01 febrúar 2024
/
Nr. 117/2024 Úrskurður
KÆRUNEFND ÚTLENDINGAMÁLA
Hinn
úrskurður nr.
í stjórnsýslumáli nr.
Beiðni um frestun réttaráhrifa
í máli
I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild
Hinn
Í ákvörðunarorðum framangreindrar ákvörðunar Útlendingastofnunar er greint frá kæruheimild, sbr. 7. gr. laga um útlendinga, og tekið fram að stjórnsýslukæra fresti ekki framkvæmd ákvörðunar, sbr. 1. mgr. 103. gr. laganna en unnt væri að óska eftir frestun réttaráhrifa hjá kærunefnd útlendingamála, sbr. 2. mgr. 29. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Í kæru, dags. 8. nóvember 2023, óskaði kærandi eftir frestun réttaráhrifa.
I. Niðurstaða
Að meginreglu frestar stjórnsýslukæra ekki réttaráhrifum stjórnvaldsákvarðana sbr. 1. mgr. 29. gr. stjórnsýslulaga en æðra stjórnvaldi er þó heimilt að fresta áhrifum kærðra ákvarðana þar sem ástæður mæla með, sbr. 2. mgr. 29. gr. sömu laga. Ákvæði 3. mgr. 29. gr. laganna kveður svo á um að 1. og 2. mgr. gildi ekki þar sem lög mæla fyrir á annan veg. Í athugasemdum við frumvarp það er varð að stjórnsýslulögum er tekið fram að reglan þyki nauðsynleg þar sem kæruheimild geti í raun orðið þýðingarlaus ef æðra stjórnvald hefur ekki heimild til þess að fresta réttaráhrifum ákvörðunar. Enn fremur er tekið fram að ákvæðið hafi mesta þýðingu varðandi ákvarðanir sem fela í sér breytta réttarstöðu fyrir aðila, svo sem boð eða bann. Vegur þar þyngst þegar ákvörðun leiðir til röskunar á hagsmunum sem erfitt er að leiðrétta, jafnvel þótt æðra stjórnvald komist að þeirri niðurstöðu að kærð ákvörðun hafi verið ólögmæt og ógildanleg.
Hin kærða ákvörðun grundvallast á stjórnsýslumáli sem hófst að frumkvæði aðila máls, þ.e. með umsókn um dvalarleyfi. Samkvæmt 1. mgr. 50. gr. laga um útlendinga ber kæranda að hafa dvalarleyfi, hafi hann hug á lengri dvöl en til 90 daga á grundvelli áritunarfrelsis, sbr. 1. mgr. 49. gr. sömu laga, en kærandi er með dvalarleyfi í gildi á Ítalíu. Telur kærunefnd þann hluta málsins því mæla fyrir um óbreytta réttarstöðu kæranda enda hafði hann ekki dvalarleyfi í gildi þegar umsókn var lögð fram. Hin kærða ákvörðun mælir þó einnig fyrir um réttaráhrif sem eru kæranda íþyngjandi, þ.e. brottvísun og endurkomubann.
Líkt og fram kemur í 1. mgr. 103. gr. laga um útlendinga, skal réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðun að meginreglu ekki frestað. Kærunefnd hefur yfirfarið gögn í málinu, hina kærðu ákvörðun og aðstæður kæranda. Kærunefnd hefur fjallað um málefni kæranda og kveðið upp samtals sex úrskurði vegna umsóknar hans um alþjóðlega vernd. Í úrskurði nr. 19/2021, dags. 14. janúar 2021, tók kærunefnd afstöðu til dvalar kæranda á landinu, og veitti honum leiðbeiningar um að yfirgefa landið. Telur kærunefnd kæranda ekki hafa verið í góðri trú um dvöl á landinu þegar umsókn hans um dvalarleyfi sem hér er til meðferðar var lögð fram. Dregur það úr líkum á því að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi. Auk þess lítur kærunefnd til þess að hefði réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar verið hlítt af hálfu kæranda hefði sú staðreynd að hann væri farinn af landi brott ekki haft áhrif á eftirfylgni kærumáls hans auk þess sem kærandi hefði eftir atvikum getað lagt fram nýja dvalarleyfisumsókn frá heimaríki sínu. Gögn málsins benda til þess að kærandi starfi sjálfstætt við eigin atvinnurekstur, sbr. 7. tölul. 1. mgr. 3. gr. laga um atvinnuréttindi útlendinga nr. 97/2002, en samkvæmt 3. mgr. 6. gr. sömu laga, sbr. og 2. málsl. 2. mgr. 50. gr. laga um útlendinga, er honum óheimilt að starfa sjálfstætt nema hann sé undanþeginn kröfu um atvinnuleyfi samkvæmt sömu lögum, en um það vísast til 22. gr. laga um atvinnuréttindi útlendinga. Af umsókn kæranda og fylgigögnum er ljóst að hann er ekki undanþeginn kröfu um atvinnuleyfi. Verður því ekki fallist á það með kæranda að verði réttaráhrifum ekki frestað á meðan mál hans sé til meðferðar verði hann fyrir röskun hagsmuna sem erfitt verði að leiðrétta.
Til viðbótar við framangreint lítur kærunefnd til 3. mgr. 29. gr. stjórnsýslulaga en mælt er fyrir um framkvæmd ákvarðana í 103. gr. laga um útlendinga, sem eru sérlög gagnvart hinum almennu stjórnsýslulögum. Löggjafinn hefur þannig mótað regluverk um frestun réttaráhrifa vegna ákvarðana á grundvelli laga um útlendinga. Af ákvæðinu má ráða að löggjafinn hafi gætt að frestun réttaráhrifa í málum sem varða fyrirliggjandi réttindi, sbr. til hliðsjónar 3. mgr. 57. gr., 6. mgr. 58. gr., 59. gr. og XI. kafla laga um útlendinga. Gagnstætt þessu skuli réttaráhrifum, sem ekki varða fyrirliggjandi réttindi, að meginreglu ekki frestað. Sú heimild sem kærunefnd hefur til frestunar réttaráhrifa er undanþága frá umræddri meginreglu og ber að túlka þröngt.
Með beiðni um frestun réttaráhrifa leiddi kærandi í ljós þann vilja sinn að dveljast á landinu á meðan stjórnsýslukæra hans væri til meðferðar hjá kærunefnd. Lítur kærunefnd einnig til þess að kæranda var veittur 15 daga frestur til þess að komast hjá endurkomubanni, sbr. 1. málsl. 3. mgr. 101. gr. laga um útlendinga. Telur nefndin hæfilegt, m.a. með hliðsjón af meðalhófsreglu stjórnsýsluréttar, sbr. 12. gr. stjórnsýslulaga, að veita kæranda 7 daga viðbótarfrest frá móttöku þessa úrskurðar, til þess að hlíta fyrirmælum hinnar kærðu ákvörðunar.
Að öllu framangreindu virtu er það mat kærunefndar að hafna beri beiðni kæranda um frestun réttaráhrifa hinnar kærðu ákvörðunar.
Úrskurðarorð:
Kröfu aðila er hafnað.
The appellant’s request is refused.
Fyrir hönd kærunefndar útlendingamála,
Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður