Forsætisráðherra fundaði með leiðtogum Norðurlanda og Kanada

Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra sótti í dag fund forsætisráðherra Norðurlandanna fimm og Kanada sem fram fór í Ósló í boði Jonasar Gahr Støre, forsætisráðherra Noregs. Á fundi forsætisráðherranna með Mark Carney starfsbróður þeirra í Kanada voru öryggis- og varnarmál á Norðurslóðum meðal helstu umræðuefna. Þá ræddu leiðtogarnir einnig Rússland og stríðið í Úkraínu, Atlantshafstengslin, málefni Atlantshafsbandalagsins (NATO) og stöðu mála fyrir botni Miðjarðarhafs.

Leiðtogar þessara sex ríkja hittust síðast í tengslum við leiðtogafund NATO í Haag í fyrra. Ríkin eru öll aðilar að Norðurskautsráðinu og eiga á milli sín æ nánara samráð og samstarf á víðtæku sviði öryggis- og varnarmála. Í sameiginlegri yfirlýsingu ríkjanna heita þau því að dýpka samstarfið enn frekar.

Ísland muni láta til sín taka

„Kanada undir forystu Marks Carney hefur sannarlega látið að sér kveða á alþjóðavettvangi síðan hann tók við embætti í fyrra. Við Norðurlandaleiðtogarnir áttum góðan fund með honum í Ósló dag. Þetta er sterkur hópur ríkja sem hefur brugðist við áskorunum í breyttum heimi af festu. Fundurinn einkenndist af samheldni og sameiginlegri sýn ríkjanna á framtíð öryggismála á Norðurslóðum og við Norður-Atlantshaf. Það er ákaflega mikilvægt fyrir Ísland, og öfluga íslenska hagsmunagæslu, að við eigum gott samband við okkar nánustu bandamenn,“ segir Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra.

„Ísland hefur augljóslega fundið fyrir breytingunum sem orðið hafa í kringum okkur undanfarin misseri. Umræðan um Grænland er áhyggjuefni og sömuleiðis staðan í Úkraínu. En við erum ekki hrædd, heldur kjósum við frekar að einblína á tækifærin sem fylgja gjarnan afgerandi breytingum. Áherslur NATO hafa til að mynda færst norður á bóginn, til okkar. Alvöru umræða um öryggi og efnahagslega samþættingu á svæðinu er farin af stað. Ísland mun láta til sín taka í því samhengi,“ segir Kristrún.

Tími til að víkka sjóndeildarhringinn

Forsætisráðherra leiddi umræður um samskipti og samstarf þvert yfir Atlantshafið á fundinum í dag. Hún benti á að ríkar ástæður væru til þess að þjóðirnar sem byggju á Norðurslóðum og nágrenni efldu enn frekar efnahagssamtarf sín á milli. Þar mætti nefna samstarf um uppbyggingu innviða á svæðinu, stórar fjárfestingar, efnahagslegt öryggi og viðnámsþol.

„Ég tel að fyrir okkur hér á svæðinu gætu mikil tækifæri falist í auknu samstarfi. Þar gæti Ísland leikið lykilhlutverk. Nú er tíminn til að víkka sjóndeildarhringinn,“ segir forsætisráðherra.

Sameiginleg yfirlýsing Norðurlandanna og Kanada

Í sameiginlegri yfirlýsingu leiðtoganna (á ensku) kemur fram að ríkin hafi ákveðið að dýpka samstarf sitt til að tryggja öryggi og fullveldi þjóðanna. Í yfirlýsingunni eru sameiginlegar skuldbindingar ríkjanna til öryggis á Norðurslóðum áréttaðar og lögð áhersla á að samstarf sé lykilforsenda í því samhengi.

Þá segir jafnframt að ríkin vinni saman til að stuðla að öryggi og stöðugleika á svæðinu fyrir öll bandalagsríki NATO. Þau séu skuldbundin því að auka viðveru bandalagsins á Norðurslóðum og tryggja fælingarmátt. Fagna leiðtogarnir sérstaklega aukinni áherslu NATO á Norðurslóðir með Arctic Sentry-aðgerðinni og öðrum viðbúnaði sem hleypt hefur verið af stokkunum á síðustu misserum.