treystir stoðir mannlífs á Íslandi og hafi miðlað sérþekkingu sinni, jafnt innanlands sem erlendis. Hrefna sé því verðugur handhafi Hvatningarverðlauna Rannsóknarsjóðs árið 2026.

Hvatningarverðlaun Rannsóknasjóðs eru veitt vísindafólki sem snemma á ferlinum þykir hafa skarað fram úr en markmiðið með þeim er að hvetja vísindafólk til dáða og vekja athygli almennings á gildi rannsókna og starfi vísindafólks.

Fjárfest í rannsóknum - 70 verkefni hljóta styrk úr Rannsóknasjóði

Á þinginu var tilkynnt um úthlutun styrkja til nýrra rannsóknaverkefna fyrir árið 2026. Alls bárust 414 gildar umsóknir í Rannsóknasjóð og voru 70 þeirra styrktar eða 17% umsókna. Sjóðurinn er í umsýslu Rannís sjá nánar hér.

Rannsóknasjóður er leiðandi samkeppnissjóður hér á landi og heyrir undir menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðuneyti. Sjóðurinn styrkir verkefni á öllum sviðum vísinda, allt frá styrkjum til doktorsnema til öndvegisstyrkja. Öndvegisstyrkir eru veittir til viðamikilla verkefna sem skara fram úr á sínu sviði og hafa alþjóðlega skírskotun.

Styrkveitingar til nýrra verkefna nema á þessu sinni rúmum 1.3 milljarði króna, en þar sem verkefni eru almennt til þriggja ára verður heildarkostnaður vegna þeirra tæplega 3.8 milljarðar króna á árunum 2026-2028.

„Öflugar rannsóknir og nýsköpun skipa veigamikinn sess í nýrri atvinnustefnu stjórnvalda sem nú er í mótun. Úthlutun dagsins í dag ber þess merki að við ætlum okkur að gera rannsóknum og nýsköpun hærra undir höfði. Mikilvægi þess blómlega starfs sem vísindafólk á Íslandi vinnur á hverjum degi skiptir sköpum. Ekki aðeins vegna þess að rannsóknir leiða til nýrrar þekkingar og framfara, heldur undirbyggja rannsóknir einnig vandaða stefnumótun stjórnvalda. Verkefnin sem hljóta styrk hér í dag eru til marks um bjarta framtíð svo ekki sé minnst á okkar færa vísindafólk líkt og Dr. Hrefnu Dögg Gunnarsdóttur sem hlaut hvatningaverðlaun sjóðsins í dag. Ég óska þeim innilega til hamingju og velfarnaðar í starfi,“ segir Logi Einarsson menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra.

Yfirlit um skiptingu milli styrktegunda*

Öndvegisstyrkir (öll fagráð)

Alls bárust 25 umsóknir um öndvegisstyrki og voru 2 styrktar eða 8% umsókna.

Verkefnisstjóri	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Hans Tómas Björnsson	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Kortlagning á sértækum kæliferli í spendýrafrumum	60.625.000
Finnur Ulf Dellsén	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Samstaða í vísindum	44.785.000

Nýliðunarstyrkir (öll fagráð)

Alls bárust 29 umsóknir um nýliðunarstyrki og var 1 styrkt eða 3% umsókna.

Verkefnisstjóri	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Guðjón Ólafsson	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Hlutverk þráðhaftsumritunar og frumustreitu í litningaóstöðugleika	27.293.750

Verkefnisstyrkir

Alls bárust 163 umsóknir um verkefnisstyrki og voru 29 styrktar eða 18% umsókna.

