Nr. 346/2024 Úrskurður

Hinn 10. apríl 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 346/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU23120072

 

Kæra [...] á ákvörðun Útlendingastofnunar

 

I.          Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 15. desember 2023 kærði einstaklingur er kveðst heita [...], vera fæddur [...] og vera ríkisborgari Tyrklands ( hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 6. desember 2023 um brottvísun og endurkomubann til Íslands í tvö ár.

Kærandi krefst þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi. Til vara krefst kærandi þess að brottvísun hans verði markaður rýmri tími.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu koma einkum til skoðunar ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016 ásamt síðari breytingum, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 ásamt síðari breytingum, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, ákvæði laga um landamæri 136/2022, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 auk annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

II.            Málsatvik og málsmeðferð

Ekki liggur fyrir hvenær kærandi kom til Schengen-svæðisins eða Íslands. Fram kom í lögregluskýrslu, dags. 20. nóvember 2023, sem er samantekt úr framburðarskýrslu hjá lögreglu, dags. 27. október 2023, að kærandi hefði komið til landsins fjórum dögum áður. Í skýrslunni kom einnig fram að kærandi væri tyrkneskur ríkisborgari en að hann hafi eyðilagt vegabréf sitt á leiðinni til landsins samkvæmt ráðleggingum aðila sem hafi aðstoðað hann til að komast til Íslands. Hinn 1. nóvember 2023 var kæranda birt tilkynning um hugsanlega brottvísun þar sem fram kemur að hann hefði ekki sýnt fram á lögmæti dvalar sinnar á Íslandi þrátt fyrir áskorun lögreglu. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 6. desember 2023, var kæranda brottvísað á grundvelli 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga vegna ólögmætrar dvalar og honum jafnframt gert að sæta endurkomubanni til tveggja ára, sbr. 2. mgr. 101. gr. laga um útlendinga. Ákvörðunin var birt fyrir kæranda 13. desember 2023. Með ákvörðuninni var kæranda veittur tíu daga frestur til þess að yfirgefa landið og yrði endurkomubann hans fellt úr gildi yfirgæfi hann landið innan frestsins, sbr. 3. mgr. 101. gr. laga um útlendinga.

Samkvæmt gögnum málsins lagði kærandi fram umsókn um alþjóðlega vernd 1. nóvember 2023. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 12. febrúar 2024, var kæranda synjað um alþjóðlega vernd auk dvalarleyfis á grundvelli mannúðarsjónarmiða, sbr. 74. gr. laga um útlendinga. Var kæranda jafnframt gert að sæta brottvísun og endurkomubanni til tveggja ára. Hinn 26. febrúar 2024 var sú ákvörðun kærð til kærunefndar útlendingamála og bíður málið meðferðar hjá nefndinni.

Í kæru óskaði kærandi eftir frestun réttaráhrifa á ákvörðun Útlendingastofnunar á meðan málið væri til meðferðar hjá kærunefnd, sbr. 2. mgr. 29. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Í ljósi niðurstöðu máls þessa og meðferðar stjórnsýslukæru kæranda vegna umsóknar um alþjóðlega vernd telur kærunefnd ekki ástæðu til þess að taka afstöðu til beiðni kæranda.

III.       Málsástæður og rök kæranda

Kærandi lagði fram greinargerð vegna málsins, dags. 4. janúar 2024. Þar kemur fram að hann sé tyrkneskur ríkisborgari en eigi tvo bræður sem búsettir séu hér á landi ásamt fjölskyldum sínum. Kærandi kveðst vera vegabréfslaus, en að vegabréf hans hafi skemmst þegar hann var á leið til landsins. Kærandi vísar til umsóknar sinnar um alþjóðlega vernd, sbr. 37. gr. laga um útlendinga en umsóknin var lögð fram fyrir töku ákvörðunar um brottvísun og endurkomubann. Kærandi kveðst hafa rétt til dvalar á grundvelli 35. gr. laga um útlendinga, á meðan verndarumsókn hans sé til meðferðar. Kærandi kveður þann dvalarrétt vera skýlausan og því líti hann á ákvörðun um brottvísun sem mistök.

IV.       Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Samkvæmt 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga skal, svo framarlega sem 102. gr. á ekki við, vísa útlendingi úr landi sem dvelst ólöglega í landinu eða þegar tekin hefur verið ákvörðun sem bindur enda á heimild útlendings til dvalar í landinu.

Líkt og fram kemur í gögnum málsins er kærandi ríkisborgari Tyrklands en samkvæmt viðauka 8 við reglugerð um vegabréfsáritanir nr. 795/2022 ber honum skylda til þess að hafa vegabréfsáritun við komu til Íslands. Án áritunar er honum óheimilt að dvelja á Íslandi, sbr. 1. mgr. 49. gr. laga um útlendinga. Með vísan til framangreinds eru skilyrði 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga uppfyllt með fyrirvara um 102. gr. laganna.

Í 102. gr. laga um útlendinga er kveðið á um vernd gegn frávísun og brottvísun og takmarkanir á ákvörðun um brottvísun. Samkvæmt 3. mgr. 102. gr. skal brottvísun ekki ákveða ef hún, með hliðsjón af málsatvikum, alvarleika brots og tengslum útlendings við landið, felur í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart útlendingi eða nánustu aðstandendum hans. Í ákvörðun sinni vísaði Útlendingastofnun til þess að ekki væru uppi aðstæður í málinu sem leiddu til þess að sú ráðstöfun að brottvísa kæranda gæti talist ósanngjörn gagnvart honum eða nánustu ættingjum hans, sbr. 3. mgr. 102. gr. laga um útlendinga. Í 1. mgr. 44. gr. reglugerðar um útlendinga, kemur fram að heimilt sé að frávísa eða brottvísa útlendingi úr landi þegar skilyrðum XII. kafla laga um útlendinga er fullnægt og ákvörðunin brýtur ekki í bága við 42. gr. laganna. Samkvæmt upplýsingum frá Útlendingastofnun lagði kærandi fram umsókn um alþjóðlega vernd hér á landi 1. nóvember 2023. Í hinni kærðu ákvörðun, sem hér er til umfjöllunar, tók Útlendingastofnun aðeins með almennum hætti afstöðu til þess hvort það gæti talist ósanngjörn ráðstöfun að brottvísa kæranda og var ekki horft sérstaklega til aðstæðna kæranda í heimaríki hans. Í ljósi þess áréttar kærunefnd að nauðsynlegt sé að skorið verði úr umsókn kæranda um alþjóðlega vernd, sem er nú til meðferðar hjá kærunefnd, þar sem m.a. verður lagt mat á aðstæður í heimaríki hans, m.t.t. 42. gr. laga um útlendinga, og hvort þær komi í veg fyrir að brottvísun hans sé heimil.

Loks bendir kærunefnd á að samkvæmt 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga, eins og ákvæðinu var breytt með lögum um landamæri nr. 136/2022, tók Útlendingastofnun afstöðu til brottvísunar og endurkomubanns í ákvörðun sinni sem hófst með umsókn kæranda um alþjóðlega vernd. Sætir sú ákvörðun því einnig endurskoðun kærunefndar í kjölfar stjórnsýslukæru kæranda.

Að öllu framangreindu virtu verður ákvörðun Útlendingastofnunar, sem hér er til meðferðar, um brottvísun og endurkomubann kæranda til tveggja ára felld úr gildi.

 

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er felld úr gildi.

 

The decision of the Directorate of Immigration is vacated.

 

Valgerður María Sigurðardóttir

 

Gunnar Páll Baldvinsson                                                                                             Sandra Hlíf Ocares