Nr. 821/2024 Úrskurður

 Hinn 28. ágúst 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 821/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU24020167

 

Kæra [...]

á ákvörðun

Útlendingastofnunar

I.          Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 21. febrúar 2024 kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Níger ( hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 13. febrúar 2024, um að synja umsókn hans um dvalarleyfi á grundvelli hjúskapar, sbr. 69. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016. Með sömu ákvörðun var kæranda synjað um rétt til dvalar sem aðstandandi einstaklings sem dvelur á grundvelli XI. kafla laga um útlendinga, sbr. 86. gr. laga um útlendinga.

Kærandi krefst þess að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að honum verði veitt dvalarleyfi í samræmi við umsókn sína.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu koma einkum til skoðunar ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016 ásamt síðari breytingum, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 ásamt síðari breytingum, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, ákvæði laga um landamæri nr. 136/2022, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, EES-samningurinn, sbr. lög nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið, tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins nr. 2004/38 um rétt borgara Sambandsins og aðstandenda þeirra til frjálsrar farar og dvalar á yfirráðasvæði aðildarríkjanna, auk annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

II.            Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi hefur aldrei haft dvalarleyfi á Íslandi. Samkvæmt fyrirliggjandi hjúskaparvottorði gekk kærandi í hjúskap með maka sínum 25. júlí 2023 í Accra, höfuðborg Gana. Maki kæranda er ganverskur ríkisborgari og hefur dvalið hér á landi frá 6. október 2020, sem barn ríkisborgara EES- eða EFTA-ríkis, sbr. 82. gr., sbr. 1. mgr. 86. gr. laga um útlendinga. Á grundvelli hjúskaparins lagði kærandi fram umsókn um dvalarleyfi 23. nóvember 2023. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 13. febrúar 2024, var umsókn kæranda um dvalarleyfi synjað með þeim rökum að maki kæranda ætti ekki rétt á fjölskyldusameiningu, sbr. 69. gr. laga um útlendinga, enda dveldi hún hér á landi á grundvelli 86. gr. laganna. Í ákvörðuninni kom einnig fram að dvalarréttur maka kæranda væri afleiddur réttur, með tilliti til ríkisfangs föður hennar, sbr. 1. og 2. mgr. 82. gr. laga um útlendinga. Að teknu tilliti til gildissviðs 2. mgr. 82. gr. laga um útlendinga gæti kærandi hvorki reist rétt til dvalar á maka sínum né tengdaföður. Var umsókn hans því synjað. Ákvörðunin var móttekin 14. febrúar 2024. Hinn 21. febrúar 2024 kærði kærandi ákvörðun Útlendingastofnunar til kærunefndar útlendingamála. Greinargerð vegna málsins var lögð fram með rafrænni gagnasendingu, dags. 6. mars 2024.

III.       Málsástæður og rök kæranda

Í greinargerð vísar kærandi til hinnar kærðu ákvörðunar. Kærandi krefst þess að ákvörðunin verði felld úr gildi og að honum verði veitt dvalarleyfi í samræmi við umsókn sína. Kærandi telur ósanngjarnt og andstætt anda laga um útlendinga að hann fái ekki dvalarleyfi til þess að dvelja hér á landi ásamt maka sínum. Kærandi telur að rannsaka verði málið betur og kanna réttargrundvöll þess en að öðru leyti vísar kærandi til umsóknar sinnar um dvalarleyfi.

IV.       Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Umsókn um dvalarleyfi

Í 69. gr. laga um útlendinga er fjallað um skilyrði fyrir dvalarleyfi vegna fjölskyldusameiningar. Í 1. mgr. ákvæðisins segir að nánasti aðstandandi íslensks eða annars norræns ríkisborgara sem er með fasta búsetu hér á landi eða útlendings sem dvelst hér á landi á grundvelli dvalarleyfis skv. 61.-65., 70., 73., 74. og 78. gr. eða ótímabundins dvalarleyfis skv. 58. gr. getur með umsókn fengið dvalarleyfi á grundvelli fjölskyldusameiningar að fullnægðum skilyrðum 55. gr. og VIII. kafla. Í 3. málsl. sama ákvæðis segir að til nánustu aðstandenda teljist maki, sambúðarmaki, börn viðkomandi yngri en 18 ára í forsjá hans og á framfæri og foreldrar 67 ára eða eldri. Sama gildi um maka, sambúðarmaka og börn þeirra sem stunda framhaldsnám á háskólastigi, doktorsnám og rannsóknir hér á landi á grundvelli 65. gr. Í 1. mgr. 70. gr. laga um útlendinga kemur fram að heimilt sé að veita útlendingi dvalarleyfi hér á landi hyggist hann flytjast hingað til lands til að búa með maka sínum eða sambúðarmaka.

Samkvæmt framangreindu lagði löggjafinn til takmörkun á því hverjir eiga rétt á fjölskyldusameiningu í skilningi ákvæða laga um útlendinga sem lúta að dvalarleyfum. Maki kæranda nýtur ekki heimildar til fjölskyldusameiningar með hliðsjón af 1. mgr. 69. gr. laga um útlendinga og er ákvörðun Útlendingastofnunar um þann þátt málsins staðfest.

Umsókn um dvalarskírteini

Í XI. kafla laga um útlendinga er fjallað um sérreglur um útlendinga sem falla undir samninginn um Evrópska efnahagssvæðið og stofnsamning Fríverslunarsamtaka Evrópu. Samkvæmt 1. mgr. 80. gr. laganna gilda ákvæði kaflans um rétt útlendinga sem eru ríkisborgarar ríkis sem fellur undir samninginn um Evrópska efnahagssvæðið og stofnsamning Fríverslunarsamtaka Evrópu til að koma til landsins og dveljast hér á landi. Í 2. mgr. 80. gr. laganna segir að ákvæði kaflans gildi einnig um aðstandendur EES- eða EFTA-borgara sem fylgja honum til landsins eða koma til hans. Í 1. mgr. 82. gr. laga um útlendinga er þá kveðið á um að aðstandandi EES- eða EFTA-borgara sem falli undir ákvæði XI. kafla hafi rétt til að dveljast hér á landi með honum.

Með aðstandanda EES- eða EFTA-borgara í skilningi síðastnefnds ákvæðis er m.a. átt við maka og sambúðarmaka, niðja viðkomandi, maka hans eða sambúðarmaka, eða ættingja viðkomandi, maka eða sambúðarmaka í beinan legg og á framfæri borgarans. Af athugasemdum sem fylgdu frumvarpi því er varð að gildandi lögum um útlendinga er ljóst að XI. kafla laganna felur að verulegu leyti í sér innleiðingu á ákvæðum tilskipunar nr. 2004/38/EB um rétt borgara sambandsins og aðstandenda þeirra til frjálsrar farar og dvalar á yfirráðasvæði aðildarríkjanna.

Eins og að framan greinir synjaði Útlendingastofnun kæranda um útgáfu dvalarskírteinis á þeim grundvelli að maki kæranda nyti afleidds réttar sem niðji EES- eða EFTA-borgara, sbr. b-lið 2. mgr. 82. gr. laga um útlendinga. Afleiddur réttur hennar til dvalar veitir ekki heimild til fjölskyldusameiningar, sbr. 2. mgr. 82. gr. laga um útlendinga. Þá er ekkert í málinu sem bendir til þess að kærandi sé á framfæri þess borgara sem maki kæranda leiðir rétt sinn af. Að framangreindu virtu er ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja kæranda um dvalarskírteini staðfest.

 

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

 

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed.

 

Valgerður María Sigurðardóttir

 

Gunnar Páll Baldvinsson                                                                                             Sandra Hlíf Ocares