Stutt við tæknilausnir vegna stóriðjulosunar: tvö verkefni fá styrk

Tvö nýsköpunarverkefni hafa hlotið styrk úr Loftslags- og orkusjóði í úthlutun sem miðar að því að hraða þróun tæknilausna sem dregið geta úr losun gróðurhúsalofttegunda frá staðbundnum iðnaði innan ETS-kerfisins. Styrkirnir eru veittir í samræmi við atvinnustefnu stjórnvalda og forgangsverkefni ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum en verkefnin snúa annars vegar að kolefnisgeymslu og greiningu á losun og hins vegar að kolefnislausri álframleiðslu. Styrkirnir nema samtals 360 milljónum króna, en bæði verkefnin hlutu hæstu einkunn fagráðs Rannís.

Kolefnisgeymsla og losunargreining á Grundartanga

Verkefnið Decarbonization Grundartangi, sem mætti þýða sem Afkolun á Grundartanga, hlaut styrk að upphæð 198,7 milljónir króna. Verkefnið sem er unnið af Elkem á Ísland í samstarfi við Carbfix felur í sér greiningu á útblæstri frá iðnaðarstarfsemi á Grundartanga og mat á möguleikum til föngunar og varanlegrar geymslu koldíoxíðs í jörðu. Unnið verður að mælingum og líkanagerð losunar, auk rannsókna á jarðlögum til að meta megi hentugleika jarðlaganna til geymslu koldíoxíðs.

Kolefnislaus álframleiðsla

Verkefnið Demonstration Plant for Carbon Free Aluminium, eða tilraunastöð til kynningar á kolefnislausri álframleiðslu, hlaut styrk að upphæð 161,8 milljónir króna. Verkefnið er unnið undir forystu Arctus Aluminium í samstarfi við Norðurál, Eflu, Háskólann í Reykjavík og fleiri aðila og snýr að uppbyggingu verksmiðju þar sem kynna á nýja tækni í álframleiðslu sem losar súrefni í stað koldíoxíðs. Tæknin byggir á nýrri rafgreiningaraðferð, sem unnin er við lægra hitastig og veitir möguleika á að draga verulega úr losun og orkunotkun, auk þess að bæta nýtingu hráefna.

Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra: „Stóriðjuuppbygging hefur verið lykillinn að því að skapa sterkt og samkeppnishæft raforkukerfi á Íslandi þar sem verksmiðjurnar okkar eru knúnar endurnýjanlegri orku. Nú er að hefjast nýr kafli í stóriðjusögunni þar sem við látum okkur ekki nægja að framleiðslan byggi á grænni orku heldur ýtum líka markvisst undir föngun og geymslu kolefnis og fjölnýtingu auðlindastrauma. Þetta er mikilvægt loftslagsmál en líka grundvallaratriði fyrir samkeppnishæfni iðnaðar á okkar dögum. Í nýsamþykkri atvinnustefnu stjórnvalda leggjum við áherslu á að viðhalda og styrkja alþjóðlega samkeppnishæfni málmframleiðenda á Íslandi og styðja við tæknilausnir sem draga úr losun gróðurhúsalofttegunda frá útflutningsgreinum. Með þessari úthlutun Loftslags- og orkusjóðs, sem fer fram að undangengnu mati erlendra sérfræðinga á umsóknum sem bárust, fylgjum við eftir atvinnustefnunni og forgangsverkefnum ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum sem kynnt voru síðasta haust. Markmiðið er að rjúfa fylgnina milli hagvaxtar og aukinnar kolefnislosunar.“

Samdráttur í losun frá iðnaði innan ETS kerfisins er mikilvægur liður í aðgerðum stjórnvalda í loftslagsmálum. Styrkirnir eru veittir á grundvelli reglugerðarbreytingar sem Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, undirritaði í nóvember á síðasta ári, með það að markmiði að hraða þróun og innleiðingu lausna sem draga úr losun í iðnaði. Var við styrkveitingu m.a. horft til þess að verkefnið beinist að aðilum sem hafa talsverða möguleika á að draga úr losun og að verkefnið hafi möguleika á að hafa áhrif út fyrir einstaka fyrirtæki, félagasamtök og/eða stofnun.