Raunvísindi og stærðfræði (16%)

Verkefnisstjóri, aðalrannsakendur	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Pavla Dagsson Waldhauserová	Landbúnaðarháskóli Íslands	Áhrif ryks á heimskautasvæðum	29.086.248
Vala Hjörleifsdóttir	Háskólinn í Reykjavík - Verkfræðideild	SæLjós - hagnýting neðansjávar fjarskiptainnviða til jarðskjálftarannsókna	25.391.250
Sigurður Ingi Erlingsson	Háskólinn í Reykjavík - Verkfræðideild	Samspil seglunar og flutningseiginleika í örvírum úr grannfræðilegum einangrurum	29.602.855
Elvar Örn Jónsson	Raunvísindastofnun Háskóla Íslands	Staðbundin skölun og lágmörkun sjálfsvíxlverkunarleiðréttingar með samoka kjörsvigrúmum	24.125.000

Verkfræði og tæknivísindi (19%)

Verkefnisstjóri, aðalrannsakendur	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Luca Aceto, Anna Ingólfsdóttir, Elli Anastasiadi, Kim Guldstrand Larsen, Martin Zimmermann	Háskólinn í Reykjavík - Tölvunarfræðideild	Yfirrökfræði: tjáningarhæfni, eftirlitshæfni, og verkfæri (H.Lo)	23.903.950
Hans Peter Reiser	Háskólinn í Reykjavík - Tölvunarfræðideild	FrostShield: Útskýranleg og sjálfvirk netvörn byggð á persónuverndarvöktun og vélanámi	23.692.230
Yngvi Björnsson	Háskólinn í Reykjavík - Tölvunarfræðideild	Útskýranleg gervigreind og virkt vélnám í upplýstum leitaragentum	25.238.625
Milad Kowsari, Benedikt Halldórsson	Veðurstofa Íslands	Ný jarðskjálftavárkort fyrir Suðvesturland með megindlegu mati á uppsafnaðri óvissu (EQSIGMA)	30.237.500
Bing Wu	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Jarðhitavatnsnám: endurheimt rúbídíns með blendingshimnuferli	14.935.000
Valgerður Guðrún Halldórsdóttir	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Kortlagning legs: Þrýstingsmat með ómun sem nýtt rannsóknarviðmið við mat á hnútum í legi, legslímuvillu, legslímukirtla- og vöðvavillu	16.447.500

Náttúru- og umhverfisvísindi (19%)

Verkefnisstjóri, aðalrannsakendur	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Isabel Pilar Catalan Barrio	Landbúnaðarháskóli Íslands	Samsetning og næringargildi fæðu grasbíta túndrunnar	30.393.750
Alejandro Salazar Villegas	Landbúnaðarháskóli Íslands	Aðstoð við myndun lífrænnar jarðvegsskánar (BIOCRUST, lífskurn) við endurheimt vistkerfa	14.862.600
Victor A. Albert	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Erfðafræðileg uppbygging hraðrar aðlögunar í frumbyggjaplöntunni Honckenya peploides: Hvernig fjölföldun, misfjölföldun og tvíföldun knýja áfram velgengni hennar á eldfjallaströndum Íslands	28.998.750
Brynhildur Davíðsdóttir, Kevin J Dillman	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Að skapa gott líf innan vistfræðilegra takmarka jarðar	26.042.500

Lífvísindi (22%)

Verkefnisstjóri, aðalrannsakendur	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Guðmundur H Guðmundsson, Qiong Wang	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Greining á virkniferlum í frumum fyrir nýja lyfjavísa gegn slímhimnubólgu í görn	25.515.000
Stefán Þórarinn Sigurðsson	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Ísóform sértækt hlutverk MITF í að viðhalda stöðugleika erfðaefnisins	22.842.500
Guðrún Valdimarsdóttir	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	TGF-beta/SMAD boðleiðir í íferð næriþekjufruma í fylgju og í meðgöngueitrun	24.462.500
Valur Emilsson, Þórarinn Guðjónsson	Hjartavernd ses	Innsýn í þróun krabbameina með sermispróteinum	24.422.500

Klínískar rannsóknir og lýðheilsa (14%)

Verkefnisstjóri, aðalrannsakendur	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Helga Zoega	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Örugg lyfjameðferð á meðgöngu: Skammtíma- og langtímaútkomur geðlyfja	27.497.500
Jóhanna Gunnarsdóttir	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Innsýn í fylgjuþurrð með fylgjuvefjaskoðun til að bæta forspá um meðgöngueitrun og andvana fæðingar	29.573.986
Edda Björk Þórðardóttir	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Heilsufarslegar afleiðingar langvarandi náttúruhamfara	23.282.500

Félagsvísindi og menntavísindi (14%)

Verkefnisstjóri, aðalrannsakendur	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Rúna Sif Stefánsdóttir, Ársæll Már Arnarsson, Vaka Rögnvaldsdóttir	Háskóli Íslands - Menntavísindasvið	Langtímarannsókn á andlegri heilsu, félagslegri vellíðan, líkamlegum þroska og afkastagetu ungra knattspyrnustúlkna	24.636.300
Árni Kristjánsson	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Skynjun á mynstrum í umhverfinu í tíma og rúmi	28.752.500
Gylfi Zoega	Háskóli Íslands - Félagsvísindasvið	Áhrif styttingar framhaldsnáms á æviferilinn	18.023.750
Kathryn Margaret Crowe, Jóhanna Thelma Einarsdóttir, Þóra Másdóttir	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Orðaheimurinn batnandi fer	28.562.412
Sigrún Ólafsdóttir	Háskóli Íslands - Félagsvísindasvið	Stafræn samfélög, tækni og gervigreind: Ísland í alþjóðlegum samanburð	24.816.250

Hugvísindi og listir (27%)

Verkefnisstjóri, aðalrannsakendur	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Gísli Rúnar Harðarson	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Talað í trjám: Rannsóknir á skilum setningafræði og hljóðkerfisfræði	23.570.000
Gavin Murray Lucas, Ágústa Edwald Maxwell, Árni Daníel Júlíusson, Douglas James Bolender, Megan Taylor Hicks	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Sjálfstætt fólk? Íslensk heimili á löngu nítjándu öldinni	26.677.500
Þórhallur Eyþórsson, Heimir Freyr Viðarsson	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Málsambýli í eldri íslensku: Þáttur samfélagsgerðar og myndunar þéttbýliskjarna í málbreytingum	18.943.750

Nýdoktorsstyrkir

Alls barst 73 umsókn um nýdoktorsstyrki og voru 15 þeirra styrktar eða 21% umsókna.

Raunvísindi og stærðfræði (25%)

Nýdoktor	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Maarit Hannele Kalliokoski	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	(Leyni)gjóskulagatímatal byggt á rannsóknum á stöðuvatnaseti á Suðurlandi	14.700.000
Thomas Jacky Louis Joel Gascard	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Kosmísk dögun: Tækniþróun fyrir BISOU tilraunina og litrófsmælingar á örbylgjukliðnum	14.749.995

Verkfræði og tæknivísindi (19%)

Nýdoktor	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Meha Agrawal	Háskólinn í Reykjavík - Verkfræðideild	Hálfgreiningar- og tölvustýrð hönnunaraðferðafræði fyrir geislamyndandi loftnet fyrir ómönnuð loftför	14.658.730
Arnar Már Viðarsson	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Rannsókn á einangrurum með háan rafsvörunarstuðul fyrir SiC smára	14.749.995
Seyedreza Hassanianmoaref	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Gagnadrifnar og eðlisfræðilega upplýstar námsaðferðir: fyrir straum með svifögnum í órólegu flæði (DP4PL)	14.745.000

Náttúru- og umhverfisvísindi (22%)

Nýdoktor	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Andrea Pozzi	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Hin dulda hlið þróunar: Breytingar á genanetum	14.750.000
Laura Oller Lopez	Háskóli Íslands - Stofnun Rannsóknasetra	Eiturefni í háhyrningum: þverfagleg nálgun til að tengja eiturefnavistfræði og lífeðlisfræði	14.425.000

Félagsvísindi og menntavísindi (30%)

Nýdoktor	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Anton Lukashevich	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Andlit í mannþröng – sjónræn kóðun	14.750.000
Olanrewaju Femi Olagunju	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Stafrænt tæki fyrir áætlanagerð um sjálfbært fiskeldi: Leiðir til að auka hagkvæmni og markaðsstöðu í Afríku sunnan Sahara	14.677.500
Magnús Örn Agnesar Sigurðsson	Háskóli Íslands - Félagsvísindasvið	Almannaþjónar mannaldar	14.714.000

Hugvísindi og listir (21%)

Nýdoktor	Aðsetur	Heiti	ISK (1. ár)
Jeske Toorman	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Tilvísun og merkingarlegt framsal: Nýjar tilraunakenndar rannsóknir á málfræðilegum flokkum	14.622.500
Ashley Keaton	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Málfræðimiðuð tækni í greiningu tal- og máltruflana þvert á tungumál	14.647.865
Romina Werth	Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum	Afhjúpun Hálfdanar rímna Eysteinssonar: Fræðileg greining og útgáfa	14.749.155
Noemi Cubas Martin	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Litadýrð Íslands afhjúpuð með litrófsrannsóknum, þar sem náttúruleg litarefni í íslenskum ullartextíl eru rannsökuð, allt frá Víkingaöld til nútímans	14.042.500
Isabella Clarke	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Eftirlíf Tristan: Konur og ást í miðalda norður	14.750.000

Doktorsnemastyrkir

Alls bárust 124 umsóknir um doktorsnemastyrki og voru 23 styrktar eða 19% umsókna.

Raunvísindi og stærðfræði (27%)

Doktorsnemi	Aðsetur	Heiti	Lengd (ár)	ISK (1. ár)
Sigrún Elísa Eyjólfsdóttir	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Þróun orkuríks lífeldsneytis úr úrgangsolíum og metanóli	3	10.416.000
Raghavendra Kshirsagar	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Umfram MFCI: Líkanagerð fyrir gosstrók og gosmökk í blautum eldgosum	3	10.416.665
Rafael Daníel Vias	Raunvísindastofnun Háskóla Íslands	Bayesískir rennslislyklar með mæliskekkju-hlutlíkan: Útvíkkun á almenna veldislyklalíkaninu.	2	10.180.000

Verkfræði og tæknivísindi (17%)

Doktorsnemi	Aðsetur	Heiti	Lengd (ár)	ISK (1. ár)
Gianmarco Dolino	Háskólinn í Reykjavík - Verkfræðideild	METAspine - Sjúklingasértæk gerviefni líkön til að rannsaka meinvörp í hrygg	3	9.531.500
Liang Tian	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Viðmiðunarmælingar á landgerðaþáttum yfir mismunandi upplausnir: Skalanlegt vinnuflæði fyrir greiningu á staðgenglum líffræðilegrar fjölbreytni í Bandaríkjunum og Evrópu	1	10.416.660
Sara Camén	Háskólinn í Reykjavík - Verkfræðideild	Áhrif örplasts á orkubúskap við yfirborð jökla	3	9.531.500
Hamed Davari	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Ný eigindleg líkön af sterkhreyfingum jarðskjálfta fyrir verkfræðilegar þarfir	1	10.410.000

Náttúru- og umhverfisvísindi (20%)

Doktorsnemi	Aðsetur	Heiti	Lengd (ár)	ISK (1. ár)
Gabrielle Marie Valerie Laduree	Hólaskóli - Háskólinn áHólum	Svæðanotkun, fæðuatferli, félagskerfi og persónuleiki hjá laxfiskum í ám	1	10.416.660
Anna Bára Másdóttir	Náttúrufræðistofnun Íslands	Svipfarsbreytileiki og stofnerfðamengjafræði íslenska heimskautarefsins (Vulpes lagopus)	1	10.410.000
Brynhildur Magnúsdóttir	Háskóli Íslands - Verkfræði- og náttúruvísindasvið	Stofnerfðafræði og náttúrvernd íslenska hafarnarins	1	10.410.000

Lífvísindi (29%)

