Nr. 225/2024 Úrskurður

Hinn 4. mars 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 225/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU23120099

 

Endurtekin umsókn [...]

 

I.       Málsatvik

Með úrskurði kærunefndar útlendingamála nr. 134/2021, dags. 25. mars 2021, staðfesti nefndin ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 22. janúar 2021, um að taka umsókn einstaklings er kveðst heita [...], vera fæddur [...] og vera ríkisborgari Palestínu (hér eftir kærandi), um alþjóðlega vernd á Íslandi ekki til efnismeðferðar og vísa honum frá landinu. Kærandi var fluttur af stoðdeild Ríkislögreglustjóra til Grikklands 3. nóvember 2022. Hinn 12. nóvember 2022 kom kærandi aftur til landsins og lagði fram umsókn um alþjóðlega vernd að nýju. Með úrskurði kærunefndar útlendingamála nr. 247/2023, dags. 4. maí 2023, staðfesti nefndin ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 13. febrúar 2023, um að taka ekki til efnismeðferðar umsókn kæranda um alþjóðlega vernd á Íslandi og vísa honum frá landinu. Kærandi var fluttur með stoðdeild Ríkislögreglustjóra til Grikklands að nýju 9. ágúst 2023.

Hinn 17. október 2023 kom kærandi aftur til landsins og lagði fram endurtekna umsókn. Kærandi kom til viðtals hjá lögreglunni hinn sama dag. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 15. desember 2023, var endurtekinni umsókn kæranda vísað frá. Hinn 22. desember 2023 barst kærunefnd kæra vegna frávísunar á endurtekinni umsókn kæranda ásamt athugasemdum. Frekari upplýsingar bárust frá umboðsmanni kæranda 28. desember 2023.

Umsókn kæranda byggir á 35. gr. a laga um útlendinga nr. 80/2016.

II.        Málsástæður og rök kæranda

Í athugasemdum kæranda frá 28. desember 2023 kemur fram að kærandi kæri ákvörðun Útlendingastofnunar með vísan til 1. mgr. 7. gr. laga um útlendinga. Þá fari kærandi fram á frestun á réttaráhrifum í samræmi við sérreglu 2. málsl. 3. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga. Kærandi vísar til þess að í 35. gr. a laga um útlendinga sé að finna sérákvæði um endurteknar umsóknir og kærandi telji því að vísun Útlendingastofnunar til 2. mgr. 35. gr. sömu laga sé röng og eigi ekki við. Kærandi vísar til þess að hann hafi verið handtekinn og bíði flutnings og því sé mikilvægt að kærunefnd taki afstöðu til kröfu hans um frestun réttaráhrifa án tafar. Kærandi eigi fjölskyldu hér á landi sem treysti á hann og ljóst sé að ákvörðun Útlendingastofnunar á endurtekinni umsókn hans sé haldin verulegum annmörkum.

Kærandi byggir á því að þrátt fyrir 2. málsl. 2. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga beri að taka kæru hans til málsmeðferðar, jafnvel þó hann verði fluttur frá landinu. Í málsliðinum komi ekkert fram um það hvernig eigi að fara með afgreiddar umsóknir sem sæti kæru og þar sem um undantekningu frá meginreglu og almennri kæruheimild 1. mgr. 7. gr. laga um útlendinga sé að ræða verði að túlka hana þröngt. Þá sé kærunefnd ávallt skylt að skoða hvort Útlendingastofnun hafi gætt að málsmeðferðarreglum við meðferð endurtekinnar umsóknar.

Kærandi krefst þess að endurtekin umsókn hans um alþjóðlega vernd verði send til Útlendingastofnunar til nýrrar málsmeðferðar. Kærandi telur að stofnunin hafi brotið gegn mikilvægum öryggisreglum stjórnsýsluréttar og að brot stofnunarinnar séu alvarleg og hafi haft áhrif á efnislega niðurstöðu málsins. Útlendingastofnun hafi synjað kæranda um að skipa honum talsmann þrátt fyrir skýrt ákvæði 1. mgr. 30. gr. laga um útlendinga. Í öðrum málum hafi stofnunin og jafnvel kærunefnd útlendingamála líkt endurteknum umsóknum við fyrstu umsókn um alþjóðlega vernd og talið að 1. mgr. 24. gr. laga um útlendinga nái einnig til endurtekinna umsókna. Mikilvægt sé að stjórnvöld gæti samræmis og felli endurteknar umsóknir einnig undir 1. mgr. 30. gr. laga um útlendinga.

Kærandi vísar til þess að í ljósi synjunar Útlendingastofnunar hafi verið mikilvægt að stofnunin leiðbeindi kæranda í samræmi við 7. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Útlendingastofnun hafi ekki gætt að þessari skyldu sinni og hafi ekki leiðbeint kæranda um málsmeðferðina, s.s. um það mat sem stofnunin myndi framkvæma eða hvað kærandi gæti lagt fram máli sínu til stuðnings.

Þá vísar kærandi til þess að Útlendingastofnun hafi gleymt við töku ákvörðunar sinnar að taka tillit til tölvubréfs sem kærandi hafi sent stofnuninni 6. nóvember 2023 þar sem hann hafi m.a. greint frá nýjum málsástæðum.

III.      Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Samkvæmt 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga skal endurtekinni umsókn vísað frá. Þó skal taka endurtekna umsókn til meðferðar að nýju ef umsækjandi er staddur hér á landi og nýjar upplýsingar liggja fyrir í máli hans sem leiða til þess að sýnilega auknar líkur séu á því að fallist verði á fyrri umsókn hans samkvæmt 24. gr. laganna.

Í ljósi beiðni kæranda um synjun á endurtekinni umsókn óskaði kærunefnd eftir upplýsingum frá stoðdeild Ríkislögreglustjóra um hvort kærandi væri staddur á landinu og hver væri staða flutnings. Í svari frá stoðdeild Ríkislögreglustjóra, dags. 22. febrúar 2024, kemur fram að kæranda hafi verið fylgt til Grikklands 29. desember 2023. Með vísan til þess er endurtekin umsókn hans ekki tæk til meðferðar og skal vísað frá, sbr. 2. málsl. 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga. Kærunefnd telur þó að kanna beri hvort gætt hafi verið að málsmeðferðarreglum stjórnsýslulaga við úrlausn á beiðni hans um endurtekna meðferð hjá Útlendingastofnun.

Í greinargerð gerir kærandi m.a. athugasemd við að honum hafi ekki verið skipaður talsmaður við meðferð endurtekinnar umsóknar hans, sbr. 1. mgr. 30. gr. laga um útlendinga. Í 30. gr. laga um útlendinga kemur fram að umsækjandi um alþjóðlega vernd eigi rétt á að Útlendingastofnun skipi honum talsmann við meðferð málsins hjá stjórnvöldum. Sá réttur haldist við mögulega kærumeðferð. Í 26. tölul. 3. gr. laga um útlendinga kemur fram að útlendingur telst ekki umsækjandi um alþjóðlega vernd þegar hann hefur fengið endanlega niðurstöðu í máli sínu á stjórnsýslustigi. Ljóst er að kærandi hefur fengið endanlega niðurstöðu í máli sínu á stjórnsýslustigi, með úrskurði kærunefndar nr. 134/2021, dags. 25. mars 2021 og nr. 247/2023, dags. 4. maí 2023. Með vísan til þess telur kærunefnd ekki að brotið hafi verið á 1. mgr. 30. gr. laga um útlendinga í máli kæranda.

Þá gerir kærandi athugasemd við að Útlendingastofnun hafi ekki leiðbeint kæranda í samræmi við 7. gr. stjórnsýslulaga, s.s. um það mat sem stofnunin myndi framkvæma eða hvað kærandi gæti lagt fram máli sínu til stuðnings. Í viðtali hjá lögreglu við kæranda, dags. 17. október 2023, er óskað eftir upplýsingum frá kæranda um hvað hafi breyst í máli hans sem geti haft áhrif á endurtekna umsókn hans. Þá vísar kærunefnd til þess að kærandi hafi tvívegis áður hlotið meðferð á umsókn um alþjóðlega vernd hér á landi þar sem hann hafi notið aðstoðar löglærðs talsmanns og hafi verið upplýstur m.a. um gagnaöflun. Það er mat kærunefndar að kærandi hafi verið nægjanlega upplýstur með vísan til 7. gr. stjórnsýslulaga hvað varðar framkvæmd endurtekinnar umsóknar hans.

Samkvæmt gögnum málsins kom kærandi hingað til lands í þriðja sinn 17. október 2023 og lagði fram endurtekna umsókn. Í viðtali hjá lögreglu greindi kærandi frá því að hann væri að sækja um vernd hér á landi að nýju af því hann væri í hættu í Grikklandi. Kærandi eigi fjölskyldu hér á landi sem honum langi til að vera hjá þar sem hann hafi miklar áhyggjur af fjölskyldu sinni í Palestínu. Kærandi kvaðst eiga marga ættingja hér á landi, m.a. tvo bræður og sex frændur. Þá kvaðst kærandi vera þreyttur andlega og líkamlega og kvíðinn yfir ástandinu í heimaríki hans. Kærandi sé öruggur á Íslandi en hann þekki engan í Grikklandi og andlegri heilsu hans sé farið að hraka vegna þess.

Kærandi hefur borið fyrir sig að hann hafi sent Útlendingastofnun tölvubréf 6. nóvember 2023 þar sem m.a. komi fram að kærandi hafi mátt þola mismunun og fordóma í tengslum við uppruna hans í Grikklandi eftir að hann hafi verið endursendur þangað. Ástandið hafi versnað eftir stríðið í heimaríki kæranda og hópur ungra grískra manna hafi hrækt á hann og beint fúkyrðum að honum. Kærandi hafi verið hræddur og óöruggur í Grikklandi þar sem hann hafi mátt þola líkamlegt og andlegt ofbeldi. Þá kemur fram að kærandi hafi sérstök tengsl við Ísland þar sem fjölskylda hans sé búsett hér á landi. Þessi fjölskyldutengsl séu enn sterkari í ljósi átakanna í heimaríki kæranda og óvíst sé hvort hann muni hitta móður sína og systkini sem séu búsett þar aftur. Kærandi vísar til þess að hann beri ábyrgð gagnvart frændum sínum hér á landi þar sem hann sé þeirra nánasti aðstandandi og foreldrar þeirra séu staddir í Palestínu. Kærandi vísar jafnframt til þess að hann hafi verið með atvinnuleyfi hér á landi og til þeirra sterku tengsla sem hann hafi myndað við Ísland síðustu ár, kynnst fólki og orðið hluti af samfélaginu. Við meðferð málsins hefur kærandi jafnframt lagt fram tvö bréf þar sem hann fer yfir mál sitt allt frá því hann lagði fyrst fram umsókn um alþjóðlega vernd hér á landi.

Með vísan til framangreinds sendi kærunefnd tölvubréf til Útlendingastofnunar, dags. 22. febrúar 2024, og óskaði eftir upplýsingum um hvort þeim hafi borist framangreindar upplýsingar frá kæranda. Í svari frá fulltrúa Útlendingastofnunar, dags. 23. febrúar 2024, kemur fram að kærandi hafi sent tölvubréf til stofnunarinnar 6. nóvember 2023. Fyrir mistök hafi tölvubréfið verið sent á dvalarleyfissvið stofnunarinnar og hafi því ekki legið fyrir við vinnslu á endurtekinni umsókn kæranda. Við birtingu ákvörðunar Útlendingastofnunar hafi kærandi vakið athygli á þessu og fulltrúi stofnunarinnar hafi þá fundið og farið yfir tölvubréf kæranda frá 6. nóvember 2023. Það hafi verið mat fulltrúans að ekkert í tölvubréfinu hafi verið til þess fallið að breyta mati stofnunarinnar um að vísa endurtekinni umsókn kæranda  frá og því hafi ákvörðunin verið birt honum. Kærunefnd beinir þeim tilmælum til Útlendingastofnunar að gæta að því í hvívetna að öll gögn málsins liggi fyrir við töku ákvarðanna. Það er þó mat nefndarinnar að þær upplýsingar sem hafi komið fram í tölvubréfi kæranda hafi aðeins verið til fyllingar þeirri frásögn sem kærandi hafi veitt í viðtali hjá lögreglu. Þá lagði kærandi ekki fram nein gögn frásögn sinni til stuðnings. Með vísan til þess hefur framangreindur annmarki á ákvörðun Útlendingastofnunar ekki áhrif á niðurstöðu málsins.

Í ljósi framangreinds, er það mat kærunefndar að ekki hafi verið brotið gegn málsmeðferðarreglum stjórnsýslulaga í máli kæranda við meðferð endurtekinnar umsóknar hans. Auk þess liggur fyrir að kærandi er ekki staddur á landinu, sbr. 2. málsl. 1. mgr. 35. gr. laga um útlendinga. Með vísan til þess sem að framan er rakið þykir rétt að vísa kæru kæranda frá.

 

Úrskurðarorð:

 

Kæru kæranda er vísað frá.

 

The applicant‘s appeal is dismissed.

 

F.h. kærunefndar útlendingamála,

 

Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður.