Úrskurður nr. 366/2024

Hinn 11. apríl 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 366/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU24020163

Kæra [...]

á ákvörðun

Útlendingastofnunar

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 20. febrúar 2024 kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Bandaríkjanna (hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 14. febrúar 2024, um að synja honum um langtímavegabréfsáritun.

Af kæru má ráða að kærandi krefjist þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að fallist verði á beiðni hans um langtímavegabréfsáritun.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016 og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Tekið skal fram að umsókn föður kæranda um langatímavegabréfsáritun var unnin samhliða þessari og er fjallað um hana í úrskurði kærunefndar nr. 367/2024.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlending, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017, ásamt síðari breytingum, og ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

II. Málsatvik og málsmeðferð

Samkvæmt gögnum málsins kom kærandi til Íslands 7. janúar 2024 á grundvelli 90 daga áritunarfrelsis sem ríkisborgari Bandaríkjanna. Kærandi lagði fram umsókn um langtímavegabréfsáritun 26. janúar 2024. Útlendingastofnun fékk frá umboðsmanni kæranda afrit af tölvupóstsamskiptum kæranda og nafngreinds einstaklings varðandi það að kærandi leiki knattspyrnu með [...] út ágúst 2024. Umsókn kæranda var synjað með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 14. febrúar 2024. Hinn 20. febrúar 2024 barst kærunefnd kæra frá kæranda. Dagana 5. og 6. mars 2024 lagði kærandi fram greinargerð auk frekari gagna vegna málsins.

Með kæru óskaði kærandi jafnframt eftir frestun réttaráhrifa á ákvörðun Útlendingastofnunar á meðan málið væri til meðferðar hjá kærunefnd, sbr. 2. mgr. 29. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

III. Málsástæður og rök kæranda

Í greinargerð rekur kærandi ástæður þess að hann óski eftir langtímavegabréfsáritun. Ástæða dvalar kæranda á Íslandi sé fyrst og fremst vegna ættingja kæranda en afi hans sé íslenskur ríkisborgari. Því vilji kærandi rækta tengsl sín við Ísland. Þá hafi kæranda verið boðið að leika knattspyrnu með [...] og sé með gildan samning við félagið út ágúst 2024. Kærandi vísar til athugasemda við 1. mgr. 21. gr. í frumvarpi til laga um útlendinga og til 3. til 5. gr. reglugerðar um útlendinga. Kærandi telji að hann uppfylli c-lið 2. mgr. 5. gr. reglugerðarinnar en því hafi Útlendingastofnun verið ósammála. Útlendingastofnun hafi talið að skilgreina ætti íþróttamenn í skilningi c-liðar 2. mgr. 5. gr. reglugerðarinnar sem einstaklinga sem hafi atvinnu af íþróttum og/eða einstaklinga sem staddir séu hér á landi sérstaklega til þess að keppa í sinni íþrótt. Kærandi vísar til þess að reglugerðin taki ekki á skilgreiningu íþróttamanna og hvers konar leikmenn falli undir ákvæðið. Þann vafa beri að túlka kæranda í hag. Kærandi vísar til 63. gr. laga um útlendinga þar sem íþróttafólk sé skilgreint sem einstaklingar sem starfi hjá íþróttafélagi innan Íþrótta- og Ólympíusambands Íslands. Kærandi kveður grundvöll dvalar sinnar hér á landi einnig vera fjölskyldusameiningu þar sem kærandi eigi föðursystur og föðurbróður hér á landi ásamt fjölskyldum þeirra. Telur kærandi að sú fjölskyldusameining geti fallið undir annan lögmætan tilgang, sbr. c-lið 2. mgr. 5. gr. reglugerðarinnar. Kærandi vísar til þess að hann sé með föður sínum hér á landi sem einnig hafi sótt um langtímavegabréfsáritun. Ekki verði séð með hvaða hætti tilgangur dvalar kæranda geti verið ólögmætur og kærandi uppfylli ekki synjunarástæður 7. gr. reglugerðarinnar. Kærandi gerir kröfu um að umsókn hans um langtímavegabréfsáritun verði afgreidd samhliða umsókn föður síns enda sé mikilvægt að kærandi fái að dvelja hér á landi með föður sínum fái hann veitta slíka áritun.

Á kærustigi lagði kærandi fram yfirlýsingu frá [...], dags. 6. mars 2024, þar sem staðfest er að kærandi hafi æft og spilað knattspyrnu með [...]flokki félagsins í vetur.

IV. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Í 1. mgr. 21. gr. laga um útlendinga segir að langtímavegabréfsáritun megi veita þegar umsækjandi óskar eftir dvöl umfram 90 daga en tilgangur dvalar sé ekki af ástæðu sem tilgreind sé almennt í dvalarleyfisflokkum og ekki sé ætlun umsækjanda að setjast að á landinu. Vegabréfsáritun samkvæmt ákvæðinu verði ekki veitt til lengri tíma en 180 daga. Þá er nánar fjallað um skilyrði fyrir veitingu langtímavegabréfsáritunar í II. kafla reglugerðar um útlendinga.

Í 49. gr. laga um útlendinga er fjallað um dvöl án dvalarleyfis en þar kemur m.a. fram í 1. mgr. að útlendingum sé óheimilt án sérstaks leyfis að dveljast hér lengur en 90 daga frá komu til landsins. Dvöl í öðru ríki, sem tekur þátt í Schengen-samstarfinu, telst jafngilda dvöl hér á landi. Í 4. mgr. er ráðherra veitt heimild til að setja reglugerð um frekari undanþágur frá kröfu um dvalarleyfi.

Í athugasemdum við 21. gr. í frumvarpi því er varð að lögum um útlendinga kemur fram að veita megi langtímavegabréfsáritun að því gefnu að tilgangur dvalar falli ekki undir aðra dvalarleyfisflokka og fullvíst sé að umsækjandinn ætli sér ekki að setjast að á landinu. Ekki er heimilt að endurnýja langtímavegabréfsáritun þannig að gildistími hennar verði lengri en 180 dagar nema í þeim tilvikum þar sem heimilt er að gefa út áritun til lengri tíma. Miðað er við að um sé að ræða samfellda dvöl í allt að 180 daga en eftir það tímamark er almennt skylt að skrá lögheimili á Íslandi og þá myndast jafnframt skattskylda hér á landi. Heimild til veitingar langtímavegabréfsáritunar er m.a. í þeim tilvikum þegar einstaklingar koma hingað til lands í lengri heimsóknir eða í ákveðnum tilgangi og verkefni viðkomandi taki lengri tíma en 90 daga. Hugsunin að baki ákvæðinu hafi verið að heimila komu einstaklinga hingað til lands sem ekki vilja setjast að hér en þurfa eða vilja dvelja hér á Íslandi í ákveðnum tilgangi sem getur ekki verið grundvöllur dvalarleyfis. Þau tilvik sem í framkvæmd voru felld undir dvalarflokk á grundvelli lögmæts og sérstaks tilgangs, sbr. þágildandi lög um útlendinga nr. 96/2002, muni nú verða færð undir langtímavegabréfsáritun. Eru það t.d. tilvik þar sem aðili hefur slasast eða veikst hér á landi og þörf er á að framlengja dvalarleyfi fyrir hann og aðstandanda á meðan á sjúkrahúsdvöl stendur eða vegna dómsmáls sem útlendingur er aðili að og stendur yfir fyrir íslenskum dómstólum. Í athugasemdum sem fylgdu frumvarpi til breytinga á lögum um útlendinga nr. 96/2002, varðandi dvalarleyfi í lögmætum og sérstökum tilgangi, kemur m.a. fram að það sé skilyrði fyrir veitingu slíks dvalarleyfis að tilgangur dvalar sé lögmætur og sérstakur. Sem dæmi má nefna að undir þetta ákvæði gætu fallið nunnur og trúboðar sem koma hingað til lands, sem og útlendingur sem hefur sérstök tengsl við landið. Dæmi um útlending sem hefur sérstök tengsl við landið er útlendingur sem á von á barni með íslenskum ríkisborgara og er í sambúð með honum, en getur ekki fengið dvalarleyfi á grundvelli 13. gr. laganna. Þar sem um undanþáguákvæði er að ræða ber að túlka það þröngri skýringu. Samkvæmt 1. mgr. 3. gr. reglugerðar um útlendinga má veita útlendingi langtímavegabréfsáritun að fenginni umsókn og að uppfylltum skilyrðum laga og öðrum skilyrðum reglugerðarinnar. Í 2. mgr. segir að langtímavegabréfsáritun feli í sér heimild til dvalar hér á landi í allt að 90 daga og útlendingur sem sækir um slíka áritun skuli vera staddur hér á landi nema annað sé tekið fram í reglugerðinni. Dvöl útlendings þegar sótt er um slíka áritun skuli vera í samræmi við 49. gr. laga um útlendinga nema annað sé tekið fram. Langtímavegabréfsáritun sé einungis heimilt að gefa út einu sinni á hverju 12 mánaða tímabili.

Í 5. gr. reglugerðarinnar er fjallað um grundvöll langtímavegabréfsáritunar og eru í a-c liðum 2. mgr. nefnd í dæmaskyni tilvik sem geta verið grundvöllur slíkrar áritunar. Í a-lið 2. mgr. ákvæðisins kemur fram að heimilt sé að gefa út langtímavegabréfsáritun til aðstandenda, sbr. 1. mgr. 69. gr. laga um útlendinga, sem hyggjast koma í lengri heimsóknir hingað til lands. Heimilt sé að víkja frá aldursskilyrði foreldra umsækjanda við útgáfu langtímavegabréfsáritunar. Í b-lið 2. mgr. ákvæðisins er fjallað um vitni eða aðila að dómsmáli, og fjallar c-liðurinn um útlendinga sem koma hingað í öðrum lögmætum tilgangi, svo sem listamenn, vísindamenn eða íþróttamenn, enda kalli dvöl þeirra ekki á útgáfu dvalar- og/eða atvinnuleyfis.

Í 6. gr. reglugerðarinnar er kveðið á um skilyrði langtímavegabréfsáritunar en þar kemur fram að umsækjandi skuli, ásamt umsókn, leggja fram öll þau gögn og vottorð sem Útlendingastofnun gerir kröfu um og teljast nauðsynleg við vinnslu umsóknar. Samkvæmt a. og e. lið 2. mgr. ákvæðisins skal umsækjandi m.a. sýna fram á boðsbréf frá gestgjafa eða bréf þar sem tilgangi dvalar hér á landi er lýst og gögn sem staðfesta tilgang dvalar hér á landi.

Loks mælir 7. gr. reglugerðar um útlendinga fyrir um ástæður þess að umsókn um langtímavegabréfsáritun skuli synjað. Í d-lið 1. mgr. ákvæðisins kemur m.a. fram að umsókn skuli synjað ef dvöl samræmist ekki tilgangi dvalar á grundvelli langtímavegabréfsáritunar.

Fyrir liggur að kærandi lagði fram umsókn um langtímavegabréfsáritun til að iðka [...] með [...]og til að rækta tengsl við íslenska fjölskyldu sína. Útlendingastofnun synjaði umsókn kæranda á þeim grundvelli að kærandi falli ekki undir þau tilvik sem talin eru upp í 2. mgr. 5. gr. reglugerðar um útlendinga. Kærandi eigi ekki aðstandendur hér á landi í skilningi a-liðar 2. mgr. 5. gr. reglugerðar um útlendinga þar sem frændfólk og afar falli ekki þar undir. Þá var það mat Útlendingastofnunar að heimsókn kæranda knýi hann ekki til þess að vera hér á landi í lengri tíma en 90 daga. Útlendingastofnun taldi kæranda ekki falla undir skilgreiningu íþróttamanna í skilningi c-liðar 2. mgr. 5. gr. reglugerðarinnar. Skilgreina ætti íþróttamenn sem einstaklinga sem hafi atvinnu af íþróttum og/eða einstaklinga sem staddir væru hér á landi sérstaklega til að keppa í sinni íþrótt. Ef skilgreina ætti kæranda sem íþróttamann væri ljóst að allir sem æfðu einhvers konar íþrótt í frítíma sínum myndu falla undir skilgreiningu ákvæðisins. Þá hefði kærandi ekki lagt fram haldbæra staðfestingu á tilgangi dvalar sinnar hér á landi. Tilgangur dvalar kæranda félli því ekki undir ákvæði 2. mgr. 5. gr. reglugerðar um útlendinga, sbr. d-lið 1. mgr. 7. gr. reglugerðarinnar þar sem segi að umsókn um langtímavegabréfsáritun skuli synjað ef dvöl samræmist ekki tilgangi dvalar á grundvelli langtímavegabréfsáritunar. Var umsókninni því synjað á grundvelli 21. gr. laga um útlendinga.

Heimild til útgáfu langtímavegabréfsáritunar er undanþága frá kröfu um dvalarleyfi og ber sem slík að túlka þröngt. Ákvæði 2. mgr. 5. gr. reglugerðar um útlendinga felur ekki í sér tæmandi talningu tilvika varðandi útgáfu langtímavegabréfsáritunar. Af lestri ákvæðisins í heild og með vísan til þeirra dæma sem þar eru nefnd, að teknu tilliti til 49. gr. laga um útlendinga og lögskýringargagna, liggur fyrir að umsækjandi þarf annað hvort að hafa náin tengsl við Ísland í formi aðstandanda, sbr. a. liður ákvæðisins, eða þurfi að dvelja hér á landi í ákveðnum tilgangi og verkefni viðkomandi taki lengri tíma en 90 daga. Kærunefnd hefur yfirfarið röksemdir kæranda og fylgigögn málsins. Samkvæmt fylgigögnum málsins er ljóst að kærandi iðkar [...] með [...]. Ekki verður séð að kærandi sé atvinnumaður í [...] enda hefur hann ekki atvinnuleyfi hér á landi. Fellur kærandi því ekki undir dvalarleyfisflokk 63. gr. laga um útlendinga. Ekki verður fallist á þá röksemdarfærslu kæranda að [...]iðkun hans falli undir lögmætan og sérstakan tilgang sbr. c-lið 2. mgr. 5. gr. og d-lið 1. mgr. 7. gr. reglugerðar um útlendinga. Kærandi hefur ekki atvinnu af [...]iðkuninni auk þess sem hann er ekki staddur hér á landi til að keppa í íþróttinni. Kærandi á ekki aðstandendur hér á landi í skilningi a-liðar 2. mgr. 5. gr. reglugerðar um útlendinga. Þá verður ekki séð að tilgangur dvalar hans knýi hann á um að vera hér á landi lengur en 90 daga. Sem bandarískur ríkisborgari nýtur kærandi vegabréfsáritunarfrelsis til ferðalaga hingað til lands og getur hann á grundvelli þess ræktað tengsl við fjölskyldu sína. Tilgangur dvalar kæranda fellur því ekki undir ákvæði 2. mgr. 5. gr. reglugerðar um útlendinga, sbr. d-lið 1. mgr. 7. gr. reglugerðarinnar.

Að öllu framangreindu virtu verður ákvörðun Útlendingastofnunar um synjun á langtímavegabréfsáritun staðfest. Með vísan til þeirrar niðurstöðu er ekki ástæða til að fallast á beiðni kæranda um frestun réttaráhrifa á ákvörðun Útlendingastofnunar.

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

The decision of the Directorate of Immigration in the appellant’s case is affirmed.

Fyrir hönd kærunefndar útlendingamála,

Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður