Myndi kostnaður við EES-samstarfið falla niður við aðild?

Til upplýsingar: Þessi upplýsingamoli var birtur á vef utanríkisráðuneytisins sem hluti af sérstakri upplýsingasíðu sem sett var í loftið í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við Evrópusambandið sem fram fór 29. ágúst 2026. Þjóðaratkvæðagreiðslan, sem haldin var á grunni stefnuyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar frá 21. desember 2024, fór þannig að 52,8% Íslendinga hafnaði því að aðildarviðræður við Evrópusambandið yrðu teknar upp að nýju. Já sögðu 47,2% kjósenda en þátttaka í atkvæðagreiðslunni var 82,6%.

--------

Myndi kostnaður við EES-samstarfið falla niður við aðild?

Kostnaður við EES-samstarfið félli niður við aðild að ESB. Áætlaður kostnaður EES-samstarfsins er um 8 milljarðar króna. Hann samanstendur lauslega og fremur varlega áætlaða af eftirfarandi þáttum á ársgrundvelli:

• Framlög til Uppbyggingarsjóðs EES, um 1,7 milljarðar kr. á ári.
• Rekstur þýðingarmiðstöðvar utanríkisráðuneytisins, um 500 milljónir kr. á ári.
• Framlög til rekstrar EFTA-skrifstofunnar, Eftirlitsstofnunar EFTA og EFTA-dómstólsins, um 500 milljónir kr. á ári.
• Framlög til EFTA, þ.m.t. framlög til samstarfsáætlana ESB sem greidd eru í gegnum EFTA, um 5 milljarðar kr. á ári, að jafnaði á núverandi áætlanatímabili (nokkru hærri árið 2026, eða 5,8 milljarðar kr.).

Þessar greiðslur vegna EES-samstarfsins féllu niður í núverandi mynd ef Ísland gengi í ESB.

Annar beinn og óbeinn kostnaður gæti einnig fallið niður. Má nefna kostnað vegna þátttöku í Schengen-samstarfinu. Einnig greiðir ESB t.a.m. ferðakostnað vegna fundarsóknar fulltrúa aðildarríkja eftir aðild vegna ESB-samstarfs, en ríkið stendur straum af öllum ferðakostnaði fulltrúa Íslands vegna fundasóknar innan EES-samstarfsins og í öðru samstarfi við ESB í dag.