19 mars 2026
/
Umhverfis-٫ orku- og loftslagsráðuneytið
Styrkir veittir til djúpborunar á Nesjavöllum og hitaveituvæðingar á Vestfjörðum
Loftslags- og orkusjóður hefur úthlutað 600 milljónum króna til 11 verkefna sem miða að nýsköpun og tækniþróun í jarðvarmanýtingu. Þetta er gert á grundvelli breytinga sem Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra gerði á reglugerð um Loftslags- og orkusjóð síðasta haust. Um er að ræða framhald af átakinu Jarðhiti jafnar leikinn sem fól í sér fjárfestingarstuðning við leit og nýtingu jarðhita til almennrar húshitunar árið 2025.
Þau verkefni sem nú eru studd snúast ekki aðeins um jarðhitanýtingu til húshitunar heldur einnig um jarðhitatengda verðmætasköpun og tækniþróun. Mörg þeirra lúta með einum eða öðrum hætti að djúpborun, en einnig eru styrkt verkefni sem falla undir þróun á tækni til viðhalds á hefðbundnum búnaði, smáskjálftarannsóknir, bætta nýtingu varma og nýtingu varmadælna við jarðhitakerfi.
Stærsti styrkurinn að þessu sinni, tæplega 310 milljónir króna, rennur til verkefnisins IDDP3, djúpborunar á Nesjavöllum sem er samstarfsverkefni Orkuveitu Reykjavíkur, Landsvirkjunar, HS Orku og stjórnvalda. Markmiðið er að bora dýpra ofan í jörðina og hagnýta jarðhita við hærra hitastig en áður hefur reynst mögulegt. Takist að virkja raforku með þessum hætti yrði unnt að margfalda framleiðslugetu hverrar borholu á komandi árum. Ísland stendur framarlega í rannsóknum og þróun á þessu sviði, en í fyrra undirrituðu umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, Orkuveita Reykjavíkur, Landsvirkjun og HS orka viljayfirlýsingu um að flýta djúpborunarverkefninu á Nesjavöllum og ráðast í framkvæmdir strax árið 2026.
Næsthæsti styrkþeginn að þessu sinni er Orkubú Vestfjarða. Annars vegar styður Loftslags- og orkusjóður við jarðhitanýtingu á Ísafirði með 160 milljón króna framlagi og hins vegar við boranir á Gálmaströnd yst í Steingrímsfirði með 25 milljón króna framlagi, en síðara verkefnið snýst um að skapa forsendur til aukinnar atvinnuuppbyggingar og verðmætasköpunar í Strandabyggð.“
Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra:„Á fyrsta ári kjörtímabilsins höfum við ráðist í stærsta fjárfestingarátak ríkisins í jarðhitamálum á þessari öld. Fyrst settum við milljarð í rannsóknarboranir og varmadæluvæðingu, frá Patreksfirði og Bolungarvík til Vestmannaeyja og Víkur í Mýrdal. En nú göngum við lengra, með jarðhitastyrkjum sem snúast ekki aðeins um almenna húshitun heldur líka um verðmætasköpun og tækniþróun, meðal annars um næstu kynslóð jarðhitanýtingar þar sem við sækjum dýpra ofan í jörðina, eftir meiri hita en áður hefur verið virkjaður. Ég hef gríðarlega trú á að hér geti Ísland rutt brautina.“
Þau verkefni sem hlutu styrk eru: