Aðgerðaáætlun SÞ fyrir Sýrland og nágrannaríkin

Finnsk stjórnvöld og Sameinuðu þjóðirnar boðuðu á dögunum til fundar í Helsinki þar sem aðgerðaáætlun um mannúðaraðstoð í nágrannaríkjum Sýrlands var kynnt, eins og fram í síðasta Heimsljósi. Fulltrúar nágrannaríkjanna og framlagsríkja - þar á meðal Íslands - og yfirmenn helstu undirstofnana SÞ sem vinna að mannúðarmálum sóttu fundinn.

Sameinuðu þjóðirnar gera tvær aðskildar aðgerðaáætlanir um mannúðaraðstoð fyrir Sýrland og nágrannaríki þess. Áætlunin fyrir Sýrland nefnist á ensku Syria Humanitarian Response Plan (HRP) og áætlunin um aðstoð vegna flóttamannavandans í nágrannaríkjum Sýrlands nefnist á ensku Regional Refugee and Resilience Plan (3RP). Áætlunin fyrir Sýrland var ekki opinberlega kynnt í Helsinki, þar sem beðið er samþykki stjórnvalda í Sýrlandi.

HRP aðgerðaáætlunin fyrir Sýrland gerir ráð fyrir að veita 13,5 milljónum Sýrlendinga innan landamæranna aðstoð en af þeim eru  4,6 milljónir á svæðum sem erfitt er að ná til, þ.m.t. svæðum undir yfirráðum íslamska ríkisins, og um 700 þúsund íbúar búa á umkringdum/lokuðum svæðum, m.a. svæðum í borgunum Aleppó, Idlib og Damaskus. Rúmlega 3,4 milljarða Bandaríkjadala þarf til að fjármagna alla áætlunina innan Sýrlands, þar af rúmlega 1,3 milljarða vegna matvælaaðstoðar, sem er langumfangsmesti málaflokkurinn.

86% undir fátæktarmörkum

Til marks um stærð vandans meðal íbúanna innan Sýrlands áætla Sameinuðu þjóðirnar að 86% landsmanna séu undir fátæktarmörkum, atvinnuleysi sé 57% og ekki minna en 7 milljónir þurfa á matvælaaðstoð að halda. Tæpar tvær milljónir skólabarna geta ekki sótt skóla og tæpar 13 milljónir þurfa aðstoð við heilbrigðisþjónustu eða lyf. Hjálparstarfi á svæðinu er gert erfiðara um vik þegar aðgengi SÞ og hjálparsamtaka er síendurtekið hindrað af bæði stjórnvöldum og uppreisnarmönnum.

Flóttamannastraumurinn til nágrannaríkjanna hefur haft gríðarlegar afleiðingar á samfélag og efnahag þeirra. Í Helsinki var kynnt aðgerðaáætlun SÞ (3RP) fyrir nágrannaríkin Líbanon, Tyrklandi, Jórdaníu, Írak og Egyptalandi. Áætlunin samþættir aðgerðir 240 samstarfsaðila en þar á meðal eru undirstofnanir SÞ, borgarasamtök, opinberir aðilar og aðrir aðilar sem veita mannúðaraðstoð. Áætlunin gerir ráð fyrir að ná til 9,3 milljóna manna sem þurfa á aðstoð að halda í nágrannaríkjunum, 4,8 milljónir eru sýrlenskt flóttafólk og 4,4 milljónir eru íbúar gistiríkjanna sem þurfa aðstoð vegna flóttamannavandans.

Tæplega 4,7 milljarða Bandaríkjadala þarf til að fjármagna 3RP áætlunina fyrir nágrannaríkin á árinu 2017: 2,6 milljarða til neyðaraðstoðar fyrir flóttafólk og 2,1 milljarða til að bregðast við efnahagslegum afleiðingum af átökunum í Sýrlandi og flóttamannastraumnum. Sex árum eftir að átökin í Sýrlandi hófust, hafa áhrifin einungis aukist og staða bæði flóttafólksins og íbúa gistiríkjanna hefur stöðugt versnað. Aðgerðaáætlunina fyrir nágrannaríkin og frekari upplýsingar um hana má nálgast hér.