Úrskurður nr. 505/2025

Hinn 12. júní 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 505/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU24110031

Kæra [...]

1 Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 5. nóvember 2024 kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Indlands (hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 29. október 2024, um að synja honum um vegabréfsáritun til Íslands.

Af kæru má ráða að krafist sé þess að ákvörðun Útlendingastofnunar verði felld úr gildi og að fallist verði á beiðni kæranda um vegabréfsáritun til Íslands.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016 og barst kæran fyrir lok kærufrests.

2 Málsmeðferð

Kærandi lagði fram umsókn um vegabréfsáritun til Íslands og Schengen-svæðisins 21. október 2024, fyrir 13 daga dvöl frá 22. nóvember til 4. desember 2024 sem ferðamaður. Umsókn kæranda var lögð fram á Indlandi. Á kærustigi lagði kærandi fram ýmis skjáskot er varða fyrirtæki kæranda og störf hans þar, , skjáskot af bréfaskriftum kæranda við fulltrúa tilgreinds íslensks ferðaþjónustufyrirtækis auk gagna og ferðaáætlunarbæklings fyrir fyrirhugaðan leiðangur til Íslands.

3 Málsástæður og rök kæranda

Í kæru kveðst kærandi hafa lagt fram ferðaáætlun sína, sem hafi innihaldið allar upplýsingar um flug og aðrar bókanir. Í viðtali hafi hann ekki verið beðinn um tiltekið flugnúmer. Að sögn kæranda séu upplýsingarnar sem hann hafi lagt fram áreiðanlegar og kveðst kærandi tilbúinn til þess að leggja fram frekari gögn sem staðfesti ferðaáætlanir hans. Fram kemur að hann hyggist ferðast sem leiðsögumaður ásamt tilgreindum viðskiptavinum sínum til Íslands. Að sögn kæranda hafi ekki komið fram neitt ósamræmi í framburði hans og viðskiptavina hans um hverjir væru með í för. Kveðst kærandi tilbúinn til að veita frekari skýringar. Þá greinir kærandi frá því að fyrirtæki hans hafi auglýst Íslandsleiðangur á samfélagsmiðlum, sem sýni fram á ásetning kæranda um að ferðast til Íslands, og leggi kærandi fram skjáskot af auglýsingunni. Í upplýsingum frá kæranda lýsir hann vonbrigðum með synjunina. Fram kemur að fyrirtæki hans hafi leitt leiðangra til Indlands og fleiri landa. Ísland hafi átt að vera spennandi viðbót við áfangastaði sem fyrirtæki byði upp á og áformað hafi verið að taka tvo viðskiptavini með í fyrirhugaða ferð. Þeim hafi verið synjað um vegabréfsáritun af sömu ástæðu og kæranda. Synjunin hafi leitt til fjárhagslegs tjóns fyrir alla aðila en hafi einnig fengið þau til að efast um afstöðu Íslands til að taka á móti verðmætum ferðamönnum sem vilji koma til Íslands. Kærandi kveðst leggja fram skjöl sem sýni fram á tilvist fyrirtækis hans og áform um fyrirhugaða ferð; skjámynd af vefsíðu fyrirtækisins, skjámynd af bréfaskriftum kæranda við fulltrúa tilgreinds íslensks ferðaþjónustufyrirtækis og afrit af stimplum í vegabréfi kæranda frá fyrri alþjóðlegum leiðöngrum. Þá kveðst kærandi leggja fram ferðaáætlunarbækling fyrir fyrirhugaðan leiðangur til Íslands og óskar kærandi þess að máli hans verði flýtt í ljósi persónulegs og faglegs mikilvægis fyrirhugaðrar ferðar.

4.1 Lagagrundvöllur

Í máli þessu gilda einkum ákvæði laga um útlendinga, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, reglugerð um vegabréfsáritanir nr. 795/2022, Schengen-samningurinn og verklagsreglur þess samnings.

Samkvæmt 1. mgr. 20. gr. laga um útlendinga þurfa útlendingar að hafa vegabréfsáritun til að koma hingað til lands, nema annað sé ákveðið í reglum sem ráðherra setur. Í reglugerð um vegabréfsáritanir er kveðið á um verklagsreglur og skilyrði fyrir útgáfu vegabréfsáritana af Íslands hálfu til gegnumferðar um eða fyrirhugaðrar dvalar, einnar eða fleiri, á yfirráðasvæði Schengen-samstarfsins í allt að 90 daga á hverju 180 daga tímabili, sem og heimild Útlendingastofnunar til útgáfu vegabréfsáritana til lengri dvalar á Íslandi á grundvelli dvalar- og/eða atvinnuleyfis, sbr. 1. mgr. 1. gr. reglugerðarinnar. Ríkisborgarar Indlands þurfa vegabréfsáritun til Íslands, sbr. viðauka 8 við reglugerð um vegabréfsáritanir. Í 6. mgr. 20. gr. laga um útlendinga koma fram skilyrði til útgáfu vegabréfsáritunar og í 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir er tilgreint hvenær synja skuli um vegabréfsáritun. Heimilt er samkvæmt fyrrgreindri 6. mgr. 20. gr. að veita útlendingi vegabréfsáritun sem gildir á öllu Schengen-svæðinu ef grunnskilyrðum a - h liða sömu greinar er fullnægt, nánar tiltekið að umsækjandi; hafi gilt vegabréf eða annað kennivottorð sem viðurkennt er sem ferðaskilríki við komu til Íslands og annarra Schengen-ríkja og við brottför er gildir a.m.k. þrjá mánuði fram yfir þann tíma sem vegabréfsáritunin sem sótt er um tekur til; hafi heimild til að ferðast til baka til heimalandsins eða annars ríkis sem gildir a.m.k. þrjá mánuði fram yfir gildistíma áritunarinnar; hafi nægileg fjárráð sér til framfærslu meðan á fyrirhugaðri dvöl stendur og til að greiða fyrir ferð til baka til heimalandsins eða annars lands þar sem honum hefur verið tryggður aðgangur eða hann getur framfleytt sér á löglegan hátt; geti sýnt fram á tilgang dvalar; ekki liggi fyrir ástæða til brottvísunar eða frávísunar hans skv. 98., 99. eða 106. gr. laga um útlendinga; sé ekki skráður í Schengen-upplýsingakerfið í því skyni að honum verði meinuð koma til landsins; teljist ekki ógn við allsherjarreglu, þjóðaröryggi eða alþjóðasamskipti ríkisins eða annars ríkis sem tekur þátt í Schengen-samstarfinu; hafi gilda sjúkrakostnaðar- og heimferðartryggingu.

Samkvæmt 7. mgr. 20. gr. laga um útlendinga skal vegabréfsáritun ekki veitt ef ástæða er til að vefengja uppgefinn tilgang ferðar útlendings hingað til lands eða réttmæti upplýsinga sem hann hefur veitt. Er þessi regla áréttuð í 8. mgr. ákvæðisins en þar kemur fram að við mat á umsókn um vegabréfsáritun skuli auk þjóðernis taka tillit til félagslegrar stöðu og hættu á að útlendingur dvelji lengur á Schengen-svæðinu en honum er heimilt. Í 8. mgr. 20. gr. er ráðherra jafnframt veitt heimild til setningu reglna um vegabréfsáritanir, þar á meðal skilyrði fyrir því að veita þær. Loks kemur fram að heimilt er að taka tillit til reynslu og framkvæmdar annarra Schengen-ríkja við mat á umsókn um vegabréfsáritun. Með aðild að Schengen-samstarfinu tókust íslensk stjórnvöld á hendur skyldu til að fylgja samræmdum reglum um útgáfu vegabréfsáritana. Hafa stjórnvöld sem annast afgreiðslu umsókna um vegabréfsáritanir mótað tilteknar verklagsreglur til að styðjast við, byggðar á efnisreglum Schengen-samningsins. Í athugasemdum með frumvarpi til laga um útlendinga kemur fram að við mat á einstökum atriðum sé nauðsynlegt að taka tillit til reynslu og framkvæmdar annarra Schengen-ríkja. Leiði það af eðli samstarfsins að mikilvægt sé að samræmis sé gætt á þessu sviði svo sömu skilyrði gildi um vegabréfsáritanir á Schengen-svæðinu.

Samkvæmt 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir skal með fyrirvara um 1. mgr. 25. gr. hennar synjað um vegabréfsáritun í þeim tilvikum sem tilgreind eru í a. og b. lið 1. mgr. 33. gr. reglugerðarinnar.

Í 21. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir er fjallað um könnun á því hvort komuskilyrði umsækjenda séu uppfyllt og áhættumat. Í 8. mgr. ákvæðisins kemur fram að á meðan á meðferð umsóknar stendur er sendiskrifstofum eða miðlægum yfirvöldum heimilt, þegar ástæða þykir til, að taka viðtal við umsækjanda og fara fram á að hann leggi fram viðbótargögn.

Meðferð umsóknar kæranda fór fram hjá utanríkisþjónustunni, sbr. 10. mgr. 20. gr. laga um útlendinga. Þyki skilyrði ekki fyrir hendi til útgáfu áritunar er mál lagt fyrir Útlendingastofnun til ákvörðunar.

4.2 Niðurstaða

Synjunarform Útlendingastofnunar er staðlað eyðublað sem öll þátttökuríki Schengen-samstarfsins notast við, sbr. viðauka 6 við reglugerð um vegabréfsáritanir. Í forminu er hægt að merkja við reiti á bilinu 1-17 þar sem fram koma ástæður þess að umsókn er synjað. Í ákvörðun í máli kæranda er merkt í reiti 10, 11 og 12, þ.e. að upplýsingarnar, sem veittar voru um tilgang og skilyrði fyrirhugaðrar dvalar voru ekki áreiðanlegar; rökstudd ástæða var til að draga í efa að yfirlýsingar varðandi ferðaáætlunina væru áreiðanlegar; og að rökstudd ástæða var til að draga í efa áreiðanleika fylgiskjala sem lögð voru fram, þ.e. hvort þau væru ósvikin eða sannleiksgildi efnis þeirra. Ákvörðuninni fylgdu viðbótarathugasemdir, þar sem fram kemur að ekki hafi verið hægt að staðfesta flugbókanir. Kærandi hafi ekki lagt fram flugferðaáætlun með gildu bókunarnúmeri og því væri rökstudd ástæða til að draga í efa áreiðanleika framlagðra flugbókana. Ósamræmi væri í framburði kæranda og framburði ferðafélaga hans um það hverjir væru með í för. Kærandi hafi í viðtali verið óupplýstur um ferðaáætlun sína og gefið óáreiðanleg svör. Rökstuddur vafi léki á um hvort kærandi ætlaði sér að ferðast til Íslands. Uppfyllti kærandi þar með ekki skilyrði 20. gr. laga um útlendinga sem og 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir.

Með vísan til 21. gr. stjórnsýslulaga var kæranda jafnframt leiðbeint um að hann gæti óskað eftir skriflegum rökstuðningi innan 14 daga frá tilkynningu ákvörðunar. Samkvæmt gögnum málsins liggur ekki fyrir skriflegur rökstuðningur vegna ákvörðunar í máli kæranda.

Gögn sem sýna fram á flugbókun eru meðal nauðsynlegra fylgigagna með umsókn um vegabréfsáritun, sbr. 14. gr. og viðauka 2 við reglugerð um vegabréfsáritanir, og koma fram í 5. tölul. gátlista með vegabréfsáritunarumsóknum sem lagðar eru fram hjá sendiráði Íslands á Indlandi. Kærandi hefur lagt fram ný gögn á kærustigi, en ekki nýja flugbókun. Af þeim sökum verður ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest.

Að framangreindu virtu er rökstudd ástæða til að draga í efa að fylgiskjöl, sem kærandi lagði fram, séu ósvikin eða að innihald þeirra sé rétt, sbr. b-liðar 1. mgr. 33. gr. reglugerðar um vegabréfsáritanir. Hafi þannig verið ástæða er til að vefengja réttmæti upplýsinga sem kærandi hefur veitt, sbr. 7. mgr. 20. gr. laga um útlendinga. Verður hin kærða ákvörðun því staðfest.

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed.

Fyrir hönd kærunefndar útlendingamála,

Valgerður María Sigurðardóttir, varaformaður