Úrskurður nr. 44/2025

Hinn 20. janúar 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 44/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU24050051

Kæra [...] á ákvörðun Útlendingastofnunar

1 Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 7. maí 2024 kærði einstaklingur sem kveðst heita [...], vera fæddur [...], og vera ríkisborgari Nígeríu (hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 24. apríl 2024, um að synja henni um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja henni um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016.

Samkvæmt 6. mgr. 8. gr. laga um útlendinga skal kærunefnd meta að nýju alla þætti kærumáls og getur ýmist staðfest ákvörðun, breytt henni eða hrundið að nokkru eða öllu leyti. Þá getur nefndin einnig vísað máli til meðferðar að nýju hjá þeirri stofnun sem tók hina kærðu ákvörðun. Við meðferð kæru þessarar fer fram endurskoðun á ákvörðun Útlendingastofnun sem m.a. felur í sér sjálfstætt efnislegt mat á því hvort kærandi eigi rétt á veitingu alþjóðlegrar verndar á grundvelli 1. eða 2. mgr. 37. gr. laganna, hvort skilyrði séu fyrir veitingu dvalarleyfis á grundvelli mannúðarsjónarmiða samkvæmt 74. gr. laganna og hvort skilyrði fyrir brottvísun séu uppfyllt ef svo á við. Auk þess fer fram skoðun á því hvort formreglum laga um útlendinga og stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hafi verið fullnægt. Kröfur í máli þessu eru í samræmi við framangreint.

Kæruheimild er í 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

2 Málsatvik

Samkvæmt lögregluskýrslu lagði kærandi fram umsókn um alþjóðlega vernd 20. Júlí 2023. Kvaðst kærandi sækja um vernd vegna þess að hún hafi farið frá Ítalíu þar sem hún hafi verið þvinguð til að stunda vændi. Kærandi sé hárgreiðslukona sem hafi verið plötuð til þess að fara frá Nígeríu til Ítalíu til þess að vinna fyrir sér. Síðar hafi komið í ljós að vinnan væri vændi. Kærandi eigi dóttur í heimaríki. Kærandi hafi ekki dvalarleyfi í öðru landi, sé með verki í maga en annars heilsuhraust.

Kærandi kom til viðtals hjá Útlendingastofnun 24. ágúst 2023. Greindi hún frá helstu ástæðum flótta. Kvaðst kærandi vera frá Akoko í Edo fylki en hafi flutt til Abuja eftir að hún hafi misst foreldra sína árið 2012. Í Abuja hafi kærandi búið í um fimm ár áður en hún hafi yfirgefið heimaríki. Kærandi hafi yfirgefið Nígeríu 10. júli 2023 og flogið til Ítalíu. Kærandi eigi dóttur í heimaríki sem búi hjá guðmóður sinni. Kærandi hafi búið hjá frænda sínum í um eitt ár en hafi flúið frá honum árið 2013. Nafngreindur maður hafi nauðgað kæranda og hún orðið ólétt í kjölfarið. Hún hafi búið með þeim manni í nokkra mánaða skeið en hann hafi misnotað kæranda og beitt líkamlegu ofbeldi. Kærandi hafi búið ein með dóttur sinni í Abuja. Þær hafi búið á götunni og kærandi séð fyrir þeim með tilfallandi vinnu á götunni og stundum hafi þær fengið inni í kirkjum. Kærandi hafi kynnst nafngreindri konu um tveim árum áður en hún hafi flúið Nígeríu sem hafi aðstoðað hana og dóttur hennar. Kærandi kvaðst glíma við ýmsa líkamlega kvilla vegna þess kynferðislega ofbeldis sem hún hafi sætt. Hún hafi leitað aðstoðar vegna þess og það hafi batnað að einhverju leyti. Kærandi kvaðst glíma við stress og hún sé gleymin. Kærandi kvaðst hafa flúið frá heimaríki sem þolandi mansals án þess að hafa áttað sig á því sjálf. Kona sem hafi verið viðskiptavinur hennar hafi látið aðra nafngreinda konu hafa nafn og símanúmer kæranda. Sú kona hafi sett sig í samband við kæranda og boðist til þess að aðstoða hana með því að útvega henni vegabréf og aðstoða hana við að ferðast til Ítalíu. Kærandi hafi svo ferðast til Ítalíu þar sem hún hafi verið þvinguð til að stunda vændi. Kærandi hafi flúið eftir fimm daga og komið til Íslands.

Með ákvörðun Útlendingastofnunar var kæranda synjað um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga um útlendinga. Kæranda var jafnframt brottvísað frá landinu og ákvarðað endurkomubann til tveggja ára. Kærandi kærði ákvörðunina til kærunefndar 7. maí 2024. Greinargerð barst kærunefnd 21. maí 2024. Með tölvubréfi, dags. 8. janúar 2025 óskaði kærunefnd eftir frekari upplýsingum frá kæranda. Með tölvubréfi 16. janúar 2025 bárust kærunefnd upplýsingar frá kæranda.

3 Greinargerð til kærunefndar

Nefndin hefur farið yfir greinargerð kæranda og fylgiskjöl og lagt mat á þau sjónarmið er þar koma fram. Í ljósi niðurstöðu kærunefndar er ekki ástæða til þess að reifa greinargerðina frekar.

4 Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016, reglugerð nr. 540/2017 um útlendinga, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands nr. 33/1944 og mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Jafnframt ber að líta til ákvæða alþjóðasamnings um stöðu flóttamanna frá 1951, ásamt viðauka við samninginn frá 1967, og annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

Í 40. gr. laga um útlendinga kemur fram að flóttamaður skv. 37. gr. sömu laga sem er hér á landi eða kemur hér að landi, hafi samkvæmt umsókn rétt á að fá hér alþjóðlega vernd. Þá kemur fram í 1. mgr. 74. gr. laganna að heimilt sé að veita útlendingi sem staddur er hér á landi dvalarleyfi á grundvelli ákvæðisins. Af athugasemdum við frumvarp til laga um útlendinga verður jafnframt ráðið að rétturinn til alþjóðlegrar verndar nái ekki til flóttamanna sem eru utan marka landsins. Verða ákvæðin ekki skilin öðruvísi en svo að réttur umsækjenda til alþjóðlegrar verndar og dvalarleyfis á grundvelli mannúðarsjónarmiða sé háður því ófrávíkjanlega skilyrði að umsækjandi sé utan heimaríkis og staddur hér á landi eða komi hér að landi.

Í ákvörðun Útlendingastofnunar í máli kæranda kom fram að kæra frestaði réttaráhrifum ákvörðunarinnar. Ljóst er því að kæranda var heimilt að dvelja á landinu á meðan mál hans var til meðferðar hjá kærunefnd.

Kærunefnd barst tilkynning 30. september 2024 um að kærandi væri skráð horfin horfin og eftirlýst. En samkvæmt skrám Vinnumálastofnunar hefði kærandi tæmt herbergið sitt 23. september 2024 og sagst ætla að yfirgefa landið. Kærunefnd óskaði eftir upplýsingum frá talsmanni um hvort kærandi væri stödd hér á landi ef svo væri var skorað á kæranda að gefa sig fram við lögreglu. Í svari frá talsmanni kæranda sem barst kærunefnd 16. janúar 2025 greindi talsmaður frá því að tilraunir hans til að hafa samband við kæranda hafi ekki borið árangur. Þar sem kærandi hefur ekki sýnt fram á að hún sé stödd hér á landi, verður með vísan til framangreindra upplýsinga, lagt til grundvallar að hún hafi yfirgefið landið.

Líkt og að framan er rakið nær rétturinn til alþjóðlegrar verndar ekki til umsækjanda sem er utan marka landsins. Ekkert bendir til annars en að brottför kæranda af landinu hafi verið sjálfviljug en eins og áður hefur komið fram frestaði kæra til kærunefndar réttaráhrifum ákvörðunar Útlendingastofnunar. Það er því niðurstaða kærunefndar að vísa beri kæru kæranda frá nefndinni þar sem ekki hefur verið staðfest að hún sé stödd innan marka landsins.

Samantekt

Með vísan til alls þess sem að framan er rakið er kæru kæranda vísað frá.

Úrskurðarorð:

Kæru kæranda er vísað frá.

The Appeal is dismissed.

F.h. kærunefndar útlendingamála, skv. 3. mgr. 8. gr. laga um útlendinga,

Jóna Aðalheiður Pálmadóttir, settur nefndarmaður