Úrskurður nr. 146/2024

Hinn 15. febrúar 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 146/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU23100025

Kæra [...]

á ákvörðun Útlendingastofnunar

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Þann 5. október 2023 kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Jórdaníu (hér eftir nefndur kærandi) ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 18. september 2023, um að synja honum um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga.

Kærandi krefst þess aðallega að honum verði veitt alþjóðleg vernd með vísan til 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Til vara krefst kærandi þess að honum verði veitt viðbótarvernd hér á landi með vísan til 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Til þrautavara krefst kærandi þess að honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða með vísan til 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Til þrautaþrautavara krefst kærandi þess að honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða með vísan til 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

1. Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi sótti fyrst um alþjóðlega vernd hér á landi 2. janúar 2019. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 16. janúar 2020, synjaði Útlendingastofnun kæranda um alþjóðlega vernd ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. Með úrskurði kærunefndar útlendingamála nr. 198/2020, dags. 28. maí 2020, var ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest. Hinn 18. júní 2020 barst kærunefnd beiðni kæranda um endurupptöku. Með úrskurði kærunefndar nr. 312/2020, dags. 17. september 2020, var beiðni kæranda hafnað. Hinn 3. mars 2021 flutti stoðdeild ríkislögreglustjóra kæranda úr landi til Jórdaníu. Millilent var á Schiphol flugvelli í Hollandi og komið til Jórdaníu 4. mars 2021.

Hinn 11. mars 2022 sótti kærandi á ný um alþjóðlega vernd hér á landi. Með ákvörðun, dags. 26. október 2022, synjaði Útlendingastofnun kæranda um alþjóðlega vernd ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. Var sú ákvörðun kærð til kærunefndar útlendingamála 9. nóvember 2022. Með úrskurði kærunefndar nr. 53/2022, dags. 2. febrúar 2023, var ákvörðun Útlendingastofnunar felld úr gildi og lagt fyrir stofnunina að taka mál kæranda til nýrrar meðferðar. Með ákvörðun, dags. 18. september 2023, synjaði Útlendingastofnun kæranda um alþjóðlega vernd ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. Kæranda var jafnframt vísað brott frá landinu og ákveðið endurkomubann til þriggja ára. Var sú ákvörðun kærð til kærunefndar útlendingamála 5. október 2023. Kærunefnd barst greinargerð kæranda 20. október 2023. Þá bárust kærunefnd athugasemdir frá kæranda 1. og 12. febrúar 2024.

1. Ákvörðun Útlendingastofnunar

Í ákvörðun Útlendingastofnunar kemur fram að kærandi byggi umsókn sína um alþjóðlega vernd á því að hann sé í hættu í heimaríki vegna þjóðernis síns. Þá verði hann fyrir mismunun vegna palestínsks uppruna síns af hálfu yfirvalda sem og samfélagsins í heild.

Niðurstaða ákvörðunar Útlendingastofnunar í máli kæranda var sú að kærandi væri ekki flóttamaður og honum skyldi synjað um alþjóðlega vernd á Íslandi skv. ákvæðum 37. og 40. gr. laga um útlendinga. Kæranda var jafnframt synjað um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða skv. 74. gr. laga um útlendinga. Þá taldi stofnunin að ákvæði 42. gr. laga um útlendinga stæði endursendingu til heimaríkis ekki í vegi.

Kæranda var brottvísað frá landinu og honum ákvarðað endurkomubann til þriggja ára. Kæranda var veittur 15 daga frestur til að yfirgefa landið. Fram kom að yfirgæfi kærandi landið sjálfviljugur innan frestsins yrði endurkomubannið fellt niður.

Útlendingastofnun tilkynnti kæranda jafnframt að kæra frestaði réttaráhrifum ákvörðunarinnar, sbr. 1. mgr. 35. gr. laga um útlendinga.

1. Málsástæður og rök kæranda

Í greinargerð kæranda er í upphafi tekið fram að hann sé palestínskur að uppruna og hafi lagt fram fjölda gagna um palestínskt þjóðerni, þ.m.t. vegabréf sem hafi verið metið ófalsað af skjalarannsóknardeild lögreglunnar á Suðurnesjum. Er vísað til þess að fram hafi komið í frásögn kæranda á fyrri stigum og greinargerðum talsmanna að hann hafi verið sviptur jórdönskum ríkisborgararétti þegar hann hafi fengið palestínskt vegabréf í júlí 2019 og með því misst öll ríkisfangstengd réttindi sín í Jórdaníu. Eftir að kærandi hafi verið fluttur frá Íslandi til Jórdaníu hafi hann verið handtekinn af leyniþjónustunni í Jórdaníu og sætt líkamlegu og andlegu ofbeldi og hafi honum verið tjáð að hann yrði sendur til Palestínu frá Jórdaníu. Kærandi hafi lagt fram greiðslukvittun vegna sektar fyrir dvöl í Jórdaníu sem og pappíra um afskipti jórdönsku leyniþjónustunnar af honum og grænt brúarkort. Að mati kæranda styðji framangreind gögn framburð hans.

Kærandi gerir athugasemd við málsmeðferð Útlendingastofnunar og telur að annmarkar hafi verið á framkvæmd trúverðugleikamats og rannsókn stofnunarinnar. Þá telur kærandi að einstöku skjali hafi verið veitt vægi umfram önnur gögn við úrlausn málsins og haft úrslitavægi við úrlausn á 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Þá gerir kærandi athugasemd við að Útlendingastofnun byggi á trúverðugleikamati í fyrra máli hans hjá stofnuninni. Kærandi vísar til þess að samkvæmt úrskurði kærunefndar nr. 53/2023 hafi nefndin metið fyrra trúverðugleikamat Útlendingastofnunar annmörkum háð. Kærandi telur það ganga gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og 2. mgr. 23. gr. laga um útlendinga að byggja á eldra trúverðugleikamati sem talið var háð ógildingarannmarka við úrlausn á trúverðugleikamati í fyrirliggjandi máli.

Þá er í greinargerð fjallað um þau gögn sem kærandi lagði fram til stuðnings núverandi umsókn sinni um alþjóðlega vernd hér á landi. Að mati kæranda hafi Útlendingastofnun litið fram hjá palestínsku vegabréfi kæranda sem alla jafna myndi styðja þá frásögn hans að jórdanskur ríkisborgararéttur hans hafi verið afturkallaður. Þá telur kærandi að í ljósi þess að gildistími jórdansks vegabréf hans hafi runnið út 8. nóvember 2022 hnígi ekki rök til annars en að líta til palestínsks vegabréfs kæranda og veita því vægi við úrlausn málsins. Kærandi gerir athugasemd við það mat Útlendingastofnunar að hann hafi ekki lagt fram nein gögn sem styðji að hann hafi verið sviptur jórdönskum ríkisborgararétti sínum. Að mati kæranda sé það rangt enda hafi hann vísað til ótalmargra heimilda á mismunandi stigum málsins sem kveða á um sviptingu ríkisborgararéttar og fyrir liggi ófölsuð skjöl um palestínskan ríkisborgararétt hans sem ekki hafi verið hnekkt af hálfu Útlendingastofnunar. Þá liggi fyrir palestínskt persónuskilríki sem kærandi telur styrkja framburð sinn. Hafi lögreglan á Suðurnesjum metið skilríkið ófalsað. Að mati kæranda hafi Útlendingastofnun ekki tekið afstöðu til gildis skilríkisins. Kærandi hafi greint frá því að hafa verið handtekinn af jórdönsku leyniþjónustunni eftir flutning stoðdeildar ríkislögreglustjóra til Jórdaníu. Því til stuðnings hafi kærandi lagt fram skjal sem hafi verið gefið út af jórdönsku leyniþjónustunni, dags. 1. mars 2021. Kærandi bendir á að í skjalarannsóknarskýrslu lögreglunnar á Suðurnesjum hafi ekki verið tekin afdráttarlaus afstaða til þess að skjalið sé falsað. Að mati kæranda jafngildi það ekki fölsun að þess konar skjal geti verið ljósrit eða afrit og sé ekki öryggispappír. Þá séu engin samanburðargögn til hjá Flugstöðvardeild lögreglustjórans á Suðurnesjum um slíkt skjal eða stimpil og telur kærandi að þar af leiðindi eigi hann að njóta vafans um efni eða form þess. Hvað varði röksemdir stofnunarinnar um að stimpill á framangreindu skjali passi ekki við útstimpil frá Schiphol flugvelli 3. mars 2021 og innstimpil frá Jórdaníu 4. mars s.á. geti skýrst af því að dagsetning stimpilsins hafi ekki verið uppfærð með réttum hætti. Hafi kærandi lagt fram greiðslukvittun, dags. 19. nóvember 2021, frá jórdönskum yfirvöldum vegna greiðslu á 11 jórdönskum dínörum sem hafi verið sekt við dvöl hans í landinu. Kærandi gerir athugasemd við það mat Útlendingastofnunar að þar sem fjárhæðin væri ekki há þá gæfi hún ekki til kynna að um alvarlegt brot hafi verið að ræða. Telur kærandi að mat Flugstöðvardeildar lögreglustjórans á Suðurnesjum á ökuskírteininu hafi verið veitt of mikið vægi við úrlausn máls hans og látið ráða á ósanngjarnan hátt mati á trúverðugleika hans. Hafi ökuskírteinið meðal annars verið alfarið látið ráða för við að útiloka möguleika kæranda til dvalarleyfis á grundvelli 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Kærandi bendir á að hann hafi lagt fram nýtt ökuskírteini sem hann hafi fengið með aðstoð föður síns og hafi Útlendingastofnun borist afrit af því 18. september 2023. Kærandi hafi greint frá því að hann væri reiðubúinn að póstleggja frumritið ef stofnunin teldi þörf á því. Hafi kærandi lagt fram palestínsk ökuskírteini tveggja vina sinna til samanburðar. Þau hafi ekki verið send í skjalarannsókn og telur kærandi að það varði beinlínis við 10. gr. stjórnsýslulaga og 2. mgr. 23. gr. laga um útlendinga. Kærandi hafi jafnframt lagt fram bólusetningarvottorð við COVID-19 þar sem fram komi að hann sé frá Palestínu. Hafi vottorðið verið metið ófalsað en engin umfjöllun sé um það í hinni kærðu ákvörðun. Að mati kæranda styrki skjalið trúverðugleika hans og vísi það í vegabréfsnúmer palestínsks vegabréfs hans. Kærandi telur að af framangreindu ætti að vera óumdeilt að hann sé palestínskur ríkisborgari. Einnig hafi kærandi lagt fram svonefnt brúarkort sem skrásetji ferðir til og frá Palestínu og jafngildi hlutverki ferðaskilríkis. Kærandi hafi greint frá því á fyrri stigum að fjölskylda hans hafi misst gult brúarkort sitt þegar þau hafi flutt frá Palestínu til Jórdaníu á sínum tíma. Kærandi telur að sú frásögn hans sé að öllu leyti í samræmi við landaupplýsingar um stöðu Palestínumanna í Jórdaníu og heildarfrásögn hans ef litið sé til allra viðtala við hann á fyrri stigum. Kærandi telur að ljóst sé af hinni kærðu ákvörðun að aðeins eitt skjal af sjö framangreindum hafi verið metið falsað af hálfu lögreglunnar á Suðurnesjum. Kærandi telur að hann hafi gefið trúverðugar skýringar á því af hverju það stafi en þeim skýringum hafi hvorki verið hnekkt í hinni kærðu ákvörðun né hafi verið gerð tilraun til að styrkja eða hrekja mál hans með skjalarannsókn á endurnýjuðu ökuskírteini sem hann hafi lagt fram. Að mati kæranda getur eitt skjal af sjö ekki hnekkt frásögn hans, landaupplýsingum, ofsóknarástæðum eða hinum sex framlögðu skjölum. Kærandi telur að slíkt sé ekki aðeins ómálefnalegt, í bága við réttmætisreglu stjórnsýsluréttar og vandaða stjórnsýsluhætti heldur sýni það fram á óviðunandi rannsókn stjórnvalda sem gangi gegn lögbundnum skyldum í stjórnsýslu- og útlendingarétti.

Í greinargerð er almenn umfjöllun um jórdönsk og palestínsk ríkisföng. Bendir kærandi meðal annars á það að heimildir beri með sér að allt frá árinu 1988 hafi jórdönsk yfirvöld með tilviljunarkenndum hætti og fyrirvaralaust dregið til baka jórdanskan ríkisborgararétt einstaklinga af palestínskum uppruna. Kærandi vísar til skýrslu Mannréttindavaktarinnar frá árinu 2010 þar sem fram komi að á þeim tíma hafi jórdönsk yfirvöld dregið til baka ríkisborgararétt yfir þúsund einstaklinga af palestínskum uppruna. Kærandi vísar til þess að samkvæmt fréttatilkynningu fréttamiðilsins Alfajertv hafi jórdönsk yfirvöld sett það skilyrði fyrir endurnýjun jórdanskra ríkisborgara á gulum skilríkjum sínum að viðkomandi framvísi skjölum um að þeir séu ekki handhafar palestínsks vegabréfs. Kærandi telur að af umfjöllun í greinargerð sé ljóst að fjöldi dæma sé um afturkallanir á jórdönskum ríkisborgararétti og þar með sé ríkisfang einstaklinga af palestínskum uppruna ekki tryggt. Til viðbótar við framangreint bendir kærandi á þá staðreynd að jórdanskt vegabréf hans sé óhjákvæmilega fallið úr gildi. Þar af leiðandi telur kærandi ótækt að leggja til grundvallar í málinu að hann sé með jórdanskan ríkisborgararétt.

Kærandi krefst þess aðallega, með vísan til þess sem rakið hefur verið að framan, að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og honum verði veitt alþjóðleg vernd á grundvelli 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Verði hins vegar litið á kæranda sem handhafa jórdansks ríkisborgararéttar byggir hann aðalkröfu sína um alþjóðlega vernd á því að hann hafi áður orðið fyrir eða eigi von á ofsóknum í Jórdaníu. Kærandi hafi orðið fyrir ofbeldi í haldi jórdönsku leyniþjónustunnar við komuna til Jórdaníu frá Íslandi. Kærandi telur að frásögn hans hafi verið ítarleg, nákvæm og stöðug um það efni og þá sé í hinni kærðu ákvörðun ekki byggt á því að nokkurt atriði í frásögn hans hafi verið í innbyrðis ósamræmi eða í ósamræmi við landaupplýsingar. Kærandi telur að frásögn hans styðjist við fjölda heimilda sem sýni fram á að ofbeldi og pyndingar líðist af hálfu jórdönsku leyniþjónustunnar. Því til stuðnings vísar kærandi í skýrslu Alkarama mannréttindasamtakanna frá 2015 og mannréttindaskýrslu bandaríska Utanríkisráðuneytisins frá 2021. Kærandi telur að ljóst sé af fyrri ákvörðun Útlendingastofnunar að hann tilheyri þjóðfélagshópi í skilningi d-liðar 3. mgr. 38. gr. laga um útlendinga en hins vegar hafi ekki verið fallist á að hann hafi verið ofsóttur á grundvelli palestínsks uppruna hans. Kærandi byggir á því að hann tilheyri þjóðfélagshópi, annars vegar vegna palestínsks uppruna og hins vegar sem þolandi grófs ofbeldis af hálfu jórdönsku leyniþjónustunnar. Þá telur kærandi að hann kunni einnig að vera álitinn stjórnarandstæðingur í skilningi e-liðar 3. mgr. 38. gr. laga um útlendinga þar sem jórdönsk yfirvöld séu meðvituð um að hann sé umsækjandi um alþjóðlega vernd. Kærandi telur að gögn og landaupplýsingar renni stoðum undir það að jórdönsk yfirvöld hafi hvorki getu né vilja til að veita honum vernd gegn þeim athöfnum sem honum stafi hætta af.

Verði lagt til grundvallar að kærandi sé með palestínskt ríkisfang vísar kærandi til viðtala sinna hjá Útlendingastofnun og greinargerða sem hann hafi lagt fram þar sem ítarlega séu rakin sjónarmiða um ofsóknir sem bíði hans í Palestínu.

Verði ekki fallist á aðalkröfu málsins krefst kærandi þess til vara að honum verði veitt viðbótarvernd hér á landi með vísan til 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga, m.a. vegna átaka og alvarlegs öryggisástands í Palestínu og ómannúðlegrar og vanvirðandi meðferðar sem hann hafi sætt í Jórdaníu. Þá sé ljóst að hann verði áframsendur til Palestínu verði honum gert að snúa aftur til Jórdaníu. Stjórnvöldum beri að túlka vafa umsækjanda í hag sé frásögn hans trúverðug og eigi sér stoð í hlutlægum gögnum líkt og í tilviki kæranda. Umsækjendum frá Palestínu hafi fram til þessa verið veitt viðbótarvernd með vísan til almenns öryggisástands í landinu og telur kærandi að stjórnvöldum sé skylt að veita honum vernd með vísan til jafnræðisreglu stjórnsýsluréttar, sbr. 11. gr. stjórnsýslulaga.

Til þrautavara krefst kærandi þess að honum verði veitt dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga, með hliðsjón af sömu sjónarmiðum og málsatvikum sem hafi verið reifuð í greinargerð hans og greinargerðum hans á fyrri stigum. Kærandi vísar til þess að hann tilheyri jaðarsettum hópi í Jórdaníu sem einstaklingur af palestínskum uppruna og sé hann án alls stuðningsnets í heimaríki sínu. Þá sé kærandi auk þess sérstaklega útsettur fyrir félagslegri mismunun og skerðingu á grunnþjónustu, þ.m.t. aðgengi að heilbrigðisþjónustu í Jórdaníu. Í Palestínu muni kærandi standa frammi fyrir alvarlegum aðstæðum þar sem viðvarandi mannréttindabrot og vopnuð átök ríki í landinu og erfiðar félagslegar aðstæður.

Til þrautaþrautavara gerir kærandi kröfu um dvalarleyfi á grundvelli 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Kærandi hafi lagt fram umsókn um alþjóðlega vernd 11. mars 2022 og því hafi liðið 18 mánuðir án þess að niðurstaða hafi fengist í máli hans innan tímamarka ákvæðisins. Kærandi mótmælir mati Útlendingastofnunar að frásögn hans hafi verið ótrúverðug, meðal annars á grundvelli mats stofnunarinnar á framlögðum gögnum. Kærandi bendir á að aðeins eitt skjal sem hann hafi lagt fram hafi verið metið falsað samkvæmt skjalarannsókn. Þá telur kærandi að engin skynsamleg rök renni stoðum undir þá niðurstöðu Útlendingastofnunar að hann hafi ætlað að blekkja stjórnvöld með framlagningu ökuskírteinis sem metið hafi verið falsað enda hafi skírteinið engu við mál hans að bæta. Þá áréttar kærandi að skjalið sem stafi frá jórdönsku leyniþjónustunni hafi ekki verið talið falsað heldur metið sem ótraustvekjandi. Kærandi telur að því sé ekki mögulegt af hálfu Útlendingastofnunar að halda því fram með afdráttarlausum hætti að hann hafi haft ásetning um að blekkja stjórnvöld. Að mati kæranda hafi Útlendingastofnun borið að gera grein fyrir því hvaða skjöl það hafi verið nákvæmlega sem hann hafi átt að hafa lagt fram í blekkingarskyni. Þá áréttar kærandi að samkvæmt 4. mgr. 74. gr. laga um útlendinga sé heimilt að víkja frá ákvæðum 2. mgr. 74. gr. þegar sérstaklega standi á.

Að lokum telur kærandi að verði hann sendur til Jórdaníu eða Palestínu muni það fela í sér brot gegn meginreglu þjóðaréttar um bann við endursendingu, sbr. 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga. Að auki myndi slík ákvörðun brjóta í bága við 1. mgr. 68. gr. stjórnarskrárinnar, 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, 7. gr. alþjóðasamnings Sameinuðu þjóðanna um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi og 33. gr. Flóttamannasamnings Sameinuðu þjóðanna.

1. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð nr. 540/2017 um útlendinga, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Jafnframt ber að líta til ákvæða alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna frá 1951, ásamt viðauka við samninginn frá 1967, og annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

Auðkenni

Í ákvörðun Útlendingastofnunar kemur fram að til að sanna á sér deili hafi kærandi lagt fram palestínskt vegabréf nr. [...], með nafninu [...]og gildistímanum 22. júlí 2019 til 21. júlí 2024. Þá hafi kærandi lagt fram palestínskt persónuskilríki nr. [...]. Hafi Flugstöðvardeild lögreglustjórans á Suðurnesjum rannsakað áreiðanleika vegabréfsins og komist að þeirri niðurstöðu að ekki væri neitt að sjá í því sem gæfi til kynna að búið væri að eiga við það á einn eða annan hátt. Þar sem kærandi kvaðst hafa fengið vegabréfsáritun hingað til lands í Jórdaníu hafi Útlendingastofnun kallað eftir upplýsingum um það í upplýsingakerfi um vegabréfsáritanir (e. Visa Information System). Hafi komið fram að kærandi hafi verið handhafi jórdansks vegabréfs, með nafninu [...], fæðingardaginn [...]og gildistímann 9. nóvember 2017 til 8. nóvember 2022. Að framangreindu virtu taldi Útlendingastofnun að kærandi hefði sannað hver hann væri með fullnægjandi hætti.

Framangreint mat Útlendingastofnunar er orðrétt mat úr fyrri ákvörðun stofnunarinnar í máli kæranda, dags. 16. janúar 2020. Í úrskurði kærunefndar nr. 198/2020, dags. 28. maí 2020, vegna málsmeðferðar á kæru kæranda á framangreindri ákvörðun lagði nefndin til grundvallar mat stofnunarinnar á auðkenni kæranda. Að mati kærunefndar hefur ekkert komið fram í gögnum málsins sem gefur tilefni til að hagga framangreindu mati og verður því lagt til grundvallar í málinu að kærandi hafi sýnt fram á auðkenni sitt.

Landaupplýsingar

Kærunefnd útlendingamála hefur lagt mat á aðstæður í Jórdaníu m.a. með hliðsjón af eftirfarandi skýrslum:

• 2022 Country Reports on Human Rights Practices: Jordan (U.S. Department of State, 20. mars 2023);
• Amnesty International Report 2022/23 – Jordan (Amnesty International, 28. mars 2023);
• Combined eighteenth to twentieth periodic reports of the Hashemite Kingdom of Jordan under the International Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination. (CERD/C/JOR/18-20, 18. júlí 2017);
• Concluding observations on the combined eighteenth to twentieth periodic reports of Jordan (CERD/C/JOR/CO/18-20, 27. desember 2017);
• Freedom in the world 2023 – Jordan (Freedom House, 2023);
• Lifosrapport: Palestinier í Mellanöstern - uppehållsrätt och dokument (Migrationsverket, 15. október 2019);
• World Report 2024 – Jordan (Human Rights Watch, 11. janúar 2024);
• Jordan: Løsning fra statsborgerskap (Landinfo, 24. apríl 2017);
• Jordan: Palestinerne i Jordan – statsborgerskap og reisedokumenter (Landinfo 2. janúar 2024);
• Palestine and Jordan: Passports issued to stateless Palestinians by the government of Jordan, including procedures, entitlements, differences between Jordanian passports issued to Jordanian nationals and those issued to stateless Palestinians; passports issued to Palestinians by the Palestinian Authority, including requirements and procedures, and entitlements (Flóttamannaráð Kanda, 29. október 2015);
• Report on Citizenship Law: Jordan (European University Institute, febrúar 2022);
• Stateless Again. Palestinian-Origin Jordanians Deprived of their Nationality (Human Rights Watch, 1. febrúar 2010);
• Summary record of the 2593rd meeting Held at the Palais Wilson, Geneva, on 23 and 24 November 2017, (CERD/C/SR.2592og CERD/C/SR.2593, 29. nóvember 2017) og
• The World Factbook – Jordan (Central Intelligence Agency, 31. janúar 2024).

Jórdanía er konungsríki með þingbundinni konungsstjórn með rúmlega 11 milljónir íbúa. Þá fer konungurinn, Abdullah II bin Hussein, með framkvæmdar- og löggjafarvald samkvæmt stjórnarskrá ríkisins. Þann 14. desember 1955 gerðist Jórdanía aðili að Sameinuðu þjóðunum. Ríkið fullgilti bæði alþjóðasamning um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi ásamt alþjóðasamningi um efnahagsleg, félagsleg og menningarleg réttindi árið 1975. Ríkið fullgilti alþjóðasamning um afnám allrar mismununar gegn konum árið 1992 og samning Sameinuðu þjóðanna gegn pyndingum og annarri grimmilegri, ómannlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu árið 1991. Þá hefur Jórdanía verið aðili að arabíska mannréttindasáttmálanum síðan árið 2004 (e. the Arab Charter of Human Rights).

Samkvæmt mannréttindaskýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins fyrir árið 20222 annast skrifstofa almannaöryggis (e. Public Security Directorate) almenna löggæslu í ríkinu. Þá deili skrifstofa almannaöryggis, leyniþjónustan (e. General Intelligence Directorate), öryggisstofnun ríkisins (e. Civil Defence Directorate), héraðslögreglan (e. The Gendarmerie) og herinn ábyrgð á innra öryggi ríkisins. Skrifstofa almannaöryggis, leyniþjónustan og héraðslögreglan heyri undir innanríkisráðuneytið en öryggisstofnun ríkisins undir konunginn. Samkvæmt innlendum og alþjóðlegum frjálsum félagasamtökum rannsaki stjórnvöld sjaldan ásakanir um misferli eða spillingu innan lögreglunnar og í þeim tilvikum sem slíkar ásakanir séu rannsakaðar sé sakfellt í fáum málum og lítið sem ekkert gagnsæi varðandi rannsókn og refsingar í slíkum málum. Refsileysi sé útbreitt vandamál í ríkinu en íbúar landsins geti sent inn kvartanir vegna misferlis lögreglu eða spillingar til skrifstofu sem heyri undir skrifstofu almannaöryggis og annist mannréttinda- og gagnsæismál (e. Human Rights and Transparency Office) eða til saksóknara. Þá sé hægt að tilkynna misferli af hálfu héraðslögreglu beint til skrifstofu mannréttinda og gagnsæis. Yfirmaður í leyniþjónustunni taki á móti kvörtunum gegn embættinu og beini þeim áfram til starfsfólks embættisins til rannsóknar. Íbúar landsins geti einnig sent inn kvartanir varðandi brot af hálfu starfsfólks skrifstofu almannaöryggis, héraðslögreglu og leyniþjónustunnar til mannréttindaráðs ríkisins (e. National Center for Human Rights), frjálsra mannréttindasamtaka og ríkissaksóknara. Sérstök deild innan skrifstofu almannaöryggis sjái um að rannsaka ásakanir um spillingu innan lögreglu. Stofnunin rétti yfir starfsfólki sínu fyrir eigin dómstólum, dómurum og saksóknurum. Stjórnvöld hafi ráðið ríkissaksóknara til starfa hjá þessum dómstólum til að bregðast við athugasemdum mannréttindasamtaka. Starfsfólki skrifstofu almannaöryggis beri skylda til að fara á árlegt námskeið varðandi mannréttindi og einnig sé lögboðið að nýir embættismenn undirgangist slíka þjálfun.

Samkvæmt ákvæðum stjórnarskrár ríkisins skuli dómarar vera sjálfstæðir og skuli ekki lúta öðru valdi en lögunum í störfum sínum. Þá kemur einnig fram að dómstólar skuli vera aðgengilegir öllum, óháð ríkisfangi eða uppruna, auk þess sem ýmis mannréttindi séu tryggð í stjórnarskrá. Samkvæmt skýrslu jórdanska ríkisins til Sameinuðu þjóðanna varðandi afnám allrar mismununar á grundvelli kynþáttar er slík mismunun refsiverð samkvæmt lögum ríkisins. Jórdanía sé aðili að fjölda alþjóðlegra mannréttindasamninga og sé vernd mannréttinda í forgangi í jórdanskri löggjöf og réttarkerfinu. Þá geti íbúar landsins farið með einkaréttarlegar deilur fyrir dómstóla með því að skila inn greinargerð til dómstóla og greiða 3% af umbeðinni upphæð. Sé dæmt stefnanda í hag verði stefndi að greiða þá upphæð. Ríkið hefur þó verið gagnrýnt af nefndum Sameinuðu þjóðanna fyrir að hafa ekki innleitt mannréttindasamninga á fullnægjandi hátt í landslög og tryggja þannig ekki fullnægjandi vernd gegn mismunun.

Í skýrslu bandaríska utanríkisráðuneytisins kemur fram að fjórir hópar Palestínumanna búi í Jórdaníu og hafi margir þeirra fyrir mismunun. Palestínumenn sem hafi flust til Jórdaníu og Vesturbakkans þegar hann hafi verið undir stjórn Jórdaníu eftir stríðið árið 1948 hafi fengið fullgildan ríkisborgararétt auk þeirra sem hafi flutt til landsins eftir stríðið árið 1967 og hafi ekki haft dvalarrétt á Vesturbakkanum. Þeir sem hafi haft dvalarrétt á Vesturbakkanum eftir 1967 hafi ekki verið gjaldgengir fyrir fullum ríkisborgararétti en hafi getað fengið tímabundin ferðaskilríki án ríkisnúmers svo lengi sem þeir hefðu ekki einnig palestínsk ferðaskilríki. Framangreindir einstaklingar hafi aðgang að hluta þjónustu stjórnvalda en þurfi að greiða sömu gjöld og þeir sem hafi ekki ríkisborgararétt á sjúkrahúsum, menntastofnunum og hjá öðrum opinberum stofnunum. Einstaklingar af palestínskum uppruna eigi fáa málsvara á þingi, hjá stjórnvöldum og hernum auk þess sem fáir þeirra hljóti inngöngu í ríkisháskóla. Þá hafi þeir takmarkaðan aðgang að námsstyrkjum. Einstaklingar af palestínskum uppruna eigi þó marga málsvara í einkageiranum.

Af gögnum má ráða að stjórnvöld í Jórdaníu hafi gert umbætur á mannréttindavernd í ríkinu, þ. á m. vernd þeirra sem séu af öðrum uppruna en jórdönskum. Ríkið hafi m.a. sett sér, í samstarfi við Sameinuðu þjóðirnar, mannréttindaáætlun fyrir tímabilið 2016 til 2025 og hafi um þriðjungi þeirrar áætlunar nú þegar verið framfylgt. Hafi þessar umbætur m.a. falist í að hegningarlög, lög um saka- og einkamál hafi verið uppfærð með það að marki að tryggja mannréttindi allra óháð uppruna. Þá hafi verið tekið til aðgerða til þess að sporna við kynþáttarhatri innan stofnana sem hafi m.a. falist í námskeiðum á vegum dómsmálaráðuneytisins og jórdanskra dómstóla fyrir lögregluþjóna og starfsmenn dómstólanna. Viðfangsefni námskeiðanna hafi m.a. verið fræðsla um hegningarlög, mannréttindi, valdeflingu kvenna og hlutverk dómara í því að tryggja einstaklingum sanngjarna og réttláta málsmeðferð. Þá hafi ríkið tekið til ráðstafana til að auka hlut einstaklinga af palestínskum uppruna í stjórnmálum með góðum árangri í þéttbýlum en erfiðlega hafi gengið að auka hlut þeirra í stjórnum á dreifbýlli svæðum. Þrátt fyrir að enn sé aðgangur einstaklinga af palestínskum uppruna takmarkaður að ákveðnum stofnunum verði ekki ráðið að þeir verði fyrir áreiti eða ofsóknum af hálfu lögreglu eða annarra stjórnvalda í ríkinu.

Í framangreindri skýrslu sænsku útlendingastofnunarinnar kemur fram að í kjölfar stríðsins í Palestínu árið 1948 hafi fjöldi Palestínumanna flúið yfir á Vesturbakkann, Gaza-svæðið og til nágrannaríkjanna Sýrlands, Líbanon og Jórdaníu. Flestir þessara flóttamanna og afkomendur þeirra búi enn í ríkjunum þar sem þeir hafi fyrst sótt sér skjól. Palestínskir flóttamenn í Jórdaníu hafi fengið jórdanskan ríkisborgararétt utan sumra sem hafi komið frá Gaza svæðinu árið 1967. Palestínumenn búsettir á Vesturbakkanum hafi síðan misst jórdanskan ríkisborgararétt sinn þegar jórdanska ríkið hafi afsalað sér yfirráðum yfir svæðinu árið 1988. Þrátt fyrir það noti sumir Palestínumenn á svæðinu enn jórdönsk vegabréf. Jórdönsk yfirvöld hafi á árunum 2004 til 2008 svipt fjölda fólks af palestínskum uppruna búsettum í ríkinu ríkisborgararétti sínum. Ríkisfangssviptingarnar hafi verið handahófskenndar en allir sem hafi verið sviptir virðist hafi verið flóttamenn sem eigi ættir að rekja til Vesturbakkans. Þeir sem hafi verið sviptir ríkisborgarétti hafi haldið vegabréfum sínum þar til þau hafi runnið út en hafi ekki átt kost á endurnýjun. Hins vegar geti þeir einstaklingar fengið grænt brúarkort, sem gegni hlutverki ferðaskilríkis, og jórdanskt vegabréf án svonefnds ríkisnúmers (e. national number). Samkvæmt skýrslu Landinfo frá árinu 2010 hafi fáeinir Palestínumenn sem hafi upprunalega komið frá Vesturbakkanum þurft að þola sviptingu ríkisborgararéttar á síðustu árum fyrir útgáfu skýrslunnar. Í skýrslu sömu stofnunar frá árinu 2017 kemur fram að jórdönsk mannréttindasamtök hafi gagnrýnt sviptingarnar og sett hafi verið á fót nefnd í Jórdaníu í því skyni að endurskoða mál þeirra sem hafi verið gert að sæta sviptingu ríkisborgararéttar að ósekju. Hafi einhverjir einstaklingar fengið aftur ríkisborgararétt sinn í kjölfarið en þó ekki allir. Framkvæmdin virðist hafa verið lögð af og ekki sé vitað um nýleg dæmi slíkra sviptinga fyrir utan sviptingu ríkisborgarréttar nokkurra háttsettra palestínskra embættismanna.

Í 29. gr. arabíska mannréttindasáttmálans sem Jórdanía er aðili að kemur fram að allir eigi rétt á ríkisfangi og megi engan með geðþótta eða ólögmætum hætti svipta ríkisfangi sínu. Í lögum um ríkisfang nr. 6 frá 1954 (síðast breytt 1987) er að finna ákvæði um réttindi til ríkisfangs í Jórdaníu. Í 3. gr. laganna kemur fram að jórdanskur ríkisborgari telst sá vera sem hafi öðlast jórdanskt ríkisfang eða jórdanskt vegabréf samkvæmt jórdönskum ríkisborgaralögum, 1928, með áorðnum breytingum, lögum nr. 6 frá 1954 eða þessum lögum; sérhver einstaklingur sem eigi föður með jórdanskt ríkisfang og sérhver einstaklingur sem fæddur sé í Hashemítaríkinu Jórdaníu af móður sem sé með jórdanskt ríkisfang og föður af óþekktu ríkisfangi eða ríkisfangslauss föður eða sem ekki hefur tengsl við hana. Í 4. gr. laganna kemur fram að sérhver Arabi sem hafi dvalið samfellt í Hashemítaríkinu Jórdaníu í a.m.k. 15 ár geti öðlast jórdanskt ríkisfang, samkvæmt ákvörðun ráðherraráðsins að tillögu innanríkisráðherra, afsali hann sér upprunalegu ríkisfangi sínu og lög lands hans heimili honum að gera það, að ákveðnum skilyrðum uppfylltum. Í 9. gr. laganna kemur fram að börn jórdansks manns verði jórdönsk hvar sem þau fæðist. Í 4. kafla laganna eru ákvæði um afsal ríkisfangs. Fram kemur í 15. gr. laganna að sérhver Jórdaníumaður geti með samþykki ráðherraráðsins afsalað sér jórdönsku ríkisfangi og öðlast ríkisfang erlends ríkis. Þá kemur fram í 16. gr. að allir Jórdaníubúar geti afsalað sér jórdönsku ríkisfangi og öðlast ríkisfang arabísks ríkis. Í a-lið 17. gr. kemur fram að Jórdaníumaður sem öðlast ríkisfang erlends ríkis geti haldið jórdönsku ríkisfangi sínu nema hann afsali sér því í samræmi við ákvæði laganna. Í 5. kafla laganna eru ákvæði um missi jórdansks ríkisfangs. Í 1. mgr. 18. gr. kemur fram að hver sá sem gangi í herþjónustu í erlendu ríki án fyrirfram leyfis eða leyfis Jórdaníu ráðherraráðsins og neiti að yfirgefa það þegar ríkisstjórn Hashemíska konungsríkisins Jórdaníu fyrirskipi það skuli missa ríkisfang sitt. Í 2. mgr. 18. gr. kemur fram að ráðherraráðið geti, að fengnu samþykki hans hátign, lýst því yfir að Jórdaníumaður hafi misst jórdanskt ríkisfang gangi hann í opinbera þjónustu erlends ríkis og neiti að yfirgefa þjónustuna þrátt fyrir tilmæli jórdanskra yfirvalda; gangi hann í þjónustu óvinaríkis eða fremji eða reyni að fremja verknað sem talið er stofna friði og öryggi ríkisins í hættu.

Í svari kanadíska flóttamannaráðsins við upplýsingabeiðni til ráðsins um jórdönsk vegabréf, frá október 2015, er vísað til þess að samkvæmt heimildum fjölmiðilsins Jerusalem Post séu PA (Palestinian Authority) vegabréf „í meginatriðum ferðaskilríki og kveði ekki á um að handhafi sé ríkisborgari Palestínu". Samkvæmt aðgengilegum upplýsingum á veraldarvefnum gefur jórdanska ríkið út tvenns konar vegabréf. Annars vegar sé um að ræða venjulegt vegabréf með landsnúmeri sem gefið sé út til jórdanskra ríkisborgara sem séu með öll jórdönsk ríkisfangsréttindi. Hins vegar sé um að ræða venjulegt vegabréf án landsnúmers. Sé slíkt vegabréf gefið út til Palestínumanna sem búi í Jórdaníu, Austur-Jerúsalem, Vesturbakkanum og Gaza-ströndinni til að ferðast til útlanda og byrji það á bókstafnum T fyrir "Tímabundið".

Ríkisfang

Líkt og fram hefur komið sótti kærandi fyrst um alþjóðlega vernd hér á landi 2. janúar 2019 hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu. Í hælisbeiðni kæranda kvaðst hann vera palestínskur ríkisborgari og gaf upp nafnið [...]en lagði engin skilríki fram til sönnunar á uppgefnu auðkenni.

Kærandi kom í efnismeðferðarviðtal hjá Útlendingastofnun tæplega níu mánuðum síðar, þann 19. september 2019. Í viðtalinu var kærandi spurður að því hvort hann væri handhafi jórdansks vegabréfs eða ríkisborgari Jórdaníu. Kærandi kvaðst ekki vera með vegabréfið og hefði ekki rétt til þess. Beðinn um að útskýra nánar kvaðst kærandi hafa sótt um palestínskt vegabréf og að samkvæmt lögum missi einstaklingur jórdanskan ríkisborgararétt sinn sæki hann um ríkisborgararétt í Palestínu. Í kjölfar viðtalsins lagði kærandi fram palestínskt vegabréf gefið út 22. júlí 2019 í Nablus, Palestínu, ánafnað [...]. Dagana 5. og 12. desember 2019 mætti kærandi í framhaldsviðtal hjá Útlendingastofnun. Var tilgangur viðtalsins að fá frekari upplýsingar frá kæranda meðal annars um vegabréfsáritun til Íslands sem hefði verið gefin út í Jórdaníu og um ríkisborgararétt hans. Í viðtalinu kvaðst kærandi vera með palestínskan ríkisborgararétt. Aðspurður hvort hann hefði einhvern tímann verið ríkisborgari Jórdaníu svaraði kærandi neitandi. Aðspurður um hvernig vegabréf hann hefði fengið útgefið í Jórdaníu kvaðst hann hafa fengið vegabréf þegar hann hafi fæðst í Jórdaníu og notað það til að sækja um vegabréfsáritun. Kærandi bætti við að hann hefði verið með ríkisborgararétt í Jórdaníu vegna þess að hann hefði fæðst þar. Kærandi kvaðst aðspurður engin réttindi hafa í Jórdaníu. Aðspurður kvaðst kærandi hafa haft ríkisborgararétt og landsnúmer (e. National number) en hafi misst það þar sem jórdönsk yfirvöld hefðu afturkallað ríkisborgararétt hans og hann hefði nú palestínskt vegabréf. Kærandi var þá spurður að því hvort hann hefði í fórum sínum gögn varðandi afturköllun á jórdönsku ríkisborgararétti hans. Kærandi svaraði spurningunni ekki en taldi sig viss um að ríkisborgararétturinn hefði verið afturkallaður. Þá var kærandi í viðtalinu spurður að því hvernig hann hafi fengið útgefið jórdanskt vegabréf árið 2017. Kærandi kvaðst hafa ferðast frá Palestínu til Jórdaníu og sótt um vegabréfið. Kærandi var þá spurður að því hvers vegna hann hefði átt eldra jórdanskt vegabréf, líkt og hann hefði greint frá áður. Kærandi svaraði ekki spurningunni en vísaði til þess að hann hefði fæðst í Jórdaníu og hefði því réttindi.

Í ákvörðun sinni frá 16. janúar 2020 sá Útlendingastofnun ekki ástæðu til að draga í efa að kærandi væri af palestínskum uppruna og að hann ætti ættingja á Vesturbakkanum. Á hinn bóginn var það mat Útlendingastofnunar að frásögn kæranda af búsetu á Vesturbakkanum væri ótrúverðug. Þá var það mat stofnunarinnar að ekkert væri því til fyrirstöðu að Palestínumenn sem búsettir væru í Jórdaníu og fengju útgefin palestínsk vegabréf og persónuskilríki væru einnig ríkisborgarar Jórdaníu. Að framangreindu virtu og að teknu tilliti til gagna málsins, skorts á gögnum til stuðnings frásagnar kæranda um afturköllun jórdansks ríkisborgararétts hans, og misræmis í frásögn hans þar um, lagði Útlendingastofnun til grundvallar að kærandi væri jórdanskur ríkisborgari.

Í úrskurði kærunefndar frá 28. maí 2020 var málsástæða kæranda um afturköllun á jórdönskum ríkisborgararétti hans tekin til skoðunar. Við meðferð málsins var meðal annars aflað upplýsinga frá norska sendiráðinu í Amman í Jórdaníu um vegabréfsáritun sem kærandi fékk útgefna til Íslands. Í svari sendiráðsins, dags. 6. maí 2020, kom fram að kærandi væri jórdanskur ríkisborgari og hafi hann framvísað jórdönsku vegabréfi sínu þegar hann hafi sótt um vegabréfsáritun 9. október 2018. Með svarinu fylgdi meðal annars afrit af jórdönsku vegabréfi kæranda, umsókn hans um vegabréfsáritun og gögn sem hann lagði fram til stuðnings umsóknarinnar. Á vegabréfi kæranda kom fram að handhafi þess héti [...], með fæðingardaginn [...]og landsnúmerið [...]

Hinn 6. maí 2020 var kæranda gefinn kostur á að koma með athugasemdir um efni þeirra gagna sem kærunefnd hefði aflað frá norska sendiráðinu í Amman. Þá var skorað á kæranda að leggja fram gögn til stuðnings frásögn sinni um að hann hafi verið sviptur jórdönskum ríkisborgararétti sínum. Í athugasemdum kæranda, dags. 13. maí 2020, kom fram að þrátt fyrir tilraunir sínar, gæti hann ekki framvísað gögnum um sviptingu jórdansks ríkisborgararéttar hans. Kærandi staðhæfði að hafa búið í Palestínu allt sitt líf og að ferðaskrifstofa í Jeríkó borg á Vesturbakkanum hafi undirbúið og lagt fram umsókn um vegabréfsáritun fyrir hann. Kærunefnd féllst ekki á framangreindar skýringar kæranda. Þá var það niðurstaða kærunefndar að frásögn kæranda hefði tekið verulegum breytingum eftir því sem liðið hefði á meðferð máls hans fyrir stjórnvöldum. Væri misræmi milli framburðar hans og gagna um vegabréfsáritun og upplýsingar af samfélagsmiðlum ættingja hans. Kærunefnd taldi þetta, heildstætt metið, benda afdráttarlaust til þess að kærandi hefði reynt að villa um fyrir stjórnvöldum í þeim tilgangi að hafa áhrif á úrlausn umsóknar sinnar um alþjóðlega vernd hér á landi. Þá var það niðurstaða kærunefndar að kærandi hefði engin gögn lagt fram er styddu við frásögn hans af afturköllun jórdansks ríkisborgararéttar hans. Við úrlausn málsins byggði kærunefnd á því að kærandi væri jórdanskur ríkisborgari af palestínskum uppruna og ætti ættir að rekja til Vesturbakkans.

Hinn 18. júní 2020 lagði kærandi fram beiðni til kærunefndar um endurupptöku máls hans. Við meðferð kærunefndar á beiðni kæranda um endurupptöku fékk nefndin umboð frá kæranda til að afla upplýsinga frá Jórdaníu um stöðu hans þar í landi. Hinn 8. september 2020 barst kærunefnd svar frá jórdönskum stjórnvöldum í gegnum tengilið í norska sendiráðinu í Amman í Jórdaníu. Í svarinu kom fram að kærandi, [...], fd. [...], með landsnúmerið [...], væri jórdanskur ríkisborgari og handhafi palestínsks auðkennisskilríkis með auðkennisnúmerinu [...]. Var tekið fram að kærandi gæti ferðast aftur til beggja ríkja án vandræða. Í athugasemdum kæranda sem bárust kærunefnd 10. september 2020 við upplýsingum frá norska sendiráðinu vísaði kærandi meðal annars til samskipta sem hann kvaðst hafa átt við jórdönsk stjórnvöld og lagði síðar fram vélritað endurrit af meintum samskiptum. Það var mat kærunefndar, með vísan til upplýsinga sem nefndinni hefði borist frá tengiliði norska sendiráðinu í Jórdaníu, að framlagt endurrit af meintum samskiptum kæranda og tengslafulltrúa Jórdana í Palestínu væri að öllum líkindum útbúið af kæranda eða einhverjum á hans vegum í því skyni að reyna að villa um fyrir íslenskum stjórnvöldum. Í skjalinu kæmu meðal annars fram fullyrðingar sem stæðust ekki og væri skjalið afar ótrúverðugt að öðru leyti. Var beiðni kæranda um endurupptöku hafnað.

Eins og áður hefur komið fram var kærandi fluttur með stoðdeild til Jórdaníu 3. mars 2021. Millilent var á Schipholl flugvelli í Amsterdam og komið til Jórdaníu 4. mars s.á. Kærandi kom aftur til Íslands ári síðar og sótti að nýju um alþjóðlega vernd 11. mars 2022.

Hinn 19. apríl 2022 var tekið viðtal við kæranda hjá Útlendingastofnun vegna hinnar nýju umsóknar. Í viðtalinu var kærandi spurður að því hvort breytingar hefðu orðið á högum hans frá því að beiðni um endurupptöku máls hans var hafnað af kærunefnd 17. september 2020. Kærandi greindi frá því að þegar hann hafi komið til Jórdaníu hafi hann verið handtekinn af leyniþjónustunni og settur í fangelsi þar sem hann hafi verið beittur líkamlegu og andlegu ofbeldi. Hafi honum verið tjáð af yfirmanni leyniþjónustunnar að hann mætti ekki vera í landinu og að þeir myndu senda hann til Palestínu. Kærandi hafi náð að flýja og falið sig í Jórdaníu þangað til hann hafi komist til Tyrklands. Aðspurður kvaðst kærandi ekki hafa mátt mótmæla ákvörðuninni þar sem hann væri frá Palestínu.

Með ákvörðun 26. október 2022 synjaði Útlendingastofnun kæranda um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. Í ákvörðuninni voru tilgreind þau gögn sem kærandi lagði fram til stuðnings umsókn sinni. Í ákvörðuninni kom meðal annars fram að kærandi hefði lagt fram pappíra útgefna af jórdönsku leyniþjónustunni um að hann hafi þurft að sitja í fangelsi og kvittun vegna sektar fyrir að hafa dvalið lengur en 14 daga í Jórdaníu. Í kafla um trúverðugleikamat í ákvörðuninni kemur fram að kærandi hefði ekki lagt fram gögn sem styddu framburð hans að hafa verið sviptur sjálfkrafa jórdönskum ríkisborgararétti þegar hann hafi sótt um og fengið útgefið palestínskt vegabréf árið 2019. Kærandi kærði ákvörðun Útlendingastofnunar til kærunefndar 9. nóvember 2022. Með úrskurði kærunefndar nr. 53/2022, dags. 2. febrúar 2023, var ákvörðun Útlendingastofnunar felld úr gildi og lagt fyrir stofnunina að taka mál kæranda til nýrrar meðferðar. Var það mat kærunefndar að annmarkar hefðu verið á framkvæmd trúverðugleikamats Útlendingastofnunar þar sem aðstæður kæranda hefðu ekki verið skoðaðar með hliðsjón af framlögðum gögnum, enda hefði stofnunin hvorki fjallað um gögnin né tekið afstöðu til þeirra.

Við nýja málsmeðferð hjá Útlendingastofnun voru eftirtalin gögn send í skjalarannsókn hjá lögreglunni á Suðurnesjum: palestínskt vegabréf; palestínskt kennivottorð; bólusetningarvottorð frá Jórdaníu; alþjóðlegt ökuskírteini; greiðslukvittun; grænt brúarkort og skjal um afskipti jórdanskra landamærayfirvalda. Í ákvörðun sinni frá 18. september 2023 fjallaði stofnunin um framangreind gögn. Var það mat stofnunarinnar að framlögð gögn styddu ekki framburð kæranda um að hafa verið sviptur sjálfkrafa jórdönskum ríkisborgararétti þegar hann hafi sótt um og fengið útgefið palestínskt vegabréf árið 2019. Vísaði stofnunin til þess að kærunefnd hefði í úrskurði sínum nr. 270/2018, dags. 14. júní 2018, fjallað um sambærilega málsástæðu. Í úrskurðinum hefði verið umfjöllun um sviptingar á ríkisborgararétti í Jórdaníu og tekið fram að framkvæmdin virðist hafa verið lögð af og ekki væri vitað um nýleg dæmi slíkra sviptinga fyrir utan sviptingu ríkisborgararéttar nokkurra háttsetra palestínskra embættismanna. Var það mat Útlendingastofnunar að með hliðsjón af gögnum málsins, framburðar kæranda og tengsla hans við Jórdaníu að hann væri jórdanskur ríkisborgari.

Kærandi kærði eins og áður segir framangreinda ákvörðun Útlendingastofnunar til kærunefndar 5. október 2023. Í greinargerð kæranda sem lögð var fram til kærunefndar gerir kærandi athugasemd við mat Útlendingastofnunar á ríkisborgararétti hans. Að mati kæranda hafi Útlendingastofnun litið fram hjá palestínsku vegabréfi kæranda sem hann telur styðja frásögn hans að jórdanskur ríkisborgararéttur hans hafi verið afturkallaður. Að mati kæranda sé það mat stofnunarinnar rangt enda hafi hann vísað til ótalmargra heimilda á mismunandi stigum málsins sem kveða á um sviptingu ríkisborgararéttar og þá liggi fyrir ófölsuð skjöl um palestínskan ríkisborgararétt hans sem ekki hafi verið hnekkt af hálfu Útlendingastofnun. Þá liggi fyrir palestínskt persónuskilríki sem kærandi telur að styrki framburð sinn. Hafi lögreglan á Suðurnesjum metið skilríkið ófalsað. Að mati kæranda hafi Útlendingastofnun ekki tekið afstöðu til gildis skilríkisins. Kærandi vísar til þess að í ljósi þess að gildistími jórdansks vegabréfs hans hefði runnið út 8. nóvember 2022 hnígi ekki rök til annars en að líta til palestínsks vegabréfs kæranda og veita því vægi við úrlausn málsins. Þá gerir kærandi athugasemd við það mat Útlendingastofnunar að hann hafi ekki lagt fram nein gögn sem styðji að hann hafi verið sviptur jórdönskum ríkisborgararétti sínum. Að mati kæranda sé það rangt enda hafi hann vísað til ótalmargra heimilda á mismunandi stigum málsins sem kveða á um sviptingu ríkisborgararéttar og þá liggi fyrir ófölsuð skjöl um palestínskan ríkisborgararétt hans sem ekki hafi verið hnekkt af hálfu Útlendingastofnun.

Hvað palestínskt vegabréf kæranda varðar ber að geta þess að sama vegabréf, nr. [...], lá fyrir við meðferð fyrri umsóknar hans um alþjóðlega vernd og var metið ófalsað af Flugstöðvardeild lögreglustjórans á Suðurnesjum. Var enginn ágreiningur í málinu um gildi þess auk þess sem jórdönsk yfirvöld staðfestu 8. september 2022 að kærandi væri handhafi palestínskt kenniskírteinis með nafnnúmerinu [...]. Eins og þegar hefur komið fram staðfestu jórdönsk yfirvöld sama dag að kærandi væri með jórdanskan ríkisborgararétt.

Kærandi lagði engin formleg gögn fram frá jórdönskum yfirvöldum um ríkisborgararétt hans, sviptingu eða sjálfkrafa afturköllun en vísaði til framlagðra gagna svo sem palestínsks vegabréfs, kvittun fyrir sekt sem hann kvaðst hafa fengið fyrir að hafa verið meira en 14 daga þar í landi og stimpil í vegabréfi sem hann kvað staðfesta of langa dvöl hans í landinu. Að beiðni Útlendingastofnunar tók Flugstöðvardeild lögreglunnar á Suðurnesjum framangreind gögn til rannsóknar. Var það niðurstaða Flugstöðvardeildarinnar varðandi umræddan stimpil, með dagsetninguna 19. nóvember 2021, að engin samanburðargögn væru til um stimpil af þessari gerð og ekkert yrði fullyrt um merkingu hans. Þá var það niðurstaða Flugstöðvardeildarinnar að skjal með greiðslukvittun væri ekki öryggisskjal, grunnefnið (pappírinn) væri ekki öryggispappír og bæri enga öryggisþætti. Skjalið bæri sömu dagsetningu og útstimpill frá Jórdaníu, það er 19. nóvember 2021. Skjalið væri hins vegar að öllum líkindum ófalsað. Í þýðingu á greiðslukvittuninni má sjá að nafn greiðanda er [...], með palestínskt þjóðerni og vegabréfsnúmerið [...]. Fram kemur að upphæðin er 10 dinar og lýsing á henni er „exeeded/failed to review“ sem þýða má sem „farið fram yfir/mistókst að skoða“. Að mati kærunefndar gefa framangreind gögn ekki greinargóðar upplýsingar um ástæðu fyrir þeim. Við brottför sína frá Jórdaníu framvísaði kærandi palestínsku vegabréfi sem er með annað nafn en nafn það sem hann er skráður með í Jórdaníu og þar af leiðandi kann að vera að yfirvöldum á flugvellinum hafi ekki verið kunnugt um jórdanskan ríkisborgararétt hans.

Samkvæmt framangreindum landaupplýsingum verður jórdanskur ríkisborgari ekki sviptur ríkisborgararétti sínum nema að ákveðnum skilyrðum uppfylltum, svo sem að viðkomandi gangi í herþjónustu eða aðra þjónustu erlends ríkis og neiti að yfirgefa hana að fyrirskipan jórdanskra yfirvalda. Ekkert í gögnum málsins eða framburði kæranda gefur til kynna að slíkar aðstæður séu eða hafi verið fyrir hendi í máli kæranda.

Þrátt fyrir framangreint taldi kærunefnd tilefni til að afla að nýju upplýsinga frá jórdönskum stjórnvöldum um stöðu kæranda þar í landi. Hinn 19. janúar 2024 veitti kærandi kærunefnd umboð til að afla þeirra upplýsinga. Með milligöngu norska sendiráðsins í Amman, Jórdaníu, óskaði kærunefnd 22. janúar 2024 eftir upplýsingum frá jórdönskum stjórnvöldum um stöðu hans í Jórdaníu. Hinn 31. janúar 2024 barst kærunefnd bréf þar sem svör jórdanskra yfirvalda um stöðu kæranda í landinu eru rakin. Í því kemur fram að kærandi hafi verið með jórdanskan ríkisborgararétt síðan árið 2003 og sé handhafi jórdansks vegabréfs, útgefið 2017 sem runnið hafi úr gildi 2022. Þá kemur fram að jórdanskt vegabréf kæranda verði afturkallað þar sem hann hafi brotið gegn skilmálum þess. Þá var tekið fram að kærandi væri einnig handhafi palestínsks vegabréfs númer 4857069, útgefið 2021 sem rynni út 2024.

Kæranda var gefinn kostur á að koma með athugasemdir við framangreindum upplýsingum. Í athugasemdum kæranda, dags. 1. febrúar 2024, kemur fram að kærandi telji upplýsingar frá jórdönskum stjórnvöldum staðfesta frásögn hans um afturköllun jórdansks ríkisborgararéttar hans og að afturköllun á jórdönsku vegabréfi hans feli í sér afturköllun á ríkisborgararétti.

Kærunefnd fellst ekki á það með kæranda að lesa megi úr svörum jórdanskra yfirvalda að afturköllun á jórdönsku vegabréfi jafngildi afturköllun á jórdönskum ríkisborgararétti hans enda er um að ræða réttindi sem eru í eðli sínu ólík. Af framangreindum svörum má hins vegar ráða að það sé mat jórdanskra stjórnvalda að kærandi hafi brotið gegn þeim skilyrðum sem gerð séu um handhöfn jórdanskra vegabréfa og því verði vegabréfið afturkallað. Kærandi hefur frá því að hann upphaflega lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd árið 2019 verið reikull í svörum og málatilbúnaði með það hvort hann hafi jórdanskan ríkisborgararétt, hvenær hann hafi fengið hann og hvernig hann viti að hann hafi misst slíkan rétt. Þrátt fyrir að hafa staðfastlega haldið því fram í málsmeðferð fyrri umsóknar sinnar að kærandi hefði ekki jórdanskan ríkisborgararétt þá staðfestu jórdönsk yfirvöld að hann væri með jórdanskan ríkisborgararétt. Gátu íslensk stjórnvöld í mars 2021 flutt kæranda frá Íslandi og afhent jórdönskum stjórnvöldum. Jórdönsk yfirvöld hafa enn á ný staðfest það að kærandi sé með jórdanskan ríkisborgararétt. Þá verður ekki betur ráðið af svörum þeirra sem bárust kærunefnd í september 2020 og sl. janúar en að þau séu og hafi verið fullkomlega meðvituð um að kærandi sé og hafi verið handhafi palestínsks skilríkis.

Að öllu framangreindu virtu er það mat kærunefndar að málatilbúnaður kæranda um að jórdanskur ríkisborgararéttur hans hafi verið afturkallaður sé ótrúverðugur með öllu og verður ekki lagður til grundvallar í málinu. Kærunefnd byggir því á því að kærandi sé jórdanskur ríkisborgari af palestínskum uppruna og eigi ættir að rekja til Vesturbakkans.

Ákvæði 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga

Í 1. mgr. 37. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga, sem byggir á A-lið 1. gr. flóttamannasamningsins, segir:

Flóttamaður samkvæmt lögum þessum telst vera útlendingur sem er utan heimalands síns af ástæðuríkum ótta við að vera ofsóttur vegna kynþáttar, trúarbragða, þjóðernis, aðildar að tilteknum þjóðfélagshópi eða vegna stjórnmálaskoðana og getur ekki eða vill ekki vegna slíks ótta færa sér í nyt vernd þess lands; eða sá sem er ríkisfangslaus og er utan þess lands þar sem hann áður hafði reglulegt aðsetur vegna slíkra atburða og getur ekki eða vill ekki vegna slíks ótta hverfa aftur þangað, sbr. A-lið 1. gr. alþjóðasamnings um réttarstöðu flóttamanna frá 28. júlí 1951 og bókun við samninginn frá 31. janúar 1967, sbr. einnig 38. gr. laga þessara.

Í 38. gr. laga um útlendinga eru sett fram viðmið um það hvað felist í hugtakinu ofsóknir skv. 1. mgr. 37. gr., á hvaða grundvelli ofsóknir geta byggst og hvaða aðilar geta verið valdir að þeim. Í 1. mgr. ákvæðisins segir:

Ofsóknir skv. 1. mgr. 37. gr. eru þær athafnir sem í eðli sínu eða vegna þess að þær eru endurteknar fela í sér alvarleg brot á grundvallarmannréttindum, einkum ófrávíkjanlegum grundvallarmannréttindum á borð við réttinn til lífs og bann við pyndingum eða ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu, bann við þrældómi og þrælkun og bann við refsingum án laga. Sama á við um samsafn athafna, þ.m.t. ólögmæta mismunun, sem hafa eða geta haft sömu eða sambærileg áhrif á einstakling.

Í 2. mgr. 38. gr. laga um útlendinga er fjallað um í hverju ofsóknir geta falist. Þá eru þær ástæður sem ofsóknir þurfa að tengjast skilgreindar nánar í 3. mgr. 38. gr. laganna.

Í 4. mgr. 38. gr. laga um útlendinga kemur fram að þeir aðilar sem geta verið valdir að ofsóknum eða ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð séu:

a. ríkið,

b. hópar eða samtök sem stjórna ríkinu eða verulegum hluta landsvæðis þess,

c. aðrir aðilar, sem ekki fara með ríkisvald, ef sýnt er fram á að ríkið eða hópar eða samtök skv. b-lið, þ.m.t. alþjóðastofnanir, geti ekki eða vilji ekki veita vernd gegn ofsóknum eða meðferð sem fellur undir 2. mgr. 37. gr., m.a. með því að ákæra og refsa fyrir athafnir sem fela í sér ofsóknir.

Orðasambandið „ástæðuríkur ótti við að vera ofsóttur“ í 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga inniheldur huglæga og hlutlæga þætti og þarf að taka tillit til hvors tveggja þegar mat er lagt á umsókn um alþjóðlega vernd. Mat á því hvort ótti umsækjanda sé ástæðuríkur getur verið byggt á persónulegri reynslu umsækjanda sem og á upplýsingum um ofsóknir sem aðrir í umhverfi hans eða þeir sem tilheyra sama hópi hafa orðið fyrir. Þótt umsækjandi um alþjóðlega vernd skuli njóta vafa upp að ákveðnu marki verður umsækjandinn með rökstuddum hætti að leiða líkur að því að hans bíði ofsóknir í heimaríki. Frásögn umsækjanda og önnur gögn um einstaklingsbundnar aðstæður hans verða því almennt að fá stuðning í hlutlægum og áreiðanlegum upplýsingum um heimaríki umsækjanda, stjórnvöld, stjórnarfar og löggjöf þess. Þá er litið til sambærilegra upplýsinga um ástand, aðstöðu og verndarþörf þess hóps sem umsækjandi tilheyrir eða er talinn tilheyra. Umsækjandi sem hefur sýnt fram á með heildstæðri og trúverðugri frásögn af atburðum, og eftir atvikum með trúverðugum gögnum, sem eru í samræmi við áreiðanlegar og hlutlægar upplýsingar um almennt ástand í heimaríki hans, að hann hafi orðið fyrir ofsóknum í skilningi laga um útlendinga, eða beinum og marktækum hótunum um slíkar ofsóknir, yrði almennt talinn hafa sýnt fram á ástæðuríkan ótta við ofsóknir snúi hann aftur til heimaríkis. Í þeim tilvikum hvílir það á stjórnvöldum að eyða öllum vafa um slíka hættu, t.d. með vísan til þess að aðstæður í heimaríki hans hafi breyst.

Kærunefnd hefur við mat sitt á umsókn kæranda haft til hliðsjónar handbók Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna um málsmeðferð og viðmið við mat á umsókn um alþjóðlega vernd (Handbook and Guidelines on Procedures and Criteria for Determining Refugee Status, Genf 2019). Þá hefur aðferðarfræði trúverðugleikamats kærunefndar tekið mið af skýrslu Flóttamannastofnunar Sameinuðu þjóðanna og Flóttamannasjóðs Evrópusambandsins um trúverðugleikamat, eftir því sem við á (Beyond Proof: Credibility Assessment in EU Asylum Systems, Brussel 2013).

Þar sem lagt hefur verið til grundvallar við úrlausn málsins að kærandi sé jórdanskur ríkisborgari verður krafa hans um alþjóðlega vernd skoðuð með hliðsjón af aðstæðum í Jórdaníu.

Mat á trúverðugleika frásagnar kæranda er byggt á endurritum af viðtölum hans hjá Útlendingastofnun, viðtölum og gögnum sem lágu fyrir í stjórnsýslumálum kæranda hjá kærunefnd nr. KNU20020004, KNU20060029 og KNU22110033, öðrum gögnum málsins og upplýsingum um heimaríki kæranda.

Í greinargerð kæranda er byggt á því að hann hafi orðið fyrir eða að hans bíði meðferð í heimaríki sem nái því marki að teljast ofsóknir í Jórdaníu. Kærandi hafi orðið fyrir andlegum og líkamlegum pyntingum í haldi jórdönsku leyniþjónustunnar við komu hans til Jórdaníu í mars 2021. Byggt er á því að kærandi tilheyri þjóðfélagshópi vegna palestínsks uppruna sem þolandi grófs ofbeldis af hálfu jórdönsku leyniþjónustunnar. Þá er byggt á því að kærandi kunni að vera álitinn stjórnarandstæðingur í skilningi e-liðar 3. mgr. 38. gr. laga um útlendinga þar sem jórdönsk yfirvöld séu meðvituð um að hann sé umsækjandi um alþjóðlega vernd.

Í viðtali hjá Útlendingastofnun 19. apríl 2022 greindi kærandi frá því að hafa við komuna til Jórdaníu í mars 2021 verið handtekinn og hafður í haldi í fjóra til fimm daga og verið pyntaður andlega og líkamlega. Kærandi kvaðst hafa þurft að fela sig í Jórdaníu þar til hann hafi komist til Tyrklands. Eftir að kærandi hafi komið aftur til Íslands hafi hann fengið send gögn frá Palestínu með DHL-hraðþjónustunni. Kærandi vísaði til þess að um væri að ræða palestínskt vegabréf, skilríki og kvittun fyrir sekt sem hann hafi fengið fyrir að dvelja of lengi í Jórdaníu. Þá vísaði kærandi til þess að í palestínsku vegabréfi hans væri stimpill sem sýni fram á það að hann hafi verið lengur í Jórdaníu en leyfilegt sé. Þá kvaðst kærandi hafa bréf frá jórdönsku leyniþjónustunni sem sýndi fram á að leyniþjónustan hafi handtekið hann og haldið honum í húsakynnum sínum. Kærandi var beðinn um að lýsa betur atburðarrásinni af því hvernig hann hafi komist úr haldi leyniþjónustunnar. Kærandi breytti þá framburði sínum á þá leið að leyniþjónustan hafi leyft honum að fara, gefið honum vegabréfið og palestínsku skilríkin og sagt honum að fara til Palestínu. Þá hafi honum verið tjáð að færi hann ekki aftur til Palestínu yrði hann handtekinn og brottvísað frá landinu.

Við síðari málsmeðferð hjá Útlendingastofnun vegna hinnar nýju umsóknar kæranda voru framlögð gögn send í rannsókn hjá Flugstöðvardeildar lögreglustjórans á Suðurnesjum. Í gögnum málsins liggur fyrir skýrsla þeirra um rannsókn á umræddum gögnum. Fram kemur að palestínskt vegabréf sé ófalsað. Í vegabréfinu sé útstimpill frá Schiphol flugvelli í Hollandi 3. mars 2021 og innstimpill frá Queen Alia flugvelli í Jórdaníu 4. mars 2021 og útstimpill frá sama flugvelli 19. nóvember 2021. Var það mat Flugstöðvardeildar lögreglustjórans á Suðurnesjum að framlagt bólusetningarvottorð væri að öllum líkindum ófalsað og trúverðugt væri að handhafi þess hafi verið bólusettur gegn COVID-19 í Jórdaníu 31. júlí og 22. ágúst 2021. Þá kom fram í skýrslunni að framlagt alþjóðlegt ökuskírteini væri falsað. Skjal sem fæli í sér að vera „grænt brúarkort“ væri að forminu til ótraust en enga fölsun væri að sjá. Skjalið væri ekki öryggisskjal, pappír þess væri ekki öryggispappír og bæri það enga öryggisþætti. Hvorki embættisstimpill né undirskrift væri að finna á skjalinu. Þá væru engar ferðir skráðar á skjalið.

Kærandi lagði fram skjal sem ráða má af framburði hans að eigi að sýna fram á að jórdanska leyniþjónustan hafi fangelsað hann við komuna til landsins 4. mars 2021, haldið honum í fjóra til fimm daga og pyntað hann andlega og líkamlega. Í þýðingu Language Line á skjalinu kemur fram að skjalið varði palestínskan ríkisborgara að nafni [...]sem sé handhafi palestínsk vegabréfs nr. [...]. Fram kemur að dagsetning varðhalds sé 4. mars 2021. Þá er honum tilkynnt, af yfirmanni leyniþjónustunnar á Queen Alia flugvelli, að koma til leyniþjónustunnar mánudaginn 8. mars 2021. Fram kemur að dagsetning bréfsins sé 1. mars 2021. Flugstöðvardeild lögreglustjórans á Suðurnesjum tók framangreint skjal til rannsóknar. Var það niðurstaða deildarinnar að skjalið væri ótraustvekjandi. Tekið var fram að allt prent á skjalinu væri gert með toner prenttækni og gæði prentunarinnar bentu til þess að það væri í grunninn ljósrit. Væru upplýsingar á skjalinu um aðila handskrifaðar með svörtum penna. Á skjalinu væri blár hringlaga stimpill með dagsetningunni 1. mars 2021, merktur Queen Alia flugvellinum. Sú dagsetning færi hins vegar ekki saman við stimpla í palestínsku vegabréfi kæranda sem sýndu útstimpil frá Schiphol flugvelli 3. mars 2021 en 1. mars 2021 hafi handhafi vegabréfsins, kærandi, verið á Íslandi. Samkvæmt framansögðu er umrætt skjal ótraustvekjandi og þykir efni þess ekki styðja við frásögn kæranda um að á meðan honum hafi verið gert að sæta varðhaldi í fjóra til fimm daga, hafi honum á sama tíma verið samkvæmt skjalinu tilkynnt með formlegum hætti í bréfi að mæta til viðtals hjá stjórnvöldum fjórum dögum síðar. Þá dregur dagsetning skjalsins verulega úr trúverðugleika þess. Með vísan til framangreinds er það mat kærunefndar að framangreint skjal hafi takmarkað sönnunargildi fyrir málatilbúnað kæranda um varðhald í fjóra til fimm daga við komu hans til landsins 4. mars 2021. Kærandi hefur ekki lagt fram önnur gögn sem renna stoðum undir málatilbúnað hans um varðhald og líkamlega og andlegar pyntingar af hálfu jórdönsku leyniþjónustunnar. Að mati kærunefndar er hins vegar ekki ástæða til að draga í efa að jórdönsk stjórnvöld á Queen Alia flugvellinum hafi haft einhver afskipti af kæranda við komu hans til landsins enda kom hann í fylgd með stoðdeild ríkislögreglustjóra íslenska ríkisins og framvísaði palestínsku vegabréfi.

Af gögnum málsins má ráða að kærandi hafi frá komu hans til Jórdaníu í mars 2021 dvalið þar í landi í tæpa níu mánuði án afskipta jórdanskra yfirvalda. Samkvæmt framlögðu bólusetningarvottorði hafi hann notið þjónustu heilbrigðiskerfisins þar í landi í tvígang sumarið 2021.

Að öllu framangreindu virtu er það niðurstaða kærunefndar að málatilbúnaður kæranda um meint varðhald og pyntingar af hálfu jórdönsku leyniþjónustunnar sé ótrúverðugur og verður ekki lagður til grundvallar við úrlausn málsins.

Þá er í greinargerð kæranda byggt á því að hann kunni einnig að vera álitinn stjórnarandstæðingur í skilningi e-liðar 3. mgr. 38. gr. laga um útlendinga þar sem jórdönsk yfirvöld séu meðvituð um að hann sé umsækjandi um alþjóðlega vernd. Það er mat kærunefndar að ekkert í þeim gögnum sem skoðuð hafa verið um aðstæður í Jórdaníu gefi til kynna að jórdanskir ríkisborgarar sem sæki um alþjóðlega vernd í öðrum ríkjum séu sjálfkrafa taldir vera stjórnarandstæðingar. Eftir að hafa fengið synjun á alþjóðlegri vernd hér á landi árið 2020 var kærandi fluttur með stoðdeild ríkislögreglustjóra til Jórdaníu og hleypt inn í landið. Kærandi hefur engin haldbær gögn lagt fram um að eftirmálar hafi orðið vegna þess flutnings. Með vísan til framangreinds verður ekki fallist á það að kærandi hafi ástæðuríkan ótta við ofsóknir heimaríki í skilningi e-liðar 38. gr. laga um útlendinga.

Í greinargerð kæranda er byggt á því að hann tilheyri þjóðfélagshópi vegna palestínsks uppruna. Samkvæmt þeim gögnum sem og skýrslum sem kærunefnd hefur tekið til skoðunar eiga einstaklingar af palestínskum uppruna hættu á mismunun í Jórdaníu. Þessir einstaklingar hafi takmarkað aðgengi að ákveðinni þjónustu í ríkinu en standi hún þó til boða gegn endurgjaldi. Það er mat kærunefndur að ekki hafi verið sýnt fram á að uppruni kæranda leiði til þess að hann eigi takmarkaðri aðgang að lögregluvernd en almenningur í heimaríki sínu. Þá má ráða af gögnum að vilji sé hjá stjórnvöldum í heimaríki kæranda til að sporna gegn mismunun í garð minnihlutahópa og auka mannréttindavernd í ríkinu. Með hliðsjón af skýrslum og öðrum gögnum málsins er ljóst að sú mismunum sem kærandi kann að verða fyrir á grundvelli uppruna síns nái ekki því alvarleikastigi sem 1. mgr. 38. gr. laga um útlendinga tekur til. Þá verður ekki ráðið af framburði kæranda eða gögnum málsins að hann eigi hættu á að sæta ofsóknum af öðrum ástæðum er tilgreindar eru í 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga.

Með vísan til framangreinds er það niðurstaða kærunefndar að kærandi hafi ekki með rökstuddum hætti leitt líkur að því að hann hafi ástæðuríkan ótta við ofsóknir í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga, sbr. 1. og 4. mgr. 38. gr. laganna.

Kærandi uppfyllir því ekki skilyrði 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga fyrir viðurkenningu á stöðu sem flóttamaður hér á landi.

Ákvæði 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga

Samkvæmt 2. mgr. 37. gr. útlendingalaga er útlendingur einnig flóttamaður ef, verði hann sendur aftur til heimaríkis síns, raunhæf ástæða er til að ætla að hann eigi á hættu að sæta dauðarefsingu, pyndingum eða annarri ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð eða refsingu eða hann verði fyrir alvarlegum skaða af völdum árása í vopnuðum átökum þar sem ekki er greint á milli hernaðarlegra og borgaralegra skotmarka. Sama gildir um ríkisfangslausan einstakling.

Við mat á hvort aðstæður kæranda séu slíkar að þær eigi undir 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga ber að líta til 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Mannréttindadómstóll Evrópu hefur fjallað um það mat sem þarf að fara fram þegar metið er hvort kærandi sé í raunverulegri hættu á að verða fyrir meðferð sem falli undir 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu sem bannar pyndingar og ómannlega eða vanvirðandi meðferð eða refsingu. Hefur dómstóllinn sagt að 3. gr. sáttmálans geti átt við þegar hættan stafar frá einstaklingum eða hópi fólks sem ekki séu fulltrúar stjórnvalda. Kærandi verður þó að geta sýnt fram á að gildar ástæður séu til að ætla að um raunverulega hættu sé að ræða og að stjórnvöld í ríkinu séu ekki í stakk búin til að veita viðeigandi vernd. Ekki er nóg að aðeins sé um að ræða möguleika á illri meðferð og verður frásögn kæranda að fá stuðning í öðrum gögnum (sjá t.d. dóma Mannréttindadómstóls Evrópu í máli NA gegn Bretlandi (mál nr. 25904/07) frá 7. júlí 2008 og H.L.R. gegn Frakklandi (mál nr. 24573/94) frá 29. apríl 1997).

Í ljósi þess sem að framan er rakið og þeirra gagna sem liggja fyrir um heimaríki kæranda telur kærunefndin að aðstæður hans þar séu ekki þannig að þær falli undir ákvæði 2. mgr. 37. gr. laganna. Telur kærunefndin því ljóst að kærandi uppfylli heldur ekki skilyrði 2. mgr. 37. gr. útlendingalaga fyrir viðurkenningu á stöðu sem flóttamaður hér á landi.

Alþjóðleg vernd á grundvelli 40. gr. laga um útlendinga

Þar sem kærunefnd hefur komist að þeirri niðurstöðu að kærandi uppfylli ekki skilyrði 1. eða 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga á kærandi ekki rétt á alþjóðlegri vernd hér á landi, sbr. 40. gr. laga um útlendinga.

Dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða skv. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga

Samkvæmt 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga er heimilt að veita útlendingi sem staddur er hér á landi dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, þrátt fyrir að skilyrði 37. gr. séu ekki uppfyllt, ef útlendingur getur sýnt fram á ríka þörf fyrir vernd, t.d. af heilbrigðisástæðum eða vegna erfiðra félagslegra aðstæðna viðkomandi eða erfiðra almennra aðstæðna í heimaríki eða í landi sem honum yrði vísað til. Kærunefnd telur, með vísan til orðalags ákvæðisins um „ríka þörf fyrir vernd“ auk lögskýringargagna sem fylgdu greininni, að dvalarleyfi á grundvelli 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga verði ekki veitt nema aðstæður, bæði almennar og sérstakar m.t.t. heilsufars og félagslegra þátta, auk atvika sem þar er vísað til, nái ákveðnu alvarleikastigi þegar málið er virt í heild.

Kærandi byggir framangreinda kröfu á því að hann tilheyri jaðarsettum hópi í Jórdaníu sem einstaklingur af palestínskum uppruna og sé hann án alls stuðningsnets í heimaríki sínu. Þá sé kærandi auk þess sérstaklega útsettur fyrir félagslegri mismunun og skerðingu á grunnþjónustu, þ.m.t. aðgengi að heilbrigðisþjónustu í Jórdaníu.

Í athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga er fjallað um erfiðar félagslegar aðstæður. Þar kemur fram að átt sé við að útlendingur hafi þörf á vernd vegna félagslegra aðstæðna í heimaríki og eru þar nefnd sem dæmi aðstæður kvenna sem hafa sætt kynferðislegu ofbeldi, sem leitt getur til erfiðrar stöðu þeirra í heimaríki, eða aðstæður kvenna sem ekki fella sig við kynhlutverk sem er hefðbundið í heimaríki þeirra og eiga á hættu útskúfun eða ofbeldi við endurkomu. Verndarþörf þjóðfélagshópa að öðru leyti myndi fara eftir aðstæðum í hverju máli. Þá segir í athugasemdunum að með erfiðum almennum aðstæðum að öðru leyti sé einnig vísað til alvarlegra aðstæðna í heimaríki og væri þar oft um að ræða viðvarandi mannréttindabrot í ríkinu eða þá aðstöðu að yfirvöld veiti ekki þegnum sínum vernd gegn ofbeldisbrotum eða glæpum. Þau gögn sem kærunefnd hefur skoðað bera ekki með sér að viðvarandi mannréttindabrot eigi sér stað í Jórdaníu eða að yfirvöld þar í landi hafi ekki vilja eða getu til að veita þegnum sínum vernd.

Með vísan til framangreinds mat kærunefndar á aðstæðum jórdanskra ríkisborgara af palestínskum uppruna í Jórdaníu er það mat nefndarinnar að félagslegar aðstæður kæranda við endurkomu til heimaríkis séu ekki með þeim hætti að þær teljist erfiðar í skilningi 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Af gögnum málsins má ráða að kærandi, sem er [...]ára gamall karlmaður, sé almennt heilsuhraustur og vinnufær. Þá bera gögn málsins með sér að kærandi hafi haft aðgengi að heilbrigðisþjónustu í heimaríki. Með vísan til fyrri umfjöllunar er það mat kærunefndar að kærandi hafi ekki sýnt fram á ríka þörf á vernd á grundvelli félagslegra aðstæðna.

Þegar upplýsingar um heimaríki kæranda og gögn málsins eru virt í heild er það niðurstaða kærunefndar að kærandi hafi ekki sýnt fram á aðstæður sem ná því alvarleikastigi að hann teljist hafa ríka þörf á vernd líkt og kveðið er á um í 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Því er fallist á það með Útlendingastofnun að aðstæður kæranda í heimaríki séu ekki með þeim hætti að veita beri kæranda dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða samkvæmt 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga

Samkvæmt 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga er heimilt að veita útlendingi sem sótt hefur um alþjóðlega vernd og ekki fengið niðurstöðu í máli sínu á stjórnsýslustigi innan 18 mánaða eftir að hann sótti um dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða að nánar tilteknum skilyrðum. Ef um barn er að ræða skal miða við 16 mánuði.

Kærandi sótti um alþjóðlega vernd í annað sinn hér á landi 11. mars 2022. Kærandi hefur ekki enn fengið niðurstöðu í máli sínu hjá kærunefnd útlendingamála. Frá því kærandi sótti um alþjóðlega vernd þar til úrskurður þessi er kveðinn upp, 15. febrúar 2024, eru liðnir rúmir 23 mánuðir. Kærandi telst því ekki hafa fengið niðurstöðu í máli sínu innan þeirra tímamarka sem getið er um í 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Frekari skilyrði fyrir veitingu dvalarleyfis í þeim tilvikum koma fram í a- til d-lið 2. mgr. 74. gr. laganna. Skilyrðin eru þau að tekin hafin hafi verið skýrsla af umsækjanda um alþjóðlega vernd, ekki leiki vafi á því hver umsækjandi er, ekki liggi fyrir ástæður sem geta leitt til brottvísunar umsækjanda og að útlendingur hafi veitt upplýsingar og aðstoð við úrlausn máls.

Í máli kæranda liggur fyrir að tekin var skýrsla af kæranda við málsmeðferð hjá Útlendingastofnun. Þá hefur kærandi sannað auðkenni sitt. Ekki liggja fyrir ástæður í málinu sem leitt geta til brottvísunar kæranda.

Samkvæmt d-lið 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga verður dvalarleyfi samkvæmt málsgreininni ekki veitt nema kærandi hafi veitt upplýsingar og aðstoð við úrlausn málsins. Uppruna þessa reglu má rekja til athugasemda við 11. gr. frumvarps til eldri laga um útlendinga nr. 96/2002 sem með lögum nr. 86/2008 varð að 12. gr. g laga um útlendinga nr. 86/2002. Ákvæðið fjallar um bráðabirgðadvalarleyfi og er, að því leyti sem máli skiptir hér, sambærilegt 77. gr. núgildandi laga um útlendinga nr. 80/2016. Í athugasemdum við 2. mgr. 74. gr. frumvarps til laga um útlendinga nr. 80/2016 er einnig vísað til athugasemda við 77. gr. frumvarpsins. Í þeim athugasemdum kemur fram að ákvæðið taki til þess þegar um almennan skort á samvinnu sé að ræða, t.d. þegar kærandi neitar að skýra frá heimaríki sínu. Athugasemdir við frumvarpið veita ekki frekari leiðbeiningu um túlkun ákvæðisins. Þó svo að ákvæði d-liðar 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga áskilji ekki samkvæmt orðanna hljóðan að þær upplýsingar sem umsækjanda ber að veita þurfi að vera sannleikanum samkvæmar verður ekki annað skilið af tilgangi ákvæðisins og þeim forsendum sem búa að baki dvalarleyfi á grundvelli 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga að slíkt dvalarleyfi verði ekki veitt nema þær upplýsingar og aðstoð sem d-liður 2. mgr. vísar til séu veittar í góðri trú. Þá sé skilyrðið ekki uppfyllt ef frásögn umsækjanda um aðstæður sínar og ástæður umsóknar um vernd hér á landi teljist ótrúverðug að verulegu leyti.

Í máli kæranda liggur fyrir að hann hefur lagt fram gögn sem hafa ýmist verið metin ótraustvekjandi eða fölsuð. Eins og að framan er rakið hefur kærunefnd komist að þeirri niðurstöðu að málatilbúnaður kæranda um sviptingu jórdansks ríkisborgararéttar hans og varðhald og pyntingar jórdönsku leyniþjónustunnar í því sé ótrúverðugur. Var sú niðurstaða meðal annars byggð á þeim gögnum sem hann hafi framvísað og voru ótraust og/eða innihald þeirra samrýmdist ekki frásögn hans. Að framansögðu virtu er það mat kærunefndar að kærandi hafi frá upphafi málsmeðferðar byggt málatilbúnað sinn á málsástæðum sem annað hvort eru byggðar á getgátum hans eða hann beinlínis veit að eru ekki sannar með það að markmiði að styrkja umsókn sína um alþjóðlega vernd. Með vísan til framangreinds er það niðurstaða kærunefndar að skilyrði d-liðar 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga séu ekki uppfyllt í máli kæranda.

Í a-lið 3. mgr. 74. gr. laga um útlendinga kemur fram að ákvæði 2. mgr. gildi ekki um útlending hafi hann framvísað fölsuðum skjölum með það að markmiði að styrkja umsókn sína um alþjóðlega vernd. Til stuðnings umsókn sinni um alþjóðlega vernd lagði kærandi fram palestínskt alþjóðlegt ökuskírteini. Eftir skoðun á ökuskírteininu var það niðurstaða Flugstöðvardeildar lögreglustjórans á Suðurnesjum að skjalið væri falsað, væri ekki í neinu samræmi við raunveruleg alþjóðleg ökuskírteini sem gefin væru út af stjórnvöldum eða í umboði þeirra og þá hefði ártali í útgáfudegi verið breytt. Uppfyllir kærandi því ekki skilyrði ákvæðisins.

Þá verður ekki talið að ástæða sé til þess að falla frá framangreindum skilyrðum d-liðar 2.mgr. 74. gr. í samræmi við 4. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Að framangreindu virtu er það mat kærunefndar að ekki sé heimilt að veita kæranda dvalarleyfi á grundvelli 2. mgr. 74. gr. laga um útlendinga.

Athugasemdir kæranda við málsmeðferð Útlendingastofnunar

Kærandi gerði í greinargerð sinni athugasemdir við ákvörðun Útlendingastofnunar í máli hans, svo sem við trúverðugleikamat stofnunarinnar.

Líkt og framangreind niðurstaða ber með sér hefur kærunefnd komist að þeirri niðurstöðu að frásögn kæranda um að hafa verið sviptur jórdönskum ríkisborgararétt sé ótrúverðug, enda hafi staðfesting frá jórdönskum yfirvöldum borist kærunefnd um hið gagnstæða. Þá hefur kærunefnd jafnframt komist að þeirri niðurstöðu að frásögn kæranda um ofsóknir af hálfu yfirvalda í heimaríki hans sé ótrúverðug. Kærunefnd hefur yfirfarið öll gögn málsins, málsmeðferð Útlendingastofnunar og ákvörðun hennar í máli kæranda og telur ekki ástæðu til að gera athugasemdir við málsmeðferð stofnunarinnar í máli hans. Kærunefnd hefur tekið afstöðu til athugasemda kæranda að því leyti sem þær kunna að hafa haft áhrif á niðurstöðu málsins og komist að sömu niðurstöðu og Útlendingastofnun.

Bann við endursendingu skv. 42. gr. laga um útlendinga

Samkvæmt 1. mgr. 42. gr. laga um útlendinga er ekki heimilt að senda útlending eða ríkisfangslausan einstakling til svæðis þar sem hann hefur ástæðu til að óttast ofsóknir, sbr. 37. og 38. gr., eða vegna svipaðra aðstæðna og greinir í flóttamannahugtakinu er í yfirvofandi hættu á að láta lífið eða verða fyrir ómannúðlegri eða vanvirðandi meðferð. Samkvæmt 2. mgr. sömu greinar er einnig óheimilt að senda útlending til svæðis þar sem ekki er tryggt að hann verði ekki sendur áfram til slíks svæðis sem greinir í 1. mgr.

Með vísan til umfjöllunar að framan um heimaríki kæranda telur kærunefnd að þær aðstæður sem ákvæðið tekur til ekki eiga við í máli kæranda. Kærunefnd telur því að ákvæði 42. gr. laga um útlendinga standi ekki í vegi fyrir endursendingu kæranda þangað.

Brottvísun og endurkomubann

Í 3. mgr. 43. gr. reglugerðar um útlendinga nr. 540/2017 kemur fram að verði umsækjanda um alþjóðlega vernd ekki veitt dvalarleyfi skuli Útlendingastofnun taka ákvörðun um frávísun eða brottvísun eftir ákvæðum laga um útlendinga og að útlendingur sem sótt hafi um alþjóðlega vernd teljist hafa áform um að dveljast á landinu lengur en 90 daga. Samkvæmt 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga skal vísa útlendingi úr landi sem dvelst ólöglega í landinu eða þegar tekin hefur verið ákvörðun sem bindur enda á heimild útlendings til dvalar í landinu svo framarlega sem ákvæði 102. gr. laganna eigi ekki við. Í 102. gr. laganna er kveðið á um vernd og takmarkanir við ákvörðun um brottvísun. Samkvæmt 3. mgr. 102. gr. laganna skal brottvísun ekki ákveðin ef hún, með hliðsjón af atvikum, alvarleika brots og tengslum útlendings við landið, felur í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart útlendingi eða nánustu aðstandendum hans. Sérstaklega skal taka tillit til þess ef um barn eða nánasta aðstandanda barns er að ræða og skal það sem barni er fyrir bestu haft að leiðarljósi við ákvörðun. Við mat á því hvort brottvísun feli í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart kæranda verður að hafa ákvæði 71. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, sbr. nr. 33/1944 og 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um friðhelgi einkalífs og fjölskyldu til hliðsjónar. Þegar útlendingur á hagsmuna að gæta í skilningi 8. gr. sáttmálans verður ákvörðun um brottvísun að vera í samræmi við það sem lög mæla fyrir um og nauðsyn ber til í lýðræðislegu þjóðfélagi, sbr. 2. mgr. 8. gr. sáttmálans.

Samkvæmt 1. mgr. 101. gr. laganna felst í endanlegri ákvörðun um brottvísun skylda útlendings til þess að yfirgefa Schengen-svæðið nema viðkomandi hafi heimild til dvalar í öðru ríki sem er þátttakandi í Schengen-samstarfinu. Með lögum um landamæri nr. 136/2022 voru gerðar breytingar á 98. gr. laga um útlendinga sem leiða til þess að brottvísun og endurkomubann er nú beitt þar sem áður var beitt frávísun en veita skal frest til sjálfviljugrar heimfarar, sbr. 104. gr. laga um útlendinga. Sá sem sætir slíkri ákvörðun getur komist hjá endurkomubanni með því að yfirgefa landið sjálfviljugur innan frestsins sbr. 3. mgr. 101. gr. laga um útlendinga.

Samkvæmt gögnum málsins sótti kærandi um alþjóðlega vernd hér á landi 11. mars 2022. Eins og að framan greinir hefur umsókn hans um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi á grundvelli 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga verið synjað. Hefur hann því ekki frekari heimild til dvalar hér á landi. Af framangreindu leiðir að með hinni kærðu ákvörðun var réttilega bundinn endir á heimild kæranda til dvalar hér á landi og ber því samkvæmt 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga að vísa honum úr landi nema 102. gr. laganna standi því í vegi. Það athugast að kæra til kærunefndar útlendingamála frestaði réttaráhrifum hinnar kærðu ákvörðunar.

Í ákvörðun Útlendingastofnunar kemur fram að kæranda var með tölvubréfi tilkynnt að til skoðunar væri að brottvísa honum frá Íslandi og ákvarða endurkomubann hingað til lands. Var kæranda gefið færi á að koma að andmælum hvað það varðar. Í svörum kæranda, dags. 14. mars 2023, kemur fram að hann hafi engin tengsl við Ísland eða önnur lönd á Schengen-svæðinu og kvað hann að ákvörðun um brottvísun með endurkomubanni væri ósanngjörn gagnvart sér.

Af þeim svörum sem kærandi gaf um tengsl sín við Ísland og önnur Schengen-ríki verður ekki séð að brottvísun hans og endurkomubann verði talin ósanngjörn ráðstöfun í garð hans eða nánustu aðstandenda hans, sbr. 3. mgr. 102. gr. laga um útlendinga. Þá horfir kærunefnd jafnframt til þess að kærandi getur komist hjá endurkomubanni og afleiðingum þess yfirgefi hann Ísland innan þess frest sem honum er gefinn.

Í ákvörðunarorðum í ákvörðun Útlendingastofnunar var kæranda brottvísað og honum ákvarðað endurkomubann til þriggja ára. Í ljósi þess að kærandi er að koma hingað til lands og leggja fram umsókn um alþjóðlega vernd í annað skipti auk þess sem hann hefur ekki veitt liðsinni til þess að upplýsa um mál sitt er rétt að staðfesta ákvörðun Útlendingastofnunar um þriggja ára endurkomubann. Var kæranda veittur 15 daga frestur til að yfirgefa landið auk þess sem tekið var fram að yfirgefi hann landið sjálfviljugur innan þess frests verði endurkomubannið fellt niður.

Að mati kærunefndar og með vísan til 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga teljast 15 dagar hæfilegur frestur í tilviki kæranda til að yfirgefa landið. Endurkomubann kæranda fellur niður yfirgefi kærandi landið sjálfviljugur innan framangreinds frests.

Samantekt

Með vísan til alls þess sem að framan er rakið og forsendna hinnar kærðu ákvörðunar er ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest.

Athygli kæranda er vakin á því að samkvæmt 6. mgr. 104. gr. laga um útlendinga frestar málshöfðun fyrir dómstólum til ógildingar á endanlegri ákvörðun um að útlendingur skuli yfirgefa landið ekki framkvæmd hennar. Að kröfu útlendings getur kærunefnd útlendingamála þó ákveðið að fresta réttaráhrifum endanlegrar ákvörðunar sé talin ástæða til þess. Krafa þess efnis skal gerð ekki síðar en sjö dögum eftir birtingu endanlegrar ákvörðunar. Skal frestun bundin því skilyrði að útlendingur beri málið undir dómstóla innan fimm daga frá birtingu ákvörðunar um frestun réttaráhrifa úrskurðar og óski eftir því að það hljóti flýtimeðferð. Nú er beiðni um flýtimeðferð synjað og skal þá mál höfðað innan sjö daga frá þeirri synjun. Þó getur kærunefnd útlendingamála tekið ákvörðun um að fresta framkvæmd ákvörðunarinnar ef sýnt er fram á að verulega breyttar aðstæður hafi skapast frá því að endanleg ákvörðun var tekin.

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest. Endurkomubann kæranda verður fellt úr gildi fari hann sjálfviljugur frá Íslandi innan 15 daga.

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed. If the appellant leaves Iceland voluntarily within 15 days, the re-entry ban will be revoked.

Þorsteinn Gunnarsson

Sindri M. Stephensen Valgerður María Sigurðardóttir