Mál nr. 280/2025-Úrskurður

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 280/2025

Miðvikudaginn 11. júní 2025

A

gegn

Tryggingastofnun ríkisins

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Rakel Þorsteinsdóttir lögfræðingur, Eva Dís Pálmadóttir lögfræðingur og Kristinn Tómasson læknir.

Með rafrænni kæru, móttekininni 4. maí 2025, kærði A, til úrskurðarnefnd velferðarmála ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins frá 3. apríl 2025 þar sem umsókn kæranda um örorkulífeyri og tengdar greiðslur var synjað.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi sótti um örorkulífeyri og tengdar greiðslur frá Tryggingastofnun ríkisins með rafrænni umsókn, móttekinni 5. desember 2024. Með ákvörðun stofnunarinnar, dags. 3. apríl 2025, var umsókn kæranda synjað á þeim forsendum að endurhæfing væri ekki fullreynd.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 4. maí 2025. Með bréfi, dags. 6. maí 2025, óskaði úrskurðarnefnd eftir greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins ásamt gögnum málsins. Með bréfi, dags. 20. maí 2025, barst greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins og var hún send kæranda til kynningar með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 22. maí 2025. Viðbótargögn bárust frá kæranda 23. maí 2025 og voru þau send Tryggingastofnun ríkisins til kynningar með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 27. maí 2025. Efnislegar athugasemdir bárust ekki.  

II.  Sjónarmið kæranda

Í kæru greinir kærandi frá því að hún hafi sótt um örorku vegna langvarandi krónískra veikinda og að hún sé óvinnufær vegna þeirra. Umsókninni hafi verið synjað vegna þess að endurhæfing hafi ekki verið talin fullreynd. Kærandi hafi sent ítarlegt bréf þar sem fram hafi komið að núverandi staða hennar og staðan þegar endurhæfing hafi síðast farið fram, sé alls ekki sú sama. Óskað hafi verið eftir að bréf frá seinasta endurhæfingaraðila myndi ekki hafa úrslitaáhrif á hvort umsókn hennar yrði samþykkt eða ekki. Hjartalæknir hafi skrifað vottorð þar sem fram komi að endurhæfing væri fullreynd og að árangur myndi ekki nást með meiri endurhæfingu. Það sé mat læknisins og kæranda að frekari endurhæfing muni ekki breyta þeirri stöðu að kærandi sé óvinnufær og að hún glími við veikindi sem muni skerða lífsgæði hennar alla ævi. Þess sé krafist að ákvörðunin verði endurskoðuð og að hún fái að hitta matslækni stofnunarinnar til frekari skoðunar. Örorkubætur séu kæranda nauðsynlegar, spurningin sé bara hversu mikið veikur einstaklingur eigi að þurfa berjast fyrir rétti sínum.

III.  Sjónarmið Tryggingastofnunar ríkisins

Í greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins kemur fram að kæra varði ákvörðun stofnunarinnar um að synja kæranda um örorkumat, dags. 3. apríl 2025. Kæranda hafi verið synjað um örorkumat á þeim grundvelli að endurhæfing væri ekki fullreynd.

Örorkulífeyrir greiðist skv. 1. mgr. 24. gr. og 1. mgr. 25. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar þeim sem metnir séu til a.m.k. 75% örorku til langframa vegna afleiðinga læknisfræðilega viðurkenndra sjúkdóma eða fötlunar. Tryggingastofnun ríkisins meti örorku þeirra sem sæki um örorkubætur skv. 2. mgr. 25. gr. laganna.

Hins vegar sé heimilt að setja það skilyrði að umsækjandi gangist undir sérhæft mat á möguleikum til endurhæfingar og viðeigandi endurhæfingu áður en til örorkumats komi, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar, 7. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð og 2. gr. reglugerðar nr. 379/1999 um örorkumat.

Um endurhæfingarlífeyri sé fjallað í 7. gr. laga um félagslega aðstoð. Í 1. mgr. segi að heimilt sé að greiða endurhæfingarlífeyri í allt að 36 mánuði þegar ekki verði séð hver starfshæfni einstaklings sem sé á aldrinum 18-67 verði til frambúðar eftir slys eða sjúkdóma. Greiðslur skuli inntar af hendi á grundvelli endurhæfingaráætlunar. Skilyrði fyrir greiðslum sé að umsækjandi taki þátt í endurhæfingu með starfshæfni að markmiði sem teljist fullnægjandi að mati framkvæmdaraðila og eigi hvorki rétt til launa í veikindaleyfi né greiðslna frá sjúkrasjóðum eða teljist tryggður samkvæmt lögum um atvinnuleysistryggingar.

Heimilt sé að framlengja greiðslutímabil skv. 1. mgr. 7. gr. laga um félagslega aðstoð um allt að 24 mánuði, enda sé starfsendurhæfing með það að markmiði að auka atvinnuþátttöku enn talin raunhæf að mati framkvæmdaraðila, sbr. 2. mgr. 7. gr. laga um félagslega aðstoð.

Tryggingastofnun hafi eftirlit með því að endurhæfingaráætlun sé framfylgt og að skilyrði fyrir greiðslum séu að öðru leyti uppfyllt, t.d. að lögð sé fram endurhæfingaráætlun, lagðir fram endurhæfingarþættir og að umsækjandi taki þátt í endurhæfingunni með fullnægjandi hætti. Í áðurnefndri 7. gr. sé skýrt að skilyrði greiðslna sé endurhæfing með starfshæfni að markmiði, enda ekki álitið að sjúkdómsmeðferð eða óvinnufærni sem slík veiti rétt til greiðslu endurhæfingarlífeyris.

Um nánari skilyrði og framkvæmd endurhæfingarlífeyris sé fjallað um í reglugerð nr. 661/2020 um framkvæmd endurhæfingarlífeyris samkvæmt lögum um félagslega aðstoð. Í 4. gr. reglugerðarinnar sé fjallað um upphaf, tímalengd og skilyrði greiðslna og í 5. gr. um sjálfa endurhæfingaráætlunina. Þá sé tiltekið í 6. gr. reglugerðarinnar hverjir geti verið umsjónaraðilar endurhæfingaráætlunar.

Málavextir séu þeir að kærandi hafi lokið 15 mánuðum á endurhæfingarlífeyri hjá Tryggingastofnun. Kærandi hafi verið með samþykktan endurhæfingarlífeyri frá 1. október 2015 til 1. mars 2016, 1. mars 2016 til 1. maí 2016, 1. janúar 2022 til 1. júlí 2022, og 1. júlí 2022 til 1. september 2022.

Kærandi hafi sótt um örorkulífeyri með umsókn 5. desember 2024. Með henni hafi fylgt spurningalisti vegna færniskerðingar, dags. 5. desember 2024, staðfesting frá lífeyrissjóði, dags. 5. desember 2024, og læknisvottorð, dags. 3. desember 2024.

Í kjölfarið hafi verið óskað eftir staðfestingu frá utanumhaldandi endurhæfingaraðila um þá endurhæfingu sem hafi verið reynd og hvort að hún sé fullreynd. Kærandi hafi skilað inn skjali frá Sálfélagslegri þjónustu B, dags. 26. mars 2025. Í kjölfarið hafi kærandi sent tölvupóst 26. mars 2025 vegna skjalsins.

Kæranda hafi verið synjað um örorkulífeyri með bréfi, dags. 3. apríl 2025, þar sem endurhæfing hafi ekki verið talin fullreynd. Sú ákvörðun hafi verið kærð til úrskurðarnefndar velferðarmála.

Við mat á örorku sé stuðst við þau gögn sem liggi fyrir.

Í greinargerð Tryggingastofnunar er greint frá sjúkdómsgreiningum sem tilgreindar eru í læknisvottorði, dags. 3. desember 2024, ásamt upplýsingum um heilsuvanda og færniskerðingu. Í vottorðinu komi fram að læknirinn telji að kærandi hafi verið óvinnufær frá 1. desember 2024, og óvíst sé hvort að búast megi við því að færni muni aukast með tímanum.

Kærandi hafi skilað inn svörum við spurningalista vegna færniskerðingar, dags. 5. desember 2024, og í greinargerð stofnunarinnar er greint frá svörum kæranda.

Tryggingastofnun hafi óskað eftir því að fá staðfestingu frá utanumhaldandi endurhæfingaraðila og hafi kærandi skilað inn vottorði frá Sálfélagslegri þjónustu HSN, dags. 26. mars 2025. Í greinargerð Tryggingastofnunar er greint frá því sem fram kemur í því bréfi. 

Í tölvupósti kæranda frá 26. mars 2025 komi meðal annars fram:

„Einnig vildi ég segja frá því að þessi gögn sem var verið að bíða eftir, hafa ekkert að segja um líðan mína í dag. Á þeim tíma sem endurhæfingin fór fram var ég við mikið betri heilsu en ég er í dag. Ég fór aðallega vegna þunglyndis og verkja vegna vefjagigtar. Svo endurhæfingin gekk þannig séð vel, vegna þess að ég gat einblínt á að koma heilsunni í betra stand (var ekki að vinna) og var heldur ekki eins slæm og ég er í dag.

Síðan þessi endurhæfing fór fram hefur mér farið versnandi og í dag er ég að glíma við mun meiri veikindi og get ekki lengur unnið vegna veikinda minna.

Ég er verkjuð alla daga vegna vefjagigtar og endómetríósu og glími við POTS og ME sem hefur gríðarleg áhrif á líf mitt.

Ef ég væri í sömu endurhæfingu og ég var í þá, væri hún alls ekki að gera fyrir mig það sem hún gerði þá. Ég gæti ekki mætt eins og ég gerði, gæti ekki gert það sem ég gerði þá til að koma mér í betra stand, það virkar bara ekki lengur það sem gerði fyrir nokkrum árum.

Svo ég óska eftir því að þetta skjal hafi ekki úrslitaþátt í því hvort ég fái örorkugreiningu eða ekki. Staðan er alls ekki sú sama og var þá.“

Kæranda hafi verið synjað um örorkulífeyri með bréfi, dags. 3. apríl 2025, þar sem ekki hafi verið tímabært að taka afstöðu til örorku þar sem meðferð og endurhæfing hafi ekki verið fullreynd. Í synjuninni komi eftirfarandi fram:

„Sótt er um varanlegt örorkumat fram að ellilífeyrisaldri hjá þessari X konu. Hún hafði áður fengið endurhæfingarlífeyri í 8 mánuði, af allt að 60 mánuðum mögulegum, árið 2022. Samsettur heilsufarsvandi, verkir, þreyta og geðheilsuvandi sem var til meðhöndlunar í geðheilsuteymi B en lauk ekki vegna flutnings umsækjanda suður samkvæmt teymisstjóra teymisins.“

Tryggingastofnun vilji ítreka að stofnuninni sé heimilt að setja það skilyrði að umsækjandi um örorkumat hjá stofnuninni gangist undir sérhæft mat á möguleikum til endurhæfingar og viðeigandi endurhæfingu áður en til örorkumats komi, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar, 7. gr. laga um félagslega aðstoð og 2. gr. reglugerðar nr. 379/1999 um örorkumat.

Tryggingastofnun leggi sjálfstætt mat á færniskerðingu umsækjanda á grundvelli framlagðra gagna þar sem m.a. sé horft til sjúkdómsgreininga, heilsufarssögu og upplýsinga um meðferðir/endurhæfingu sem kærandi hafi undirgengist í kjölfar veikinda og/eða slysa. Við gerð örorkumats sé Tryggingastofnun því ekki bundin af ályktunum lækna eða annarra meðferðaraðila um meinta örorku eða óvinnufærni umsækjanda. Við það mat skipti þannig máli hvort gögnin komi frá hlutlausum aðila og enn fremur hvort þau séu rökstudd. Loks horfi Tryggingastofnun til þess hvort áverkar, fötlun eða sjúkdómar leiði almennt til þeirra einkenna sem lýst sé í gögnum málsins og hvort einkennin fái stoð í lýsingu atvika daglegs lífs.

Kæranda hafi verið synjað á þeim grundvelli að endurhæfing væri ekki fullreynd. Kærandi hafi áður lokið 15 mánuðum á endurhæfingarlífeyri. Fram komi í ákvörðun Tryggingastofnunar að kærandi hafi lokið átta mánuðum á endurhæfingarlífeyri, en um mistök sé að ræða í því bréfi. Í læknisvottorði, dags. 3. desember 2024, komi fram að endurhæfing teljist fullreynd. Læknir hafi merkt við að hann telji að kærandi sé óvinnufær, en að búast megi við því að færni muni aukast með tímanum. Í vottorði frá Sálfélagslegri þjónustu B, dags. 26. mars 2025, komi fram að kærandi hafi nýtt eftir bestu getu þau úrræði sem teymið hafi haft upp á að bjóða. Samkvæmt vottorðinu hafi ekki verið hægt að segja til með vissu hvort endurhæfing hafi verið fullreynd á tímabilinu þar sem kærandi hafi verið að flytja suður og að mælt hafi verið með að sótt yrði um annað úrræði á búsetusvæði, óvíst sé um þjónustu þar í framhaldinu. Kærandi hafi ekki verið með samþykkt endurhæfingartímabil hjá Tryggingastofnun eftir lok framangreindrar endurhæfingar. Eftir að endurhæfingu hafi lokið hafi kærandi farið út á vinnumarkaðinn. Í tölvupósti frá kæranda komi fram að henni hafi farið versnandi frá fyrri endurhæfing og að hún geti ekki lengur unnið.

Tryggingastofnun bendi á að í 1. gr. reglugerðar um örorkumat nr. 379/1999 segi að þeir sem metnir séu til a.m.k. 75% örorku til langframa vegna afleiðinga læknisfræðilega viðurkenndra sjúkdóma eða fötlunar eigi rétt á örorkulífeyri. Það sé því mat Tryggingastofnunar að kærandi uppfylli ekki skilyrði fyrir örorkumati að svo stöddu, þar sem endurhæfing hafi ekki verið fullreynd og sé talið að enn sé hægt að vinna með heilsufarsvanda kæranda til þess að auka vinnuhæfni. Kærandi virðist ekki hafa haldið áfram í endurhæfingu eftir að hún hafi flutt milli búsetusvæða, líkt og henni hafi verið ráðlagt. Þá komi fram í læknisvottorði að læknir telji að færni geti aukist með tímanum. Þá hafi kærandi verið í vinnu frá því að síðasta endurhæfingartímabili hafi lokið. Af þeim sökum þyki rétt að reyna á frekari endurhæfingu. Á þeim forsendum telji Tryggingastofnun það vera í fullu samræmi við gögn málsins að hafna örorkumati í tilviki kæranda að svo stöddu.

Í því sambandi skuli þó áréttað að það sé ekki hlutverk Tryggingastofnunar að leggja til meðferðar- eða endurhæfingarúrræði, heldur sé sú ábyrgð lögð á lækna kæranda, þ.e. að koma umsækjendum um endurhæfingarlífeyri og/eða örorkulífeyri í viðeigandi endurhæfingarúrræði sem taka mið af vanda einstaklingsins hverju sinni.

Að öllu framangreindu virtu sé niðurstaða mats Tryggingastofnunar sú að endurhæfing kæranda hafi ekki verið fullreynd. Samkvæmt því mati uppfylli kærandi ekki skilyrði 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar um að viðeigandi endurhæfing skuli hafa verið fullreynd. Mikilvægt sé að einstaklingar, sem hugsanlega sé hægt að endurhæfa, fullnýti öll möguleg endurhæfingarúrræði sem í boði séu við þeim heilsufarsvandamálum sem hrjái þá. Með endurhæfingarúrræðum sé í þessum skilningi átt við þverfagleg, einstaklingsmiðuð úrræði sem eigi að stuðla að virkri þátttöku einstaklingsins í samfélaginu. Þá verði ekki ráðið af gögnum málsins að veikindi kæranda séu þess eðlis að endurhæfing geti ekki komið að gagni.

Í ljósi framangreinds sé það niðurstaða stofnunarinnar að afgreiðsla á umsókn kæranda, þ.e. að hafna umsókn kæranda um örorkulífeyri að svo stöddu, sé rétt, miðað við fyrirliggjandi gögn í málinu. Sú niðurstaða sé byggð á faglegum sjónarmiðum sem og gildandi lögum og reglum. Ásamt fyrri sambærilegum fordæmum fyrir úrskurðarnefndinni þar sem staðfest hafi verið að Tryggingastofnun hafi heimild til þess að krefjast þess af umsækjendum um örorkulífeyri að þeir fullreyni fyrst öll þau úrræði sem þeim standa til boða áður en til örorkumats kemur.

Tryggingastofnun fari því fram á staðfestingu ákvörðunar sinnar frá 3. apríl 2025 um að synja kæranda um örorkulífeyri og aðrar tengdar greiðslur.

IV.  Niðurstaða

Mál þetta varðar ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins, dags. 3. apríl 2025, þar sem kæranda var synjað um örorkulífeyri og tengdar greiðslur. Ágreiningur málsins lýtur að því hvort heimilt hafi verið að synja kæranda um örorkumat samkvæmt 25. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar á þeim grundvelli að endurhæfing samkvæmt 7. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð hafi ekki verið fullreynd.

Samkvæmt 1. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar eru greiðslur örorkulífeyris bundnar því skilyrði að umsækjendur hafi verið metnir til að minnsta kosti 75% örorku til langframa vegna afleiðinga læknisfræðilega viðurkenndra sjúkdóma eða fötlunar. Samkvæmt 1. málsl. 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar metur Tryggingastofnun ríkisins örorku þeirra sem sækja um örorkulífeyri samkvæmt sérstökum örorkustaðli.

Samkvæmt 2. málsl. 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar er heimilt að setja það skilyrði að umsækjandi gangist undir sérhæft mat á möguleikum til endurhæfingar og viðeigandi endurhæfingu áður en til örorkumats kemur, sbr. 7. gr. laga um félagslega aðstoð. Í 1. mgr. og 2. mgr. 7. gr. laga um félagslega aðstoð segir:

„Heimilt er að greiða endurhæfingarlífeyri í allt að 36 mánuði þegar ekki verður séð hver starfshæfni einstaklings sem er á aldrinum 18 til 67 ára verður til frambúðar eftir sjúkdóma eða slys. Greiðslur skulu inntar af hendi á grundvelli endurhæfingaráætlunar. Skilyrði fyrir greiðslum er að umsækjandi hafi átt lögheimili hér á landi samfellt síðustu 12 mánuði og taki þátt í endurhæfingu með starfshæfni að markmiði sem telst fullnægjandi að mati framkvæmdaraðila og eigi hvorki rétt til launa í veikindaleyfi né greiðslna frá sjúkrasjóðum eða teljist tryggður samkvæmt lögum um atvinnuleysistryggingar.

Heimilt er að framlengja greiðslutímabil skv. 1. mgr. um allt að 24 mánuði enda sé starfsendurhæfing með það að markmiði að auka atvinnuþátttöku enn talin raunhæf að mati framkvæmdaraðila, sbr. 1. mgr.“

Meðfylgjandi umsókn kæranda um örorkulífeyri var læknisvottorð C, dags. 3. desember 2024, þar sem greint er frá eftirfarandi sjúkdómsgreiningum:

„OTHER SPECIFIED CARDIAC ARRHYTHMIAS

TACHYCARDIA, UNSPECIFIED

SVIMI”

Um heilsuvanda og færniskerðingu segir:

„X ára með sögu um latan skjaldkirtil og POTS sem ég greindi feb 2024. Líklega einnig með ME. Saga um stöðubundinn svima og næryfirlið. Athyglisbrestur og heilaþoka. Lágur bþ, ég setti hana á Ivabradin og hún lagaðist af svima en auk þess með mikla þreytu, álags og áreitisóþol. Var að vinna á hjúkrunarheimili en nær ekki að klára vinnu. Verið í 50% vinnu sl ár en finnur að álag í vinnu gerir hennar einkenni verri. Nær ekki að stunda vinnu. Reyndi endurhæfingu en það hjálpaði ekki. Varð verri sem er algengt í ME og stundum POTS. Endurhæfing telst fullreynd. Verður áfram í eftirliti.“

Í læknisvottorðinu kemur fram að kærandi hafi verið óvinnufær frá 1. desember 2024 og að búast megi við að færni aukist með tímanum.

Meðal gagna málsins er bréf Dr, teymisstjóri geðheilsuteymis fullorðinna á HSN, dags. 26. mars 2025, þar sem segir:

„A var í þjónustu geðheilsuteymis fullorðinna á B frá því í desember 2021 til loka september 2022. Var á þeim tíma að flytja til Reykjavíkur og óskaði eftir að komast í HAM hópúrræði og var því tilvísun gerð til sálfræðinga á heilsugæslu […].

Hjá Geðheilsuteymi fullorðinna á B var hún í reglulegum viðtölum hjá málastjóra og iðjuþjálfa ásamt því að fá matsviðtal hjá sálfræðingi. Þar var metið að hún þyrfti ekki einstaklingsmeðferð heldur metið að HAM-hópur á heilsugæslu gæti hentað henni.

Á endurhæfingartímabilinu í geðheilsuteyminu var unnið með virkni, hreyfingu, svefn, matarræði og mikilvægi þess að setja mörk. Við komu í teymið var svefntíminn í miklu ólagi sem og matmálstímar og matarræði. Með stuðningi og fræðslu tókst henni að ná betri tökum á því og finna hvað hentaði best. Þegar meiri regla var komin á grunnþættina - svefn, heyfingu og matarræði þá fór andleg og líkamleg líðan hennar að bætast til muna eins og niðurstöður flestra sjálfsmatslista sýna fram á.

Henni fannst sjálfri erfitt að svara sjálfsmatslistunum í útskriftarviðtalinu þar sem hún vissi að niðurstöðurnar myndu lýsa líðan hennar sl 1-2 vikur þar sem steita og kvíði væru búin að vera ráðandi vegna yfirvofandi flutninga og skólabyrjunar. Hún vildi sjálf meina að niðurstöður PHQ og GAD 9/8 endurspeglaði ekki árangur hennar síðustu mánuði og því var málastjóri sammála. A mætti vel í alla tíma og reyndi eftir bestu getu að nýta sér þau úrræði sem Geðheilsuteymi B lagði upp með henni. Á meðferðtímanum kláraði hún umsóknarmöppu fyrir vöruhönnunarnámið og fékk kennararéttindi í yoga nidra.

Undirrituð var ekki teymisstjóri á endurhæfingatímabili A og hefur því aðeins þjónustulokaskýrslu málastjóra til hliðsjónar. Ef litið er til framangreindra ganga er því ekki hægt að segja til með vissu hvort endurhæfing hafi verið fullreynd á tímabilinu þar sem A var að flytja suður og mælt var með að sótt yrði um annað úrræði á búsetusvæði. Óvíst er um þjónustu þar í framhaldi.“

Í fyrirliggjandi spurningalista vegna færniskerðingar, sem kærandi lagði fram með umsókn um örorkumat, svaraði kærandi spurningum sem snúa að líkamlegri og andlegri færni. Af svörum kæranda verður ráðið að hún eigi í erfiðleikum með allar daglegar athafnir vegna meðal annars verkja, orkuleysis, svima, og máttleysis. Auk þess greinir hún frá vandamálum í tengslum við sjón, tal og heyrn. Kærandi svarar spurningu um það hvort hún glími við geðræn vandamál með því að nefna þunglyndi og kvíða auk ADHD.

Úrskurðarnefnd velferðarmála, sem meðal annars er skipuð lækni, leggur sjálfstætt mat á öll fyrirliggjandi gögn. Eins og áður hefur komið fram er Tryggingastofnun ríkisins heimilt að setja það skilyrði að umsækjandi um örorkulífeyri gangist undir sérhæft mat á möguleikum til endurhæfingar og viðeigandi endurhæfingu áður en til örorkumats kemur, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar. Í hinni kærðu ákvörðun kemur fram að ekki hafi verið tímabært að taka afstöðu til örorku kæranda þar sem endurhæfing hafi ekki verið fullreynd. Þá var kæranda leiðbeint að fá ráðgjöf hjá heimilislækni um þau endurhæfingarúrræði sem væru í boði og vísað á endurhæfingarlífeyri.

Fyrir liggur að kærandi býr við ýmis vandamál af líkamlegum toga og hefur verið í endurhæfingu í fimm mánuði á árunum 2015 og 2016 og auk þess átta mánuði á árinu 2022. Í fyrrgreindu læknisvottorði C, dags. 3. desember 2024, kemur fram að kærandi hafi verið óvinnufær frá 1. desember 2024 og að búast megi við að færni muni aukast með tímanum. Þá segir í bréfi D, teymisstjóri geðheilsuteymis fullorðinna á B, dags. 26. mars 2025, að ekki sé hægt að segja til með vissu hvort endurhæfing hafi verið fullreynd á árinu 2022.

Úrskurðarnefnd velferðarmála telur að hvorki verði ráðið af þeim upplýsingum sem koma fram í framangreindum gögnum né af eðli veikinda kæranda að frekari endurhæfing geti ekki komið að gagni. Þá liggur fyrir að kærandi fékk síðast greiddan endurhæfingarlífeyri frá Tryggingastofnun í átta mánuði á árinu 2022 en heimilt er að greiða endurhæfingarlífeyri í allt að 60 mánuði samkvæmt 7. gr. laga um félagslega aðstoð. Með hliðsjón af framangreindu telur úrskurðarnefnd velferðarmála rétt að láta reyna á endurhæfingu í tilviki kæranda áður en til örorkumats kemur.

Að öllu framangreindu virtu er það niðurstaða úrskurðarnefndar velferðarmála að staðfesta ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins, dags. 3. apríl 2025, um að synja kæranda um örorkumat.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins um að synja A, um örorkumat, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Rakel Þorsteinsdóttir