Aukinn efnahagslegur stöðugleiki og áframhaldandi styrking ríkisfjármála

Ríkisreikningur fyrir árið 2025 hefur verið birtur og sendur Alþingi. Árið 2025 einkenndist af auknum efnahagslegum stöðugleika í samanburði við árin á undan. Verðbólga lækkaði, kaupmáttur heimila jókst og stýrivextir tóku að lækka.

Mikilvægur áfangi náðist á árinu með samkomulagi um uppgjör ÍL-sjóðs. Með því lauk umfangsmiklu máli sem hafði haft áhrif á ríkisfjármál um árabil. Niðurstaðan styrkir stöðu ríkissjóðs til framtíðar og dregur úr áhættu sem byggst hafði upp yfir langan tíma.

Alþjóðlegur samanburður leiðir í ljós þann árangur sem náðst hefur í að styrkja ríkisfjármálin. Framreikningur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins, sem tekur tillit til stefnumörkunar stjórnvalda, sýnir að skuldir ríkisins og hins opinbera fara nú lækkandi í hlutfalli af landsframleiðslu samkvæmt þeim mælikvörðum sem eru notaðir eru til þess að bera saman skuldastig milli landa.

Þrátt fyrir jákvæða þróun er endurreisn fjárhagslegs styrks ríkissjóðs ekki lokið. Alþjóðleg verðbólga og hærra vaxtastig hafa dregið úr hraða verðbólguhjöðnunar. Fram undan eru áskoranir en ríkisstjórnin stendur við markmið sín um hallalaus fjárlög 2027 og áframhaldandi lækkun skulda, enda er það eitt mikilvægasta verkefni hennar.

Afkoma heildarsamstæðu ríkisins árið 2025 var neikvæð um 182 ma.kr. Tekjur námu 1.507 ma.kr. og rekstrargjöld 1.646 ma.kr. Hrein fjármagnsgjöld námu 71 ma.kr. Matsbreytingar eigna voru um 35 ma.kr., hlutdeild í afkomu félaga í eigu ríkisins var jákvæð um 1 ma.kr. og sölutap af fjármálagerningum og ófjárhagslegum liðum um 8 ma.kr.

Heildareignir í árslok 2024 voru 6.045 ma.kr., skuldir 6.200 ma.kr. Eigið fé fer úr 168 ma.kr. í að vera neikvætt um 155 ma.kr. Helstu þættir sem hafa áhrif á eigið fé fyrir utan afkomu ársins voru leiðrétting lífeyrisskuldbindinga vegna breytingar á ávöxtunarkröfu sem hefur neikvæð áhrif um 147 ma.kr., endurmat samgöngumannvirkja sem hefur jákvæð áhrif um 91 ma.kr. og leiðrétting á eignfærðum VSK í fjárfestingum sem hefur neikvæð áhrif um 194 ma.kr.

Daði Már Kristófersson, fjármála- og efnahagsráðherra:

Árangur af ábyrgð og festu í hagstjórn birtist í vaxandi mæli í efnahagslegum stöðugleika og áþreifanlega í betri hag almennings. Þar skiptir trúverðug stefna í ríkisfjármálum miklu máli.
Endurreisn fjárhagslegs styrks ríkissjóðs er ekki að fullu lokið og enn er nokkuð í land til að ná langvarandi verðstöðugleika. Aukin alþjóðleg verðbólga og hækkun alþjóðlegra vaxta á fyrri helmingi árs 2026 valda því að það mun taka heldur lengri tíma að ná fullum árangri í lækkun verðbólgu en vonir stóðu til. Engu að síður erum við vel á veg komin og ásetningur stjórnvalda um að ná efnahagslegum stöðugleika er ótvíræður og birtist hann í fjárlögum ársins 2026 og mun gera enn frekar í fjárlögum fyrir árið 2027.

Árangur Íslands er ekki sjálfsagður og þess vegna brýnt að halda áfram á markaðri braut. Það krefst aga, festu og úthalds. Þar munum við ekkert gefa eftir.

Ríkisreikningur 2025