Nr. 772/2023 Úrskurður

Hinn 18. desember 2023 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 772/2023

í stjórnsýslumáli nr. KNU23120031

 

Endurtekin umsókn [...]

I.       Málsatvik

Með úrskurði kærunefndar útlendingamála nr. 350/2023, dags. 13. júní 2023, staðfesti kærunefnd útlendingamála ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 31. mars 2023, um að taka umsókn [...], fd. [...], ríkisborgara Íraks (hér eftir kærandi), um alþjóðlega vernd á Íslandi ekki til efnismeðferðar og vísa honum frá landinu. Niðurstaða kærunefndar var birt kæranda 14. júní 2023.

Hinn 11. desember 2023 barst kærunefnd endurtekin umsókn kæranda ásamt greinargerð. Upplýsingar um málsmeðferð í máli kæranda bárust kærunefnd frá Útlendingastofnun og Vinnumálastofnun 11. desember 2023 og stoðdeild Ríkislögreglustjóra 13. desember 2023. Þá bárust andmæli frá kæranda 14. desember 2023.

Af beiðni kæranda má ráða að hann byggi á 35. gr. a laga um útlendinga nr. 80/2016.

II.        Málsástæður og rök kæranda

Endurtekin umsókn kæranda byggir á því að meira en 12 mánuðir séu nú liðnir frá því að hann lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd hér á landi, sbr. 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga. Kærandi hafi lagt fram umsókn um alþjóðlega vernd á Íslandi 10. desember 2022 en umsókn hans hafi verið synjað. Aðstæður kæranda í Grikklandi hafi verið slæmar og hann hafi ekki fengið nauðsynlega þjónustu líkt og húsnæði, félagsstuðning, heilbrigðisþjónustu og menntun. Kærandi hafi dvalið í Grikklandi í þrjú ár og búið á götunni ásamt þungaðri kærustu sinni. Þá sé enga atvinnu að hafa í Grikklandi og ekki unnt að fá aðstoð við að læra grísku. Auk þess viðgangist fordómar í Grikklandi sem kærandi hafi orðið fyrir. Kærandi hafi reynt að leita aðstoðar lögreglu í Grikklandi án árangurs.

III.      Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

1. Endurtekin umsókn samkvæmt 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga

Samkvæmt 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga skal endurtekinni umsókn vísað frá. Þó skal taka endurtekna umsókn til meðferðar að nýju ef umsækjandi er staddur hér á landi og nýjar upplýsingar liggja fyrir í máli hans sem leiða til þess að sýnilega auknar líkur séu á því að fallist verði á fyrri umsókn hans skv. 24. gr. laganna.

Í 1. mgr. 40. gr. laga um útlendinga kemur fram að flóttamaður skv. 37. gr. laganna, sem er hér á landi eða kemur hér að landi, hefur samkvæmt umsókn rétt á að fá hér alþjóðlega vernd. Stjórnvöldum er þó heimilt, á grundvelli a-, b-, c- og d-liðar 1. mgr. 36. gr. laganna, að taka umsókn ekki til efnismeðferðar við þær aðstæður sem tilgreindar eru í umræddum stafliðum.

Með 10. gr. laga nr. 14/2023, um breytingu á lögum um útlendinga, voru breytingar gerðar á orðalagi 2. mgr. 36. gr. laganna. Í hinu nýja ákvæði er m.a. kveðið nánar á um við hvaða tímamark skuli miða þegar 12 mánaða fresturinn er annars vegar auk þess sem kveðið er á um til hvaða sjónarmiða skuli líta við mat á því hvað teljist tafir á málsmeðferð hins vegar. Í lokamálslið 2. mgr. 23. gr. breytingalaganna kemur fram að ákvæði 10. gr. gildi ekki um meðferð umsókna sem bárust fyrir gildistöku laganna. Umrædd lög tóku gildi 5. apríl 2023 og ljóst að umsókn kæranda barst fyrir gildistöku þeirra. Því fer um mál kæranda samkvæmt þágildandi 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga í samræmi við fyrri framkvæmd nefndarinnar og jafnræðisreglu 11. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 við úrlausn endurtekinnar umsóknar kæranda.

Í þágildandi 2. málsl. 2. mgr. 36. gr. kemur fram að ef meira en 12 mánuðir hafa liðið frá því að umsókn um alþjóðlega vernd barst fyrst íslenskum stjórnvöldum og tafir á afgreiðslu hennar eru ekki á ábyrgð umsækjanda sjálfs skuli taka hana til efnismeðferðar.

Af orðalagi þágildandi 2. málsl. 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga leiddi að umrætt 12 mánaða tímabil hæfist þegar umsækjandi legði fyrst fram umsókn um alþjóðlega vernd hjá stjórnvöldum. Í úrskurðum kærunefndar hefur verið lagt til grundvallar að tímabilinu hafi lokið þegar endanleg niðurstaða stjórnvalda var framkvæmd með flutningi umsækjanda til viðtökuríkis eða þegar kærandi færi úr landi sjálfviljugur eftir að ákvörðun í máli hans hafði verið tekin.

Kærunefnd hefur túlkað þágildandi 2. málsl. 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga á þann hátt að þó að 12 mánaða fresturinn sé liðinn verði umsókn ekki tekin til efnismeðferðar af þeim sökum ef tafir á málsmeðferð eða flutningi verði fyrst og fremst raktar til athafna eða athafnaleysis umsækjanda sem hann ber sjálfur ábyrgð á, nema þær tafir hafi verið óverulegar og ljóst er að hægt hefði verið að flytja kæranda áður en 12 mánaða fresturinn var liðinn.

Kærandi lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd á Íslandi 10. desember 2022 og rann því umræddur 12 mánaða frestur út á miðnætti 10. desember 2023. Kemur því til skoðunar hvort kærandi sé sannanlega staddur á landinu, sbr. 35. gr. a laga um útlendinga, og hvort tafir á afgreiðslu umsóknar kæranda séu á ábyrgð hans sjálfs, sbr. þágildandi 2. málsl. 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga.

Hinn 11. desember 2023 óskaði kærunefnd útlendingamála eftir upplýsingum frá stoðdeild Ríkislögreglustjóra, Útlendingastofnun og Vinnumálastofnun. Sneri fyrirspurn nefndarinnar að því hvort kærandi væri staddur á landinu, hvort tafir hefðu orðið á meðferð umsóknar hans og ef svo væri, hvort tafir væru á ábyrgð kæranda, sbr. þágildandi 2. málsl. 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga. Í svari frá Vinnumálastofnun sem barst kærunefnd 11. desember 2023 kemur fram að kærandi hafi verið skráður horfinn og eftirlýstur hjá þeim frá 6. nóvember 2023. Í svari frá Útlendingastofnun sem barst kærunefnd 11. desember 2023 kemur fram að stofnunin hafi ekki upplýsingar um hvort kærandi sé enn staddur á landinu en hann hafi ekki mætt á boðaða fundi eða í nafnakall á vegum þjónustufulltrúa stoðdeildar. Af þeim sökum hafi kærandi verið skráður horfinn og eftirlýstur frá 6. nóvember 2023. Talsmanni kæranda hafi verið tilkynnt um hvarf kæranda og óskað eftir að hann léti stoðdeild vita ef hann hefði upplýsingar um dvalarstað kæranda. Hinn 7. nóvember 2023 hafi borist tölvubréf frá kæranda með nýju heimilisfangi. Að mati Útlendingastofnunar leiki vafi á því hvort um sé að ræða rétt heimilisfang, enda sé húsnæðið skráð atvinnuhúsnæði þar sem starfræktur hafi verið veitingastaður í öllu húsnæðinu. Engu að síður hafi tölvubréfið verið sent á stoðdeild. Frá því að kærandi hafi verið skráður horfinn hafi hann ekki gefið sig fram hjá stofnuninni eða sent upplýsingar sem hafi leitt líkur að því að hann væri sannanlega staddur hér á landi. Það sé mat stofnunarinnar að með framangreindum athöfnum sínum hafi kærandi komið sér undan flutningi til Grikklands og tafið mál sitt í skilningi þágildandi 2. máls. 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga.

Í svari frá stoðdeild ríkislögreglustjóra, dags. 13. desember 2023, kemur fram að 26. október 2023 hafi tvívegis verið reynt að sækja kæranda í búsetuúrræði hans en ekki hafi tekist að ná í kæranda. Hinn 27. október 2023 hafi verið lokað á húsnæði kæranda og honum hafi verið send smáskilaboð um að mæta til lögreglu. Þá hafi kærandi verið boðaður í nafnakall 30. október 2023. Hinn 11. nóvember 2023 hafi verið hringt í kæranda en hann hafi ekki svarað. Kæranda hafi verið send smáskilaboð um að koma á fund hjá lögreglu 6. nóvember 2023, klukkan 10:00. Í dagbók lögreglu, dags. 6. nóvember 2023, kemur fram að kærandi hafi ekki mætt á boðaða fundi. Þá hafi kærandi ekki svarað í síma þrátt fyrir að ítrekað hafi verið reynt að ná símasambandi við hann. Kærandi hafi því verið settur í eftirlýsingu. Hinn 7. nóvember 2023 hafi lögreglu borist upplýsingar um að kærandi hafi gefið upp tiltekinn dvalarstað. Hinn 10. nóvember 2023 hafi lögregla farið að uppgefnu heimilisfangi, bæði í Reykjavík og Hafnarfirði. Kærandi hafi ekki verið búsettur á uppgefnu heimilisfangi í Hafnarfirði. Þá sé veitingastaður á skráðu heimilisfangi í Reykjavík og enginn búsettur þar. Lögregla hafi náð í kæranda símleiðis og hann hafi þá gefið upp annað húsnúmer í sömu götu. Kærandi hafi greint frá því að vera á ferðalagi með kærustu sinni og að hann ætli að reyna að mæta á lögreglustöðina í næstu viku þar sem hann fái engar greiðslur lengur.

Með tölvubréfi kærunefndar, dags. 13. desember 2023, var kærandi upplýstur um afstöðu stoðdeildar ríkislögreglustjóra og gefinn frestur til að sannreyna með óyggjandi hætti að hann væri staddur hér á landi sem og að koma að andmælum í samræmi við 13. gr. stjórnsýslulaga. Í andmælum kæranda, sem bárust 14. desember 2023, kemur fram að kærandi hafi farið til lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu 13. nóvember 2023 til að sanna að hann væri staddur hér á landi. Þá kvaðst kærandi hafi svarað boðum lögreglu og mætt á boðaða fundi lögreglunnar. Kærandi hafi ekki vísvitandi tafið mál sitt og hafi sýnt samstarfsvilja við framkvæmd flutnings.

Samkvæmt þeim upplýsingum sem kærunefnd hefur undir höndum er kærandi enn skráður eftirlýstur í kerfum lögreglu. Kærunefnd telur að jafnvel þó lagt væri til grundvallar að kærandi sé staddur hér á landi beri gögn málsins með sér að kærandi hafi tafið mál sitt. Samkvæmt upplýsingum frá stoðdeild hafi starfsmenn stoðdeildar tvívegis leitað kæranda í búsetuúrræði hans en hann hafi ekki verið þar. Þá hafi stoðdeild boðað kæranda á fundi en kærandi hafi ekki mætt. Kærandi hafi síðar gefið upp dvalarstað sinn með tölvubréfi til Útlendingastofnunar sem reyndist ekki réttur dvalarstaður. Síðar, eftir að lögregla náði í kæranda símleiðis hafi hann gefið upp annað húsnúmer í sömu götu en ekki verið þar þegar lögregla leitaði hans. Með háttsemi sinni gerði kærandi framkvæmd endanlegrar ákvörðunar á stjórnsýslustigi ómögulega innan tilgreindra tímamarka. Með hliðsjón af framangreindu telur kærunefnd að tafir á afgreiðslu umsóknar kæranda hafi verið á hans ábyrgð, sbr. 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga.

Með vísan til framangreinds telur kærunefnd að skilyrði ákvæðis 35. gr. a laga um útlendinga, um að nýjar upplýsingar liggi fyrir í máli hans sem leiði til þess að sýnilega auknar líkur séu á að fallist verði á fyrri umsókn hans samkvæmt 24. gr. laga um útlendinga, séu ekki uppfyllt í máli kæranda.

Að framangreindu virtu er endurtekinni umsókn kæranda vísað frá.

 

Úrskurðarorð: 

 

Endurtekinni umsókn kæranda er vísað frá. 

 

The appellant‘s subsequent application is dismissed.  

 

F.h. kærunefndar útlendingamála, 

 

Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður.