Úrskurður nr. 1296/2024

Hinn 20. desember 2024 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 1296/2024

í stjórnsýslumáli nr. KNU24070098

Kæra [...]

á ákvörðun

Útlendingastofnunar

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 8. júlí 2024 kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Indlands (hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 2. júlí 2024, um að synja honum um vegabréfsáritun til Íslands.

Af kæru má ráða að kærandi krefjist þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og fallist verði á beiðni hans um vegabréfsáritun til Íslands.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, reglugerð um vegabréfsáritanir nr. 795/2022, Schengen-samningurinn og verklagsreglur þess samnings.

II. Málsatvik og málsmeðferð

Með umsókn, dags. 7. júní 2024, óskaði kærandi eftir vegabréfsáritun til Íslands og Schengen-svæðisins fyrir 21 dags dvöl frá 17. júlí til 6. ágúst 2024. Umsókn kæranda var synjað með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 2. júlí 2024. Hinn 8. júlí 2024 barst kærunefnd kæra frá kæranda.

III. Málsástæður og rök kæranda

Í kæru til kærunefndar kemur fram að kærandi telji umsókn sína hafa verið metna með röngum hætti. Hann hafi lagt fram ferðatryggingu sem hafi uppfyllt skilyrði fyrir veitingu vegabréfsáritunar og rúmlega það. Kærandi hafi svarað tölvubréfi 21. júní 2024 og talið sig hafa sýnt fram á fullnægjandi ferðatryggingu. Tryggingin hafi verið gefin út af [...], með gildistíma frá 19. janúar 2024 til 18. janúar 2025. Vátryggingafjárhæðin nemi allt að 20.000.000 sterlingspunda vegna kostnaðar við heilbrigðisþjónustu. Í kæru óskaði kærandi eftir því að umsókn hans yrði endurmetin með tilliti til þessa.

IV. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Samkvæmt 1. mgr. 20. gr. laga um útlendinga þurfa útlendingar að hafa vegabréfsáritun til að koma hingað til lands, nema annað sé ákveðið í reglum sem ráðherra setur. Ríkisborgarar Indlands þurfa vegabréfsáritun til Íslands, sbr. viðauka 8 við reglugerð um vegabréfsáritanir. Í 6. mgr. 20. gr. laga um útlendinga koma fram skilyrði til útgáfu vegabréfsáritunar og í 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir er tilgreint hvenær synja skuli um vegabréfsáritun. Heimilt er samkvæmt fyrrgreindri 6. mgr. 20. gr. að veita útlendingi vegabréfsáritun sem gildir á öllu Schengen-svæðinu ef grunnskilyrðum a - h liða sömu greinar er fullnægt.

Samkvæmt 7. mgr. 20. gr. laga um útlendinga skal vegabréfsáritun ekki veitt ef ástæða er til að vefengja uppgefinn tilgang ferðar útlendings hingað til lands eða réttmæti upplýsinga sem hann hefur veitt. Er þessi regla áréttuð í 8. mgr. ákvæðisins en þar kemur fram að við mat á umsókn um vegabréfsáritun skuli auk þjóðernis taka tillit til félagslegrar stöðu og hættu á að útlendingur dvelji lengur á Schengen-svæðinu en honum er heimilt. Með aðild að Schengen-samstarfinu tókust íslensk stjórnvöld á hendur skyldu til að fylgja samræmdum reglum um útgáfu vegabréfsáritana. Hafa stjórnvöld sem annast afgreiðslu umsókna um vegabréfsáritanir mótað tilteknar verklagsreglur til að styðjast við, byggðar á efnisreglum Schengen-samningsins. Í athugasemdum með frumvarpi til laga um útlendinga kemur fram að við mat á einstökum atriðum sé nauðsynlegt að taka tillit til reynslu og framkvæmdar annarra Schengen-ríkja. Leiði það af eðli samstarfsins að mikilvægt sé að samræmis sé gætt á þessu sviði svo sömu skilyrði gildi um vegabréfsáritanir á Schengen-svæðinu.

Samkvæmt 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir skal með fyrirvara um 1. mgr. 25. gr. reglugerðarinnar synjað um vegabréfsáritun í tilteknum tilvikum. Meðal þeirra tilvika sem tilgreind eru í ákvæðinu er ef umsækjandi getur ekki fært rök fyrir tilgangi eða skilyrðum fyrirhugaðrar dvalar sinnar, sbr. ii.-lið a-liðar ákvæðisins, eða ef rökstudd ástæða sé til að draga í efa að fylgiskjöl, sem umsækjandi leggur fram, séu ósvikin eða að innihald þeirra sé rétt, eða áreiðanleika framburðar umsækjanda eða ásetning hans til að yfirgefa yfirráðasvæði aðildarríkjanna áður en vegabréfsáritunin sem sótt er um rennur út, sbr. b-lið ákvæðisins.

