18 maí 2026
/
Utanríkisráðuneytið
Hvernig verður staðið að mótun samningsmarkmiða Íslands ákveði þjóðin að halda viðræðum áfram við ESB?
Til upplýsingar: Þessi upplýsingamoli var birtur á vef utanríkisráðuneytisins sem hluti af sérstakri upplýsingasíðu sem sett var í loftið í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið sem fram fór 29. ágúst 2026. Þjóðaratkvæðagreiðslan, sem haldin var á grunni stefnuyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar frá 21. desember 2024, fór þannig að 52,8% Íslendinga hafnaði því að aðildarviðræður við Evrópusambandið yrðu teknar upp að nýju. Já sögðu 47,2% kjósenda en þátttaka í atkvæðagreiðslunni var 82,6%.
--------
Umfangsmikil vinna við mótun samningsmarkmiða Íslands fór fram í undirbúningi fyrir og í tengslum við aðildarviðræðurnar 2009–2013.
Ákveði þjóðin í þjóðaratkvæðagreiðslu þann 29. ágúst nk. að hefja skuli að nýju viðræður um aðild að Evrópusambandinu myndu stjórnvöld vinna uppfærð samningsmarkmið í víðtæku innlendu samráði sem síðan yrðu lögð fyrir Alþingi í sérstakri skýrslu. Þann tíma sem viðræður hafa legið niðri hafa bæði átt sér stað breytingar innanlands og á hinu alþjóðlega sviði sem taka þyrfti tillit til við mótun endurskoðaðra samningsmarkmiða. Þær áherslur sem mótaðar voru í tengslum við upphaflegar viðræður yrðu þó hafðar til hliðsjónar.
Að þessu sögðu er fjallað um meginhagsmuni og samningsmarkmið í VI. kafla nefndarálits meiri hluta utanríkismálanefndar vegna tillögu til þingsályktunar sem lá til grundvallar samþykkis Alþingis 28. maí 2026 um þjóðaratkvæðagreiðsluna sem halda á 29. ágúst nk.
Þar er meðal annars vikið að almennum atriðum, EES-samningnum, orku- og auðlindamálum, sjávarútvegsmálum, landbúnaðar og byggðamálum, umhverfis- og loftslagsmálum, atvinnu- og iðnaðarmálum, almannaþjónustu og félagslegum málum, gjaldmiðilsmálum, öryggis- og varnarmálum, skatta- og tollamálum, og fjármálum og fjárlögum ESB.
Hér má jafnframt finna frekari upplýsingar um samningsmarkmiðin sem lágu til grundvallar aðildarumsóknar að ESB árið 2009.
Ítarefni:
Sjá VI. kafla nefndarálits meiri hluta utanríkismálanefndar (2026) sem fjallar um meginhagsmuni og samningsmarkmið vegna tillögu til þingsályktunar sem lá til grundvallar samþykkis Alþingis 28. maí 2026 um þjóðaratkvæðagreiðsluna sem halda á 29. ágúst 2026.