Doktorsnemi	Aðsetur	Heiti	Lengd (ár)	ISK (1. ár)
Gabriele Boretti	Háskólinn í Reykjavík - Verkfræðideild	3D-Mec(Omic): Þróun stærðfræðilíkans til að spá fyrir um myndun á 3D lífaprentaðs brjóskvefjar með sameindalíffræðilegum nálgunum án þess að skemma vefinn	3	9.420.455
Vera Amanda Varis	Háskóli Íslands - Heilbrigðisvísindasvið	Áhrif seytinna æðaþelsþátta á framvindu brjóstakrabbameins með notkun æðaríks æxlingaprófs	3	10.010.000

Klínískar rannsóknir og lýðheilsa (14%)

Doktorsnemi	Aðsetur	Heiti	Lengd (ár)	ISK (1. ár)
Ida Maruotto	Háskólinn í Reykjavík - Verkfræðideild	Aldurstengt spálíkan fyrir slitgigt í hné	3	9.531.500
Aníta Ósk Georgsdóttir	Háskólinn í Reykjavík - Sálfræðideild	Aukin þekking á hugrænni hrörnun með taugasálfræði og vélnámi: Fjölþætt nálgun byggð á íslenskum og sænskum gagnagrunnum	3	9.531.500

Félagsvísindi og menntavísindi (21%)

Doktorsnemi	Aðsetur	Heiti	Lengd (ár)	ISK (1. ár)
Brittany Marie Repella	Háskóli Íslands - Menntavísindasvið	Næra og Fræða – Fæðufærni, næringarfræðsla og fæðuóöryggi	2	10.325.000
Lóa Guðrún Gísladóttir	Háskóli Íslands - Menntavísindasvið	Að byggja betri framtíð með því að efla velferð barna og foreldra: Mat og gildi foreldranámskeiðsins Tengjumst í leik á Íslandi	3	9.990.000
Unnur Edda Garðarsdóttir	Háskóli Íslands - Menntavísindasvið	"Ég vil bara að einhver elski mig" Kynverund, ástarkraftur og gagnkynja ástir meðal ungs fólks í jafnréttisparadís	1	10.410.000
Ahmed Nawaz	Háskóli Íslands - Félagsvísindasvið	Áskoranir við stjórnun friðlýstra svæða í fjöllum Norður-Pakistan: Greining á stjórnkerfum og áhrifum á sanngjarnra náttúruvernd og félags- og efnahagsþróun	2	10.375.000
Guðrún María Þorsteinsdóttir	Háskóli Íslands - Félagsvísindasvið	Að lifa í óvissunni: Hvernig Grindvíkingar takast á við áhættu, brottflutninga og samfélag án staðar	3	10.410.000

Hugvísindi og listir (14%)

Doktorsnemi	Aðsetur	Heiti	Lengd (ár)	ISK (1. ár)
Gundega Skela	Háskóli Íslands - Félagsvísindasvið	Endurhugsun listasafna í gegnum stór tungumálalíkön: Rannsókn á Vasulka-safninu í Listasafni Íslands	3	10.410.000
Xindan Xu	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Um innri og ytri formgerð tilgangs- og afleiðingarsetninga með persónubeygðri sögn í íslensku	2	10.410.000
Piergiorgio Consagra	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Tveir íslenskir miðaldaþættir sem "exempla": Norna-Gests þáttr og Helga þáttr Þórissonar sem tvíþætt bókmenntaverk	2	10.410.000
Jesper Greve Kristensen	Háskóli Íslands - Hugvísindasvið	Réttur til Hægri: hugmyndin um réttlæti á netsvæðum hægri öfgamanna.	3	10.416.500

*Upphæðir geta breyst við samningagerð og eru birtar með fyrirvara um innsláttarvillur.

Vísindi nýsköpun og rannsóknir

Til baka

Úthlutað úr Rannsóknasjóði og Hvatningarverðlaun veitt framúrskarandi vísindamanni

Hafa samband