Nr. 512/2025 Úrskurður

Hinn 3. júlí 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 512/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU25040128

 

Endurtekin umsókn […]

 

I.          Málsatvik

Með úrskurði kærunefndar útlendingamála nr. 736/2023, dags. 8. desember 2023, staðfesti nefndin ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 26. maí 2023, um að synja […], fd. […], ríkisborgara Venesúela (hér eftir kærandi), um alþjóðlega vernd á Íslandi ásamt því að synja honum um dvalarleyfi á grundvelli 74. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016.

Hinn 14. desember 2023 barst kærunefnd beiðni um frestun réttaráhrifa í máli kæranda. Með úrskurði kærunefndar nr. 42/2024, dags. 5. janúar 2024, var beiðni um frestun réttaráhrifa synjað. Hinn 10. apríl 2025 barst kærunefnd endurtekin umsókn kæranda ásamt fylgigögnum. Frekari gögn bárust kærunefnd 28. apríl og 5. júní 2025.

Af beiðni kæranda má ráða að endurtekin umsókn byggi á 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga.

II.         Málsástæður og rök kæranda

Kærandi byggir endurtekna umsókn sína á því í fyrsta lagi að hann hafi eignast barn hér á landi í […]. Þessar nýju aðstæður dýpki rætur kæranda í íslensku samfélagi og kalli á endurmat á mannúðarástæðum kæranda. Barn eigi rétt á að alast upp með báðum foreldrum samkvæmt íslenskum lögum og alþjóðlegum mannréttindasamningum, þar á meðal sé réttur til fjölskyldulífs skv. 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994 og að bestu hagsmunir barna séu lagðir til grundvallar öllum aðgerðum sem varða börn skv. samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins. Það sé barni kæranda fyrir bestu að hann fái að vera áfram á Íslandi og taka þátt í uppeldi og umönnun barns síns.

Í öðru lagi byggir kærandi endurtekna umsókn sína á því að hann sé þolandi svika í tengslum við endurnýjun venesúelsks vegabréfs síns. Hann hafi sótt um endurnýjun vegabréfs en verið afhent falsað vegabréf sem hann hafi lagt fram hjá íslenskum stjórnvöldum í góðri trú. Þetta hafi leitt til þess að honum hafi verið synjað um dvalarleyfi á grundvelli hjúskapar eða sambúðar, þar sem hann hafi ekki haft gild ferðaskilríki. Ekki megi láta kæranda gjalda fyrir að hann hafi verið blekktur. Kærandi hafi reynt að fylgja lögboðnum ferlum. Að auki sé stjórnsýsla í Venesúela að þrotum komin og spillt. Það sé vel þekkt að erfitt sé fyrir venesúelska borgara að fá þjónustu frá hinu opinbera, þar á meðal endurnýjun vegabréfa.

Kærandi vísar til laga um útlendinga. Viðskilnaður kæranda við barn sitt gæti valdið óafturkræfum skaða. Þá vísar kærandi til 70. gr. stjórnarskrár lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944 og 13. gr. mannréttindasáttmála Evrópu.

Kærandi krefst þess í fyrsta lagi að úrskurður kærunefndar nr. 42/2024 verði afturkallaður, sbr. 2. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, vegna efnislega breyttra aðstæðna. Í öðru lagi krefst kærandi þess að honum verði veitt alþjóðleg vernd, sbr. 1. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Í þriðja lagi krefst kærandi þess til vara að honum verði veitt viðbótarvernd, sbr. 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga. Til þrautavara krefst kærandi þess að honum verði veitt dvalarleyfi af mannúðarástæðum, sbr. 1. mgr. 74. gr. laga um útlendinga. Í fimmta lagi krefst kærandi þess að réttaráhrifum ákvörðunar um brottvísun verði frestað þegar í stað, til að koma í veg fyrir óafturkræfan skaða sem kærandi og fjölskylda hans, einkum nýfætt barn hans yrði annars fyrir.

Kærandi telur ákvörðun um að aðskilja föður frá barni hans og neita nýstofnaðri fjölskyldu um réttinn til að vera saman verði að ígrunda varlega. Ísland hafi löngum staðið fyrir mannúðleg gildi, barnavernd og mannlega reisn. Kærandi telur að í hans tilviki sé tækifæri til að halda þessum gildum á lofti. Kærandi lýsi sig reiðubúinn til að leggja fram frekari gögn og koma fyrir nefndina telji hún það nauðsynlegt.

III.       Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Endurtekin umsókn á grundvelli 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga

Kærandi byggir á því að afturkalla megi ákvörðun kærunefndar í máli hans á grundvelli 2. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 þar sem atvik hafi breyst verulega frá því ákvörðun var tekin. Í 4. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga kemur fram að ákvæði 24. gr. stjórnsýslulaga um endurupptöku gildi ekki um ákvarðanir í málum er varði alþjóðlega vernd. . Með vísan til þess er því ekki fallist á kröfu kæranda um endurupptöku á máli hans. Í ljósi góðra stjórnsýsluhátta telur kærunefnd þó rétt að afgreiða beiðni kæranda sem endurtekna umsókn samkvæmt 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga.

Samkvæmt 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga skal endurtekinni umsókn vísað frá. Þó skal taka endurtekna umsókn til meðferðar að nýju ef umsækjandi er staddur hér á landi og nýjar upplýsingar liggja fyrir í máli hans sem leiða til þess að sýnilega auknar líkur séu á því fallist verði á fyrri umsókn hans samkvæmt 24. gr. laganna. Í greinargerð með frumvarpi til laga nr. 14/2023 kemur fram að mælikvarðann um ,,sýnilega auknar líkur“ verði að túlka með hliðsjón af því að líkur séu á því að önnur niðurstaða fáist í málið vegna upplýsinga sem ekki lágu fyrir við meðferð upphaflegrar umsóknar. Gerir orðalag ákvæðisins og útskýringar í greinargerð því ekki þá kröfu að fullvissa sé fyrir því að niðurstaðan verði önnur en í fyrri umsókn. Þá verður einnig að líta til þess að við mat á endurtekinni umsókn má oft útiloka að hinar nýju upplýsingar hafi áhrif á fyrri niðurstöðu.

Samkvæmt upplýsingum sem kærunefnd bárust frá Útlendingastofnun, Vinnumálastofnun og Ríkislögreglustjóra er kærandi staddur á landinu og er því fyrra skilyrði 35. gr. a uppfyllt.

Eins og áður hefur komið fram kvað kærunefnd upp úrskurð í máli kæranda […]. Með úrskurðinum var komist að þeirri niðurstöðu að kærandi uppfyllti ekki skilyrði 1. og 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga og ætti því ekki rétt á alþjóðlegri vernd hér á landi, sbr. 40. gr. laga um útlendinga. Þá var það mat kærunefndar að aðstæður kæranda væru ekki með þeim hætti að veita bæri honum dvalarleyfi á grundelli 74. gr. laga um útlendinga.

Kærandi byggir endurtekna umsókn sína á því í fyrsta lagi að hann eigi nú barn á Íslandi sem hafi fæðst […]. Kærandi vísar til laga um útlendinga, 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og að bestu hagsmunir barna séu lagðir til grundvallar öllum ákvörðunum sem varði börn samkvæmt samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, sbr. lög nr. 19/2013.

Í úrskurði kærunefndar í máli kæranda nr. […], kom fram að meðal gagna málsins væri ódagsett bréf sem kærunefnd hafði borist frá nafngreindri konu 5. september 2023 sem kvaðst vera sambýliskona kæranda síðastliðna níu mánuði, kærasta hans og framtíðareiginkona. Í málinu lá jafnframt fyrir að sambýliskona kæranda hafi þegar fengið dvalar- og atvinnuleyfi hér á landi. Ekki kom fram í umræddu bréfi að sambýliskona kæranda væri barnshafandi. Í lögregluskýrslu vegna umsóknar um alþjóðlega vernd, dags. […], kvaðst kærandi ekki þekkja neinn á Íslandi. Í viðtali kæranda hjá Útlendingastofnun […]kvaðst kærandi ekki hafa tengsl við Ísland. Miðað við framangreint virðast kærandi og umrædd sambýliskona hans hafa stofnað til sambúðar í ársbyrjun 2023 en kærandi sótti um alþjóðlega vernd á Íslandi tæpum fimm mánuðum áður eða […]. Kæranda og sambýliskonu hans mátti því vera ljóst að staða kæranda í landinu væri ótrygg og þar með einnig staða fjölskyldulífs þeirra.

Með tölvubréfi kærunefndar, dags. 3. júní 2025, var óskað eftir svörum kæranda við eftirfarandi spurningum. Að hve miklu leyti fjölskyldulífi kæranda yrði raskað yrði kæranda brottvísað. Hversu rík tengsl barnið og foreldrar þess hefðu við Ísland. Hver væri staða móður barnsins á Íslandi og hvert væri ríkisfang hennar. Hvort hindranir stæðu því í vegi að fjölskyldan gæti búið saman í Venesúela. Hver yrðu áhrifin á barnið yrði kæranda brottvísað og fengi endurkomubann til tveggja ára . Hvernig kærandi hafi framfleytt sér frá desember 2023. Þá óskaði nefndin eftir fæðingarvottorði barnsins auk staðfestingar á sambandi foreldranna. Svör kæranda bárust 6. júní 2025. Kærandi kvað brottvísun sína vera brot á rétti hans til fjölskyldulífs og myndi hafa neikvæð og alvarleg áhrif á tengsl fjölskyldunnar. Þroski barns kæranda myndi skaðast auk tilfinningalífs og sálarlífs kæranda sjálfs sem fæli í sér ómannúðlega og vanvirðandi meðferð. Kærandi kvaðst hafa umtalsverð tengsl við Ísland. Hann tæki þátt í sjálfboðaliðastarfi sem einkum tengdist ungmennastarfi í knattspyrnu og vísar kærandi til 12. gr. laga um útlendinga í því sambandi. Sambýliskona kæranda hafi búið og starfað á Íslandi á grundvelli alþjóðlegrar verndar síðan 2022. Aðskilnaður fjölskyldunnar myndi fela í sér brot á meðalhófi og vísar kærandi til 37. gr. laga um útlendinga í því sambandi, auk þess að valda óafturkræfum skaða á stöðugleika og velferð fjölskyldunnar. Kærandi kvað brottvísun brjóta gegn rétti barns hans til stöðugs og styðjandi umhverfis, sbr. 3. gr. barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Fjarvera kæranda frá barninu myndi valda barninu óafturkræfum skaða á tilfinningalegu öryggi, kvíða, röskun á félagslegum þroska og viðvarandi tilfinningu um að vera yfirgefið. Þá yrði tilfinningalíf kæranda og sambýliskonu hans fyrir skaða. Kærandi kvað miklar hindranir vera á því að hann gæti farið aftur til Venesúela. Kæranda skorti húsnæði og stuðning fjölskyldu. Fjölskylda sambýliskonu kæranda búi öll á Íslandi sem myndi þýða að parið yrði einangrað í Venesúela. Kæranda hafi verið rænt og orðið fyrir ofbeldi í Venesúela árið 2016. Almennt ástand sé slæmt í þar í landi. Mannúðarkreppa, matar- og lyfjaskortur, skortur á nauðsynlegri þjónustu sem og útbreidd pólitísk kúgun valdi því að óöruggt sé og ómannúðlegt fyrir kæranda að snúa aftur til Venesúela. Kærandi kvað sambýliskonu sína hafa séð fyrir honum fjárhagslega ásamt því að hafa hlotið stuðning ætlaðan umsækjendum um alþjóðlega vernd þar til í október árið 2024.

Kærandi lagði fram myndir af sér og sambýliskonu sinni ásamt barni þeirra til staðfestingar á sambandi þeirra. Myndirnar bera með sér að vera teknar á tímabilinu frá desember árið 2022 þar til eftir fæðingu barnsins. Þá lagði kærandi fram fæðingarvottorð barns síns þar sem fram kemur að kærandi sé faðir barnsins og móðerni þess staðfest.

Það að kærandi eigi barn hér á landi hefur ekki áhrif á mat aðstæðum kæranda í heimaríki og því hvort hann eigi rétt á alþjóðlegri vernd hér á landi eða dvalarleyfi á grundvelli mannúðarástæðna, sbr. ákvæði 37. og 74. gr. laga um útlendinga.

Kærandi er án dvalarleyfis og hefur því verið ákveðin brottvísun í samræmi við 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga með fyrirvara um að 102. gr. laganna eigi við. Endurkomubann skal ekki vara skemur en tvö ár, sbr. 1. málsl. 2. mgr. 101. gr. laga um útlendinga. Samkvæmt umsókn má fella úr gildi endurkomubann hafi aðstæður breyst frá því að ákvörðun um brottvísun var tekin en þó ekki fyrr en að tveimur árum liðnum frá því að endurkomubann tók gildi, sbr. 2. málsl. 3. mgr. 101. gr. laga um útlendinga. Þegar sérstaklega stendur á, að jafnaði þó ekki fyrr en að tveimur árum liðnum, má samkvæmt umsókn heimila þeim sem vísað hefur verið brott að heimsækja landið án þess þó að endurkomubann falli úr gildi, sbr. 3. málsl. 3. mgr. 101. gr. laga um útlendinga.

Kærandi byggir á því að það sé barni hans fyrir bestu að kæranda verði ekki brottvísað og ákveðið endurkomubann. Í 3. mgr. 102. gr. laga um útlendinga segir að brottvísun skuli ekki ákveða ef hún felur í sér ósanngjarna ráðstöfun gagnvart útlendingi eða nánustu aðstandendum hans. Sérstaklega skuli taka tillit til þess ef um barn eða nánasta aðstandanda barns sé að ræða og skuli það sem barni sé fyrir bestu haft að leiðarljósi við ákvörðun.

Að teknu tilliti til framangreinds og fyrirliggjandi aðstæðna í málinu er það niðurstaða kærunefndar að þrátt fyrir að barn kæranda verði fyrir einhverjum áhrifum sé ekki sé brotið gegn friðhelgi fjölskyldulífs kæranda og fjölskyldu hans, sbr. 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, þótt kæranda verði brottvísað til Venesúela og ákveðið endurkomubann til tveggja ára. Brottvísun og endurkomubann kæranda stefnir að lögmætu markmiði og hagsmunir kæranda eða fjölskyldu hans vega ekki þyngra en hagsmunir almennings af því að lögum um útlendinga sé réttilega framfylgt. Tengsl fjölskyldunnar við Ísland eru óveruleg og kærandi hefur eingöngu dvalið á Íslandi í tengslum við umsókn sína um alþjóðlega vernd. Kæranda og sambýliskonu hans mátti því vera ljóst frá upphafi sambands þeirra að staða kæranda í landinu væri ótrygg og þar með einnig staða fjölskyldulífs þeirra. Óyfirstíganlegar hindranir standa því ekki í vegi að fjölskylda kæranda geti sameinast í Venesúela, kjósi þau það, enda eru þau venesúelskir ríkisborgarar þótt móðir og barn njóti alþjóðlegrar verndar hér á landi. Sambýliskonu kæranda var veitt viðbótar vernd hér á landi á grundvelli 2. mgr. 37. gr. laga um útlendinga á grundvelli almennra aðstæðna í Venesúela en af nýlegri úrskurðarframkvæmd er ljóst að það er mat íslenskra stjórnvalda að þær aðstæður hafi breyst til batnaðar frá því sú ákvörðun var tekin. Þá er ljóst að endurkomubann kæranda er tímabundið og hann hefði getað komist hjá því hefði hann farið af Schengen-svæðinu innan veitts frests, sbr. 3. mgr. 101. og 104. gr. laga um útlendinga. Kæranda stóð til boða að fá aðstoð íslenskra stjórnvalda við sjálfviljuga heimför sem hann þáði ekki.

Framangreindar upplýsingar í máli kæranda leiða því ekki til þess að sýnilega auknar líkur séu á því að fallist verði á fyrri umsókn hans samkvæmt 1. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga og eru skilyrði ákvæðis 35. gr. a laga um útlendinga ekki uppfyllt.

Að framangreindu virtu er endurtekinni umsókn kæranda vísað frá.

Frestun réttaráhrifa á grundvelli 3. mgr. 35. gr. a laga um útlendinga

Í ljósi niðurstöðu nefndarinnar er ekki þörf á því að taka afstöðu til frestunar réttaráhrifa.

 

 

 

 

Úrskurðarorð:

Endurtekinni umsókn kæranda er vísað frá.

 

The appellant‘s subsequent application is dismissed.

 

 

F.h. kærunefndar útlendingamála,

 

 

Vera Dögg Guðmundsdóttir