NOTE: This article is more than 5 years old.

21 ágúst 2003

/

Greiðsluafkoma ríkissjóðs janúar-júlí 2003. Greinargerð: 21. ágúst 2003.


Greiðsluafkoma ríkissjóðs janúar-júlí 2003 (PDF 24K)


Nú liggja fyrir tölur um greiðsluafkomu ríkissjóðs fyrir fyrstu sjö mánuði ársins. Þessar tölur sýna sjóðhreyfingar og eru því ekki samanburðarhæfar við ríkisreikning eða fjárlög ársins sem eru sett fram á rekstrargrunni.

Greiðsluafkoma
Handbært fé frá rekstri var neikvætt um 15,4 milljarða króna, samanborið við 13,7 milljarða neikvæða stöðu á sama tíma í fyrra. Fjármunahreyfingar voru hins vegar jákvæðar um 17,2 milljarða króna í ár sem er 11 milljörðum betri staða en í fyrra. Jákvæðari staða skýrist nær alfarið af sölu á hlutabréfum ríkisins í Landsbanka Íslands, Búnaðarbanka Íslands og Íslenskum aðalverktökum. Þessi þróun hefur skilað sér í viðsnúningi á stöðu ríkissjóðs þar sem hreinn lánsfjárjöfnuður ríkissjóðs reyndist jákvæður um 1,8 milljarða króna á fyrstu sjö mánuðum ársins 2003 samanborið við 7,5 milljarða neikvæða stöðu á sama tíma í fyrra.

Tekjur
Heildartekjur ríkissjóðs námu um 147,5 milljörðum króna og hækkuðu um tæpan 16,1 milljarð króna frá árinu á undan, eða um 12,2%. Skýringin á þessum mismun felst fyrst og fremst í auknum tekjum af sölu hlutabréfa ríkisins. Þar af námu skatttekjur ríkissjóðs um 124,4 milljörðum króna og hækkuðu um 5,2% frá sama tíma í fyrra sem jafngildir um 3,4% raunhækkun á milli ára. Innheimtir tekjuskattar einstaklinga námu um 32,4 milljörðum króna og hækkuðu um 4,3% á milli ára. Innheimta tryggingargjalda jókst mun meira eða um 9,1% á milli ára og nam um 14,3 milljörðum króna. Þessi aukna innheimta skatta af launatekjum einstaklinga, bæði tekjuskatti einstaklinga og tryggingagjalds, endurspeglar hækkun launa sem meðal annars birtist í því að launavísitala Hagstofu Íslands hækkaði um 5,6% á sama tíma. Auk þess sem hækkun tryggingagjaldsins, um S%, tók gildi í byrjun þessa árs. Innheimta eignaskatta nam tæpum 4,6 milljörðum króna og lækkaði um 15,8%. Þar ber að nefna að eignaskattar einstaklinga og fyrirtækja voru lækkaðir verulega á þessu tímabili, eða um helming. Veigamesta breytingin er hins vegar í almennum veltusköttum sem hækkuðu um 9,4% frá sama tíma í fyrra, eða sem nemur 7,4% að raungildi. Þar munar mestu um 8,9% meiri innheimtu tekna af virðisaukaskatti. Af öðrum óbeinum sköttum má nefna að veruleg aukning var í innheimtu vörugjalda af ökutækjum eða um 54,2% sem stafar fyrst og fremst af auknum innflutningi bifreiða á fyrri hluta ársins. Auk þess jókst innheimta tekna af áfengis- og tóbaksgjaldi talsvert frá sama tíma í fyrra eða um 19,6%, en um þriðjung þeirrar aukningar má rekja til hækkunar á áfengisgjaldi af sterku áfengi og tóbaksgjaldi. Að öllu samanlögðu benda innheimtutölur í júlí til þess að almenn umsvif í efnahagslífinu séu jafnvel meiri en gert var ráð fyrir í síðustu þjóðhagsspá fjármálaráðuneytisins frá apríl sl.

Gjöld
Greidd gjöld nema 150,8 milljörðum króna og hækka um 8,8 milljarða milli ára. Hækkunin skýrist að mestu af greiðslum til heilbrigðsmála og almannatrygginga eða um 4 milljarða króna hjá hvorum málaflokki fyrir sig. Þar af hækka greiðslur til sjúkrahúsa og öldrunarstofnana um 3 milljarða. Lífeyristryggingar og atvinnuleysisbætur hækka samtals um 3,2 milljarða og sjúkratryggingar um 800 m.kr. Þá hækka greiðslur til Vegagerðar um 1,8 milljarða og hækkun til háskóla og framhaldsskóla nemur rúmum 1 milljarði króna. Á móti vegur að vaxtagreiðslur lækka um 3,2 milljarða milli ára, einkum þar sem stór flokkur spariskírteina var á gjalddaga í apríl 2002. Einnig lækka greiðslur til stjórnsýslunnar og landbúnaðarmála um samtals 900 m.kr. Aðrar breytingar milli ára eru minni.



Greiðsluafkoma ríkissjóðs janúar-júlí
(Í milljónum króna)

1999

2000

2001

2002

2003
Innheimtar tekjur..................................
102.725

114.186

122.986

131.399

147.465
- Söluhagn. af hlutabr. og eignahl…
-395

0

3

-3.175

-12.059
Greidd gjöld..........................................
101.315

106.709

128.231

141.957

150.807
Handbært fé frá rekstri.....................
1.015

7.478

-5.246

-13.733

-15.401
Fjármunahreyfingar............................
476

1.325

-2.364

6.213

17.206
Hreinn lánsfjárjöfnuður....................
1.492

8.803

-7.612

-7.520

1.805
Afborganir lána.................................
-18.163

-26.399

-22.045

-19.877

-18.021
Innanlands......................................
-8.492

-12.909

-7.292

-9.737

-5.612
Erlendis...........................................
-9.671

-13.490

-14.753

-10.140

-12.409
Greiðslur til LSR og LH....................
-1.084

-3.500

-8.750

-5.250

-4.375
Lánsfjárjöfnuður. brúttó..................
-17.755

-21.094

-38.408

-32.647

-20.591
Lántökur..............................................
10.738

18.855

31.859

30.324

24.245
Innanlands.......................................
1.666

2.369

11.037

12.370

22.868
Erlendis............................................
9.072

16.486

20.822

17.954

1.377
Greiðsluafkoma ríkissjóðs.............
-7.016

-2.242

-6.547

-2.323

3.654



Lánamál
Lántökur námu 14 milljörðum króna en afborganir voru tæpar 18 milljarðar. Erlend skammtímalán voru greidd niður um 10.7 milljarða króna á fyrri helmingi ársins og spariskírteini um 4.8 milljarða. Á móti vegur aukin lántaka í innlendum skammtímalánum. eða um 12.3 milljarða króna. Þá voru greiddar 3.8 milljarðar króna til Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins í því skyni að lækka framtíðarskuldbindingar ríkissjóðs



Tekjur ríkissjóðs janúar-júlí
(Í milljónum króna)
Breyting frá fyrra ári. %

2001

2002

2003

2000

2001

2002

2003
Skatttekjur í heild...............................
113.680

118.212

124.411

11,6

7,0

4,0

5,2
Skattar á tekjur og hagnað.............
38.291

40.344

40.677

26,1

18,6

5,4

0,8
Tekjuskattur einstaklinga.................
27.172

31.019

32.363

23,0

13,3

14,2

4,3
Tekjuskattur lögaðila.......................
6.110

3.607

2.525

23,3

36,1

-41,0

-30,0
Skattur á fjármagnstekjur................
5.009

5.718

5.789

54,3

31,3

14,2

1,2
Tryggingagjöld.................................
12.040

13.080

14.266

8,1

9,6

8,6

9,1
Eignarskattar....................................
5.640

5.514

4.645

7,7

12,5

-2,2

-15,8
Skattar á vöru og þjónustu..............
57.467

59.273

64.822

5,7

-0,6

3,1

9,4
Virðisaukaskattur.............................
36.407

38.474

41.908

9,0

1,2

5,7

8,9
Aðrir óbeinir skattar..........................
21.061

20.799

22.914

0,7

-3,5

-1,2

10,2
Þar af:
Vörugjöld af ökutækjum................
1.957

1.686

2.600

-9,6

-40,1

-13,9

54,2
Vörugjöld af bensíni......................
4.370

4.198

4.191

7,6

1,8

-3,9

-0,2
Þungaskattur.................................
2.896

2.728

2.760

4,2

7,3

-5,8

1,2
Áfengisgjald og tóbaksgjald..........
4.749

4.733

5.660

2,9

-3,9

-0,3

19,6
Annað............................................
7.089

7.192

7.449

-0,7

7,1

1,5

3,6
Aðrir skattar........................................
242

262

254

95,7

33,0

8,3

-3,1
Aðrar tekjur.........................................
9.305

13.187

23.054

5,5

17,6

41,7

74,8
Tekjur alls...........................................
122.986

131.399

147.465

11,2

7,7

6,8

12,2


Gjöld ríkissjóðs janúar-júlí
(Í milljónum króna)

Breyting frá fyrra ári. %

2001

2002

2003

2000

2001

2002

2003
Almenn mál........................................
13.881

15.675

15.981

15,3

9,5

12,9

1,9
Almenn opinber mál.........................
7.766

9.122

8.916

15,1

8,7

17,5

-2,3
Löggæsla og öryggismál..................
6.118

6.552

7.065

15,7

10,5

7,1

7,8
Félagsmál..........................................
74.539

83.982

93.545

-1,8

19,1

12,7

11,4
Þar af: Fræðslu- og menningarmál.....
17.362

19.311

20.696

8,5

15,9

11,2

7,2
Heilbrigðismál..........................
30.878

35.534

39.568

6,1

17,3

15,1

11,4
Almannatryggingamál..............
21.981

24.097

27.828

-19,2

25,4

9,6

15,5
Atvinnumál........................................
20.176

21.366

22.570

4,8

23,0

5,9

5,6
Þar af: Landbúnaðarmál.....................
6.489

6.854

6.419

1,1

24,8

5,6

-6,3
Samgöngumál..........................
8.581

9.236

10.536

6,5

25,6

7,6

14,1
Vaxtagreiðslur...................................
13.470

14.522

11.278

38,6

22,5

7,8

-22,3
Aðrar greiðslur..................................
6.164

6.413

7.433

34,0

53,2

4,0

15,9
Greiðslur alls.....................................
128.231

141.957

150.807

5,3

20,2

10,7

6,2