Úrskurður nr. 565/2024

Hinn 24. maí 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 565/2024

í stjórnsýslumálum nr. KNU24050033 og KNU24050034

Kæra [...] og [...]

á ákvörðunum

Útlendingastofnunar

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 27. apríl 2024 kærðu [...], fd. [...] (hér eftir K), og [...], fd. [...] (hér eftir M), ríkisborgarar Indlands, ákvarðanir Útlendingastofnunar, dags. 23. apríl 2024, um að synja þeim um vegabréfsáritanir til Íslands.

Af kæru má ráða að kærendur krefjist þess að ákvarðanir Útlendingastofnunar verði felldar úr gildi og fallist verði á beiðnir þeirra um vegabréfsáritanir til Íslands.

Fyrrgreindar ákvarðanir eru kærðar á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og bárust kærurnar fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, reglugerð um vegabréfsáritanir nr. 795/2022, Schengen-samningurinn og verklagsreglur þess samnings.

II. Málsatvik og málsmeðferð

Með umsóknum, dags. 28. mars 2024 óskuðu kærendur eftir vegabréfsáritunum til Íslands og Schengen-svæðisins fyrir sjö daga dvöl frá 2. til 8. maí 2024. Umsóknum kærenda var synjað með ákvörðunum Útlendingastofnunar, dags. 23. apríl 2024. Hinn 27. apríl 2024 bárust kærunefnd kærur frá kærendum. Frekari fylgigögn voru lögð fram með tölvubréfi, dags. 29. apríl 2024.

III. Málsástæður og rök kærenda

Kærendur vísa til þess að þau hafi lagt fram ítarlega ferðaáætlun undir rekstri málsins hjá Útlendingastofnun með uppfærðum gististöðum og áfangastöðum. Kærendur vísa til þess að þau hafi fengið útgefnar vegabréfsáritanir til Þýskalands 1. júlí 2022 til 30. september 2022 en ekki ferðast þangað vegna Covid-19 faraldursins. Náinn fjölskyldumeðlimur hafi fengið Covid og þau sjálf hafi verið með einkenni og því ekki viljað ferðast. Kærendur vísa til þess að þau hafi sótt um vegabréfsáritun til Belgíu 20. febrúar 2024 en þeirri umsókn hafi verið hafnað þar sem ekki hafi verið færð rök fyrir tilgangi og skilyrðum fyrirhugaðrar dvalar. Kærendur kveða að ástæðan hafi verið vegna þess að lengsta dvöl þeirra hafi verið sjö nætur á Íslandi og þeim hafi verið leiðbeint um að sækja um vegabréfsáritanir inn á Schengen-svæðið hjá íslensku sendiráði. Kærendur kváðust hafa búið í London síðan í janúar 2020, væru í föstum störfum og með góðar tekjur. Þá ættu þau fasteign sem þau byggju í.

Kærendur lögðu á kærustigi fram bókunarnúmer sem hægt væri að nota til að staðfesta flugbókun þeirra til og frá Íslandi dagana 19. júní og 26. júní 2024. Kærendur kváðu umræddum upplýsingum hafa verið halað niður 27. apríl 2024. Kærendur lögðu einnig fram afrit af ákvörðun belgískra yfirvalda sem ekki er meðal gagna málsins hjá Útlendingastofnun.

IV. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Samkvæmt 1. mgr. 20. gr. laga um útlendinga þurfa útlendingar að hafa vegabréfsáritun til að koma hingað til lands, nema annað sé ákveðið í reglum sem ráðherra setur. Ríkisborgarar Indlands þurfa vegabréfsáritun til Íslands, sbr. viðauka 8 við reglugerð um vegabréfsáritanir. Í 6. mgr. 20. gr. laga um útlendinga koma fram skilyrði til útgáfu vegabréfsáritunar og í 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir er tilgreint hvenær synja skuli um vegabréfsáritun. Heimilt er samkvæmt fyrrgreindri 6. mgr. 20. gr. að veita útlendingi vegabréfsáritun sem gildir á öllu Schengen-svæðinu ef grunnskilyrðum a - h liða sömu greinar er fullnægt.

Samkvæmt 7. mgr. 20. gr. laga um útlendinga skal vegabréfsáritun ekki veitt ef ástæða er til að vefengja uppgefinn tilgang ferðar útlendings hingað til lands eða réttmæti upplýsinga sem hann hefur veitt. Er þessi regla áréttuð í 8. mgr. ákvæðisins en þar kemur fram að við mat á umsókn um vegabréfsáritun skuli auk þjóðernis taka tillit til félagslegrar stöðu og hættu á að útlendingur dvelji lengur á Schengen-svæðinu en honum er heimilt. Með aðild að Schengen-samstarfinu tókust íslensk stjórnvöld á hendur skyldu til að fylgja samræmdum reglum um útgáfu vegabréfsáritana. Hafa stjórnvöld sem annast afgreiðslu umsókna um vegabréfsáritanir mótað tilteknar verklagsreglur til að styðjast við, byggðar á efnisreglum Schengen-samningsins. Í athugasemdum með frumvarpi til laga um útlendinga kemur fram að við mat á einstökum atriðum sé nauðsynlegt að taka tillit til reynslu og framkvæmdar annarra Schengen-ríkja. Leiði það af eðli samstarfsins að mikilvægt sé að samræmis sé gætt á þessu sviði svo sömu skilyrði gildi um vegabréfsáritanir á Schengen-svæðinu.

Samkvæmt 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir skal með fyrirvara um 1. mgr. 25. gr. reglugerðarinnar synjað um vegabréfsáritun í tilteknum tilvikum. Meðal þeirra tilvika sem tilgreind eru í ákvæðinu er ef umsækjandi getur ekki fært rök fyrir tilgangi eða skilyrðum fyrirhugaðrar dvalar sinnar, sbr. ii.-lið a-liðar ákvæðisins, eða ef rökstudd ástæða sé til að draga í efa að fylgiskjöl, sem umsækjandi leggur fram, séu ósvikin eða að innihald þeirra sé rétt, eða áreiðanleika framburðar umsækjanda eða ásetning hans til að yfirgefa yfirráðasvæði aðildarríkjanna áður en vegabréfsáritunin sem sótt er um rennur út, sbr. b-lið ákvæðisins.

Í 21. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir er fjallað um könnun á því hvort komuskilyrði umsækjenda séu uppfyllt og áhættumat. Í 8. mgr. ákvæðisins kemur fram að á meðan á meðferð umsóknar stendur er sendiskrifstofum eða miðlægum yfirvöldum heimilt, þegar ástæða þykir til, að taka viðtal við umsækjanda og fara fram á að hann leggi fram viðbótargögn.

Synjunarform Útlendingastofnunar er staðlað form sem öll þátttökuríki Schengen-samstarfsins notast við, sbr. viðauki 6 við reglugerð um vegabréfsáritanir. Í forminu er hægt að merkja við reiti á bilinu 1-17, þ.e. ástæður þess að umsóknum sé synjað. Í ákvörðun í máli kærenda er merkt í reiti 10 og 11, þ.e. að upplýsingarnar, sem veittar voru um tilgang og skilyrði fyrirhugaðrar dvalar hafi verið áreiðanlegar; og rökstudd ástæða væri til að draga í efa að yfirlýsingar varðandi notkun fyrri Schengen vegabréfsáritunar útgefinnar af Þýskalandi og varðandi fyrri umsókn um vegabréfsáritun til Belgíu væru áreiðanlegar. Ákvörðuninni fylgdu viðbótarathugasemdir, þar sem fram kemur að flugbókanir hafi ekki verið hægt að staðfesta. Kærendur hafi ekki getað gefið nákvæmar upplýsingar um fyrirhugað ferðalag á Íslandi. Kærendur hafi upphaflega lagt fram hótelbókun fyrir sjö nætur á Bakkafirði þrátt fyrir að hyggjast ferðast hringinn í kringum landið. Því væri rökstuddur grunur um að kærendur hygðust ekki ferðast til Íslands í reynd. Uppfylltu kærendur þar með ekki skilyrði 20. gr. laga um útlendinga sem og 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir.

Með vísan til 21. gr. stjórnsýslulaga var kærendum jafnframt leiðbeint um að þau gætu óskað eftir skriflegum rökstuðningi innan 14 daga frá tilkynningu ákvörðunar. Samkvæmt gögnum málsins liggur ekki fyrir skriflegur rökstuðningur vegna ákvörðunar í máli kærenda.

Meðferð umsóknar kærenda fór fram hjá íslenska sendiráðinu í London, sbr. 10. mgr. 20. gr. laga um útlendinga. Þyki skilyrði ekki fyrir hendi til útgáfu áritunar er mál lagt fyrir Útlendingastofnun til ákvörðunar.

Í dagbókarfærslu í tölvukerfi Útlendingastofnunar kemur fram að kærendur hafi í kjölfar símtala frá sendiráðinu lagt fram nýja ferðaáætlun og nýjar hótelbókanir sem veki upp grunsemdir um ásetning þeirra til að ferðast til landsins í reynd. Kærendur hafi verið spurðir hvort í sínu lagi af sendiráðinu um vegabréfsáritanir þeirra til Þýskalands 2022. M hafi sagt að þau hafi farið til Berlínar en K hafi sagt að þau hafi ekki ferðast neitt. Þó sýni stimplar í vegabréfum þeirra beggja að þau hafi ferðast víða á umræddu tímabili, til Frakklands, Spánar og Svíþjóðar. Þetta ósamræmi í frásögnum kærenda veki einnig upp grunsemdir. Þá hafi kærendur svarað því með ólíkum hætti hvort þau hafi sótt um vegabréfsáritanir til Belgíu. M hafi játað því en K hafi neitað.

Að öllu framangreindu virtu er það niðurstaða kærunefndar að upplýsingarnar, sem veittar voru um tilgang og skilyrði fyrirhugaðrar dvalar kærenda séu ekki áreiðanlegar og rökstudd ástæða sé til að draga í efa að yfirlýsingar varðandi notkun fyrri Schengen vegabréfsáritana útgefinna af Þýskalandi og varðandi fyrri umsóknir um vegabréfsáritanir til Belgíu séu áreiðanlegar, sbr. ii. tölul a-liðar og b-lið 1. mgr. 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir. Hafi þannig verið ástæða til að til að vefengja uppgefinn tilgang ferðar útlendings hingað til lands, sbr. d-lið 6. mgr. og 2. málsl. 7. mgr. 20. gr. laga um útlendinga. Verða hinar kærðu ákvarðanir um að synja kærendum um vegabréfsáritanir til landsins því staðfestar.

Úrskurðarorð:

Ákvarðanir Útlendingastofnunar eru staðfestar.

The decisions of the Directorate of Immigration are affirmed.

Fyrir hönd kærunefndar útlendingamála,

Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður