Nr. 597/2024 Úrskurður

Hinn 19. júní 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 597/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU24010092

 

Kæra [...]

á ákvörðun

Útlendingastofnunar

 

I.          Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 24. janúar 2024 kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Nígeríu ( hér eftir nefndur kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 10. janúar 2024, um að synja umsókn hans um dvalarleyfi á grundvelli fjölskyldusameiningar fyrir börn, sbr. 71. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016.

Af kæru má ráða að kærandi krefjist þess að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að honum verði veitt umbeðið dvalarleyfi.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu koma einkum til skoðunar ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016 ásamt síðari breytingum, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 ásamt síðari breytingum, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, ákvæði laga um landamæri nr. 136/2022, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 auk annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

II.            Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi hefur aldrei haft dvalarleyfi á Íslandi. Hann sótti um dvalarleyfi á grundvelli fjölskyldusameiningar fyrir börn, sbr. 71. gr. laga um útlendinga 8. maí 2023. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 10. janúar 2024, var umsókninni synjað. Ákvörðun Útlendingastofnunar var móttekin af kæranda 10. janúar 2024. Með tölvubréfi til kærunefndar, dags. 24. janúar 2023, kærði kærandi ákvörðun Útlendingastofnunar og lagði fram röksemdir fyrir kæru sinni.

III.       Málsástæður og rök kæranda

Í röksemdum sínum vísar kærandi til fyrirliggjandi ákvörðunar Útlendingastofnunar. Faðir kæranda dvelji á Íslandi og sé með íslenskan ríkisborgararétt. Kærandi sé fæddur 10. ágúst 2003 og hafði fyrirhugað að ferðast til Íslands áður en hann varð 18 ára gamall til þess að geta sótt um dvalarleyfi. Þá hafi vegabréf hans verið útrunnið og Covid-19 faraldurinn hafi einnig aftrað kæranda frá því að geta endurnýjað vegabréf sitt í Nígeríska sendiráðinu í Mílanó, Ítalíu. Kærandi hafi dvalið á Ítalíu frá árinu 2005 og sé með ótímabundið dvalarleyfi þar. Kærandi óskar þess að kærunefnd endurskoði ákvörðun Útlendingastofnunar og geri honum kleift að búa með föður sínum og njóta stuðnings hans.

IV.       Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Í 69. gr. laga um útlendinga er kveðið á um skilyrði dvalarleyfis vegna fjölskyldusameiningar. Samkvæmt 1. mgr. 69. gr. laganna getur nánasti aðstandandi íslensks eða annars norræns ríkisborgara sem er með fasta búsetu hér á landi eða útlendings sem dvelst hér á landi á grundvelli dvalarleyfis skv. 61. - 65., 70., 73., 74. og 78. gr. eða ótímabundins dvalarleyfis skv. 58. gr. með umsókn fengið dvalarleyfi á grundvelli fjölskyldusameiningar að fullnægðum skilyrðum 55. gr. og VIII. kafla. Til nánustu aðstandenda teljast maki, sambúðarmaki, börn viðkomandi yngri en 18 ára í forsjá hans og á framfæri og foreldrar 67 ára og eldri. Sama gildir um maka, sambúðarmaka og börn þeirra sem stunda framhaldsnám á háskólastigi, doktorsnám og rannsóknir hér á landi á grundvelli 65. gr. 

Í 1. mgr. 71. gr. laga um útlendinga segir að heimilt sé að veita barni yngra en 18 ára dvalarleyfi ef foreldri þess hefur dvalarleyfi á grundvelli 58., 61. – 65., 70., 73., 74. eða 78. gr. laganna. Jafnframt er heimilt að veita umsækjanda sem náð hefur 18 ára aldri dvalarleyfi á grundvelli ákvæðisins hafi umsókn verið lögð fram áður en hann náði 18 ára aldri. Sé barn fætt hér á landi og foreldri eða foreldrar þess dvelja hér á landi á öðrum grundvelli en greinir í 1. málsl. er heimilt að veita barninu dvalarleyfi með sama gildistíma og dvalarleyfi foreldris.

Ákvæði 1. mgr. 69. gr. og 1. mgr. 71. gr. laga um útlendinga verða ekki skýrð á annan veg en að þar séu tæmandi talin þau dvalarleyfi sem veita rétt til fjölskyldusameiningar fyrir börn. Samkvæmt framansögðu er ljóst að kærandi var 19 ára og níu mánaða þegar umsókn hans um dvalarleyfi var lögð fram. Liggur því fyrir að kærandi uppfyllir ekki skilyrði 1. mgr. 71. gr. laga um útlendinga, sbr. einkum 2. málsl. ákvæðisins.

Í 5. mgr. 71. gr. laga um útlendinga segir að heimilt sé að víkja frá skilyrðum ákvæðisins ef sérstaklega stendur á enda krefjist hagsmunir barnsins þess. Eigi þetta t.d. við í tilvikum þar sem barnaverndarþjónusta hefur tekið yfir forsjá barns eða ef barn er í varanlegu fóstri. Í athugasemdum við 5. mgr. 71. gr. í frumvarpi því sem varð að gildandi lögum um útlendinga kemur fram:

Í 5. mgr. er stjórnvöldum veitt undanþáguheimild til að bregðast við sérstökum aðstæðum þar sem hagsmunir barns krefjast. Við slíkt mat skal ávallt haft samráð við barnaverndaryfirvöld ef grunur leikur á að barn búið við óviðunandi aðstæður. Getur þetta t.d. átt við ef í ljós kemur eftir að barn hefur flust til Íslands að skilyrði fyrir veitingu dvalarleyfis í upphafi voru ekki uppfyllt eða skilyrði endurnýjunar séu af öðrum orsökum brostin. Sem dæmi má nefna ef barnaverndaryfirvöld þurfa að grípa til þess úrræðis að taka barn í sína umsjá. Þessi heimild þarf að vera fyrir hendi meðan íslensk stjórnvöld leysa úr málefnum viðkomandi barns. Um undanþáguheimild er að ræða sem þarf að skýra þröngt en árétta ber að heimildin er sett til verndar hagsmunum barns.

Þegar kærandi sótti um umrætt dvalarleyfi var hann orðinn fullra 18 ára og því getur undantekningarákvæði 5. mgr. 71. gr. laga um útlendinga, sem lýtur að sérstökum hagsmunum barns, ekki átt við í máli hans. Með vísan til þess uppfyllir kærandi ekki skilyrði 71. gr. laga um útlendinga til útgáfu dvalarleyfis.

Kæranda er bent á að hann getur lagt inn nýja umsókn um dvalarleyfi á öðrum grundvelli hjá Útlendingastofnun, telji hann sig uppfylla skilyrði fyrir útgáfu dvalarleyfis. Með þessum leiðbeiningum hefur kærunefnd þó ekki tekið afstöðu til þess hvort kærandi uppfylli önnur skilyrði laga um útlendinga til útgáfu dvalarleyfis.

Að öllu framangreindu virtu verður staðfest ákvörðun Útlendingastofnunar um synjun á umsókn kæranda um dvalarleyfi.

Frestur til að yfirgefa landið

Þegar Útlendingastofnun tók ákvörðun sína var lagt til grundvallar að kærandi væri ekki staddur á landinu. Með tölvubréfi Útlendingastofnunar, dags. 14. maí 2024, kom fram að þær upplýsingar væru ekki réttar. Í ljósi þess er kæranda veittur 15 daga frestur til að yfirgefa landið í samræmi við 2. mgr. 104. gr. laga um útlendinga. Að öðrum kosti kann Útlendingastofnun að vera heimilt að gera honum að sæta brottvísun og endurkomubanni, sbr. 2. mgr. 98. gr. og 2. mgr. 101. gr. laga um útlendinga. Hafi kærandi sannarlega yfirgefið landið er lagt fyrir hann að leggja fram sönnun þess efnis til Útlendingastofnunar, sbr. 5. mgr. 104. gr. laga um útlendinga. 

 

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest. Lagt er fyrir kæranda að hverfa af landi brott. Kæranda er veittur 15 daga frestur til að yfirgefa landið sjálfviljugur.

 

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed. The appellant is requested to leave the country. The appellant has 15 days to leave the country voluntarily.

 

Valgerður María Sigurðardóttir

 

Gunnar Páll Baldvinsson                                                                                             Sandra Hlíf Ocares