Okkar ábyrgð, öryggi og varnir Íslendinga

Björn Bjarnason, dóms og kirkjumálaráðherra flutti erindi á fundi Samtaka um vestræna samvinnu og Varðbergs, fimmtudaginn 29. mars um öryggis- og varnarmál Íslands og hlut íslenskra stjórnvalda við gæslu þeirra.

Í upphafi máls síns komst ráðherrann svo að orði:

„Ég tel íslenskum stjórnvöldum alls ekki um megn að taka á sig öryggisskyldur sjálfstæðs ríkis og bregðast við ógnum með skjótum og skilvirkum hætti til þess að tryggja og verja öryggi borgara sinna. Ef við viljum getum við verið virkir og áreiðanlegir þátttakendur með vinaþjóðum við að tryggja öryggi í okkar heimshluta. Ef við höldum rétt á málum getum við tekist á við gerbreyttar aðstæður á skynsamlegan og öflugan hátt.

Öryggis- og varnarmálin eru nú enn frekar en áður innanríkismál fremur en utanríkismál. Vissulega eru meginstoðir landvarnarstefnu Íslands enn sem fyrr varnarsamningurinn við Bandaríkin og þátttaka okkar í NATO. Við gæslu öryggis borgaranna skiptir samstarf við aðrar stofnanir en hermálayfirvöld austan hafs og vestan hins vegar meira máli en fyrr í sögu okkar, þegar lagt er mat á hættur, sem að kunna að steðja.“

Ráðherrann greindi frá nýju frumvarpi sínu um almannavarnir, þar sem lagt er til að stofnað verði almannavarna- og öryggismálráð undir formennsku forsætisráðherra til að marka stefnu stjórnvalda í almannavarna- og öryggismálum, enda taki almannavarnir bæði mið af náttúruhamförum og hamförum af manna völdum.

Ráðherrann sagðist einnig hafa lagt fram tillögu um 240 manna varalið lögreglu, sem starfaði undir stjórn ríkisrögleglustjóra.

Björn Bjarnason fór yfir 9 liða yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar um aðgerðir íslenskra stjórnvalda í öryggismálum, sem birt var 26. september sl., þegar bandaríska varnarliðið hvarf úr landi.

Undir lok máls síns sagði ráðherrann:

„Öryggis- og varnarmál ber ekki hátt nú í aðdraganda þingkosninganna. Sagt hefur verið að enginn vinni kosningar með slík mál á oddinum, þegar vel gengur, en hins vegar sé auðvelt að tapa kosningum, ef eitthvað fer úrskeiðis og öryggi borgaranna er ógnað.

Ef menn hafa ekki stefnu flokka í öryggis- og varnarmálum í huga, þegar þeir greiða atkvæði sitt, geta þeir auðveldlega vaknað upp við þann vonda draum að kosningum loknum, að valdhafar séu tilbúnir til að fórna því, sem vel hefur reynst og láta frekar óskhyggju ráða en kalt mat. 

Við skulum minnast þess, að stefnan ein segir ekki alla söguna, því að reynslan er ólygnust og hún getur kennt okkur margt um það, hverjum sé best treystandi til að fara með öryggismál okkar af nauðsynlegri festu.“

 

Ræða ráðherra  (pdf skjal)

Frumvarp_til_laga_um_almannavarnir  (pdf skjal)

Frumvarp_til_laga_um_samræmda_neyðarsvörun  (pdf skjal)

Frumvarp_til_laga_um_breyting_á_lögreglulögum  (pdf skjal)