Í 21. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir er fjallað um könnun á því hvort komuskilyrði umsækjenda séu uppfyllt og áhættumat. Í 8. mgr. ákvæðisins kemur fram að á meðan á meðferð umsóknar stendur er sendiskrifstofum eða miðlægum yfirvöldum heimilt, þegar ástæða þykir til, að taka viðtal við umsækjanda og fara fram á að hann leggi fram viðbótargögn.

Synjunarform Útlendingastofnunar er staðlað form sem öll þátttökuríki Schengen-samstarfsins notast við, sbr. viðauki 6 við reglugerð um vegabréfsáritanir. Í forminu er hægt að merkja við reiti á bilinu 1-17, þ.e. ástæður þess að umsóknum sé synjað. Í ákvörðun í máli kæranda er merkt í reit 16, þ.e. að kærandi hafi ekki fært sönnur á að hann sé handhafi viðeigandi og gildrar ferðasjúkratryggingar. Ákvörðuninni fylgdu engar viðbótarathugasemdir. Meðal gagna málsins er skjáskot af dagbókarfærslu úr málakerfi Útlendingastofnunar. Þar kemur fram að kærandi hafi fyrst lagt fram ófullnægjandi ferðasjúkratryggingu. Eftir að honum hafi verið veitt færi á að bæta úr því, hafi hann lagt fram aðra ófullnægjandi tryggingu. Til útskýringa kvaðst kærandi hafa keypt tvær tryggingar fyrir slysni. Talið var að bæði skjölin sem kærandi skilaði inn hafi verið fölsuð. Uppfyllti kærandi þar með ekki skilyrði 20. gr. laga um útlendinga sem og 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir.

Með vísan til 21. gr. stjórnsýslulaga var kæranda jafnframt leiðbeint um að hann gæti óskað eftir skriflegum rökstuðningi innan 14 daga frá tilkynningu ákvörðunar. Samkvæmt gögnum málsins liggur ekki fyrir skriflegur rökstuðningur vegna ákvörðunar í máli kæranda.

Meðferð umsóknar kæranda fór fram hjá utanríkisþjónustunni, sbr. 10. mgr. 20. gr. laga um útlendinga. Þyki skilyrði ekki fyrir hendi til útgáfu áritunar er mál lagt fyrir Útlendingastofnun til ákvörðunar.

Líkt og að framan greinir var umsókn kæranda um vegabréfsáritun synjað með vísan til þess að kærandi hafi ekki fært sönnur á að hann væri handhafi viðeigandi og gildrar ferðasjúkratryggingar. Í dagbókarfærslu Útlendingastofnunar komi fram að talið væri að bæði skjölin sem kærandi hafi lagt fram sem ferðasjúkratrygging hafi verið fölsuð. Nánari útskýringar á framangreindri niðurstöðu um fölsun eru ekki meðal gagna málsins.

Um skilyrði til framvísunar viðeigandi og gildrar ferðasjúkratryggingar fyrir umsækjendur um vegabréfsáritun er kveðið í 15. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir. Við meðferð kærumáls þessa hefur kærandi lagt fram ferðasjúkratryggingu þar sem tryggingarfjárhæð er tilgreind en það er raunar sama skjal og kærandi lagði fram í seinna skiptið hjá Útlendingastofnun. Til að varpa frekara ljósi á mögulega fölsun ferðasjúkratrygginga kæranda óskaði kærunefnd eftir að fá send tölvubréfasamskipti fulltrúa utanríkisþjónustunnar við kæranda. Af þeim verður ekki séð að kærandi hafi sagst hafa óvart keypt tvær tryggingar, heldur að hann hafi upphaflega misskilið skilyrðin sem tryggingin þyrfti að uppfylla og því hafi hann keypt nýja tryggingu. Í ferðasjúkratryggingu sem kærandi lagði fram hjá Útlendingastofnun, og aftur hjá kærunefnd, kom fram að kærandi væri tryggður fyrir allt að 20.000.000 sterlingspunda. Ekki verður séð af gögnum málsins að tilefni hafi verið til að ætla að tryggingin hafi verið ófullnægjandi eða fölsuð.

Að framangreindu virtu er ákvörðun Útlendingastofnunar felld úr gildi og lagt fyrir stofnunina að taka mál kæranda til nýrrar meðferðar.

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar felld úr gildi. Lagt er fyrir stofnunina að taka mál kæranda til meðferðar á ný.

The decision of the Directorate of Immigration is vacated. The Directorate is instructed to re-examine the appellants’ case.

Fyrir hönd kærunefndar útlendingamála,

Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður