Nr. 96/2024 Úrskurður

Hinn 1. febrúar 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 96/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU23080071

 

Kæra [...]

á ákvörðun

Útlendingastofnunar

I.       Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 25. ágúst 2023 kærði [...], fd. [...] (hér eftir kærandi), ríkisborgari Venesúela, ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 11. ágúst 2023, um að synja honum um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga.

Kærandi krefst þess aðallega að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að honum verði veitt staða flóttamanns hér á landi með vísan til 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Til vara krefst kærandi þess honum verði veitt viðbótarvernd með vísan til 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Til þrautavara krefst kærandi þess að honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða með vísan til 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Til þrautaþrautavara krefst kærandi að endurkomubann og brottvísun verði felld úr gildi.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

II.        Málsmeðferð

Kærandi sótti um alþjóðlega vernd hér á landi 7. október 2022. Kærandi kom í viðtal hjá Útlendingastofnun 15. nóvember 2022 ásamt löglærðum talsmanni sínum. Með ákvörðun, dags. 11. ágúst 2023, synjaði Útlendingastofnun kæranda um alþjóðlega vernd ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. Kæranda var jafnframt brottvísað frá landinu og honum ákvarðað endurkomubann til tveggja ára. Var sú ákvörðun kærð til kærunefndar útlendingamála hinn 25. ágúst 2023. Kærunefnd barst greinargerð kæranda 11. nóvember 2023.

III.      Ákvörðun Útlendingastofnunar

Í ákvörðun Útlendingastofnunar kemur fram að kærandi byggi umsókn sína um alþjóðlega vernd á því að hann sé í hættu í heimaríki sínu vegna starfsemi glæpamanna og almenns ástands.

Niðurstaða ákvörðunar Útlendingastofnunar í máli kæranda var sú að kærandi væri ekki flóttamaður og honum skyldi synjað um alþjóðlega vernd á Íslandi samkvæmt ákvæðum 37. og 40. gr. laga um útlendinga. Kæranda var jafnframt synjað um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða samkvæmt 74. gr. laga um útlendinga. Þá taldi stofnunin að ákvæði 42. gr. laga um útlendinga stæði endursendingu til heimaríkis ekki í vegi.

Kæranda var brottvísað frá landinu og honum ákvarðað endurkomubann til tveggja ára. Kæranda var veittur 15 daga frestur til að yfirgefa landið. Fram kom að yfirgæfi kærandi landið sjálfviljugur innan frestsins yrði endurkomubannið fellt niður.

Útlendingastofnun tilkynnti kæranda jafnframt að kæra frestaði réttaráhrifum ákvörðunarinnar, sbr. 1. mgr. 35. gr. laga um útlendinga.

IV.      Málsástæður og rök kæranda

Kærandi krefst þess aðallega að honum verði veitt alþjóðleg vernd sem flóttamaður hér á landi samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Verði ekki fallist á aðalkröfu málsins krefst kærandi þess til vara að honum verði veitt viðbótarvernd hér á landi með vísan til 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Til þrautavara krefst kærandi þess að honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Til þrautaþrautavara krefst kærandi að endurkomubann og brottvísun verði felld úr gildi.

Kærandi gerir ýmsar athugasemdir við ákvörðun Útlendingastofnunar og telur m.a. að stofnunin hafi brotið gegn réttmætum væntingum sínum, réttmætisreglu stjórnsýsluréttar, málshraðareglu 9. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og jafnræðisreglu 11. gr. sömu laga.

Til stuðnings aðalkröfu vísar kærandi til þess að hann styðji ekki stjórnvöld í heimaríki og hafi honum vegna þess ekki boðist aðstoð frá stjórnvöldum. Kærandi megi búast við frekari ofsóknum af sama tagi, þ.e. að vera neitað um grunnþjónustu. Þá kveðst kærandi óttast um líf sitt sem og ómannúðlega eða vanvirðandi meðferð verði honum gert að snúa aftur til Venesúela.

Til stuðnings varakröfu vísar kærandi til þeirrar hættu á að hann láti lífið eða verði fyrir ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð, vegna óaldar og mannréttindabrota sem viðgangist í landinu, verði hann sendur aftur til Venesúela. Kærandi vísar einnig til þeirrar hættu á að hann verði þar fyrir alvarlegum skaða af völdum handahófskennds ofbeldis vegna vopnaðra átaka glæpahópa í landinu eða ofbeldisfullra viðbragða stjórnvalda við gagnrýni.

Til stuðnings þrautavarakröfu vísar kærandi til þess að fjölskylda hans búi nú á Íslandi. Því hafi hann takmarkaðan félagslegan stuðning í heimaríki og það væri þungbært fyrir hann að þurfa að yfirgefa fjölskylduna. Kærandi telur að hann myndi glíma við erfiðar félagslegar aðstæður í Venesúela til viðbótar við aðra erfiðleika í landinu. Jafnframt telur kærandi að hann myndi eiga erfitt uppdráttar í heimalandi sínu vegna öryggisleysis, skorts á nauðsynjum og skorts á virðingu fyrir lífi og mannréttindum einstaklingsins sem ríki í Venesúela. Þá vísar kærandi til þess að faðir hans sem sé í Venesúela tórir þar aðeins vegna fjárframlaga fjölskyldu hans hér á landi.

Til stuðnings þrautaþrautavarakröfu vísar kærandi til þess að ekki var kveðið á um lagaskil með lögum um landamæri nr. 136/2022 sem sett voru 28. desember 2022. Kærandi hafi sótt um alþjóðlega vernd 7. október 2022 og hafði því réttmætar væntingar um að um umsókn hans færi skv. eldri reglum og venjubundinni framkvæmd. Því sé þess krafist að kærunefnd ákveði honum ekki brottvísun og endurkomubann heldur verði honum aðeins gefinn frestur til sjálfviljugrar brottfarar verði umsókn hans um alþjóðlega vernd á Íslandi hafnað.

Jafnframt telur kærandi það ósanngjarnt verði honum gert að sæta brottvísun og endurkomubanni til Íslands og Evrópu. En hann eigi fjölskyldumeðlimi á Íslandi. Kærandi telur það ganga gegn meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga og réttmætisreglu stjórnsýsluréttar ætli stjórnvöld að nýta sér neyð hans til þess að gera sig að fordæmi sínu svo stjórnvöld nái því markmiði sínu að fækka umsóknum um alþjóðlega vernd á Íslandi.

V.        Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð nr. 540/2017 um útlendinga, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Jafnframt ber að líta til ákvæða alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna frá 1951, ásamt viðauka við samninginn frá 1967, og annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

Í 40. gr. laga um útlendinga kemur fram að flóttamaður samkvæmt 37. gr. sömu laga sem er hér á landi eða kemur hér að landi, hefur samkvæmt umsókn rétt á að fá hér alþjóðlega vernd. Þá kemur fram í 1. mgr. 74. gr. laganna að heimilt sé að veita útlendingi sem staddur sé hér á landi dvalarleyfi á grundvelli ákvæðisins. Af athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga verður jafnframt ráðið að rétturinn til alþjóðlegrar verndar nái ekki til flóttamanna sem eru utan marka landsins. Verða ákvæðin ekki skilin öðruvísi en svo að réttur umsækjenda til alþjóðlegrar verndar og dvalarleyfis á grundvelli mannúðarsjónarmiða sé háður því ófrávíkjanlega skilyrði að umsækjandi sé utan heimaríkis og staddur hér á landi eða komi hér að landi.

Í ákvörðun Útlendingastofnunar í máli kæranda kom fram að kæra frestaði réttaráhrifum ákvörðunarinnar. Ljóst er því að kæranda var heimilt að dvelja á landinu á meðan mál hans var til meðferðar hjá kærunefnd. Hinn 21. nóvember 2023 barst kærunefnd tölvubréf frá fulltrúa Útlendingastofnunar þar sem fram kom að kærandi hefði yfirgefið landið sjálfviljugur 15. nóvember 2023. Fram kom í samskiptum af hálfu talsmanns að hann hefði ekki heyrt frá kæranda og myndi því halda kæru áfram til streitu. 

Líkt og að framan er rakið nær rétturinn til alþjóðlegrar verndar ekki til umsækjanda sem er utan marka landsins. Samkvæmt gögnum málsins var brottför kæranda af landinu sjálfviljug. Það er því niðurstaða kærunefndar að vísa beri kæru kæranda frá nefndinni þar sem hann hefur yfirgefið landið og er samkvæmt gögnum málsins staddur utan marka landsins.

Samantekt

Með vísan til alls þess sem að framan er rakið er kæru kæranda vísað frá.

 

Úrskurðarorð:

Kæru kæranda er vísað frá.

The applicant’s appeal is dismissed.

 

Þorsteinn Gunnarsson

 

Þorbjörg I. Jónsdóttir                                                Sindri M. Stephensen