1291/2025. Úrskurður frá 30. júlí 2025

Hinn 30. júlí 2025 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1291/2025 í máli ÚNU 24050013.
 

Kæra og málsatvik

Með erindi, dags. 10. maí 2024, kærði […] ákvörðun Samgöngustofu um synjun beiðni um aðgang að afriti af vinnusálfræðilegri greinargerð, dags. 15. desember 2023, sem unnin var í tilefni af kvörtunum kæranda sem starfsmanns Samgöngustofu um einelti.
 
Skýrslan var unnin af óháðum aðila, sálfræði- og ráðgjafastofunni Lífi og sál, sem lauk gerð skýrslunnar þann 15. desember 2023. Kæranda var kynnt niðurstaða skýrslunnar þann 9. janúar 2024. Í kjölfar þess óskaði kærandi hinn 23. janúar eftir að fá skýrsluna afhenta auk allra annarra gagna sem hann vörðuðu í málinu. Þann 16. febrúar 2024 synjaði Samgöngustofa þeirri beiðni á þeim grundvelli að í skýrslunni væri að finna persónuupplýsingar starfsmanna.
 
Þann 12. mars 2024 sendi lögmaður kæranda bréf til lögmanns Samgöngustofu og krafðist þess að skýrslan yrði afhent kæranda sem aðila máls, en afmá mætti nöfn þeirra sem viðtölin veittu. Þann 17. apríl 2024 var skýrslan send lögmanni kæranda þar sem búið var að afmá nöfn og frásagnir þeirra viðmælenda sem ekki samþykktu afhendingu upplýsinga um sig.
 

Málsmeðferð

Kæran var kynnt Samgöngustofu með erindi, dags. 13. maí 2024, og Samgöngustofu gefinn kostur á að koma á fram­færi umsögn um kæruna. Þá var þess óskað að Samgöngustofa afhenti úrskurðarnefnd um upp­lýs­inga­mál þau gögn sem kær­an varðar.
 
Umsögn Samgöngustofu barst úrskurðarnefndinni 4. júní 2024. Umsögninni fylgdu þau gögn sem kæran varðar. Í umsögn­inni kemur fram að synjun sína byggi Samgöngustofa á hagsmunamati, þar sem hagsmunir viðmælenda af því að upplýsingar sem þá varða fari leynt hafi þótt vega meira en hagsmunir kæranda af því að fá upplýs­ingarnar afhentar. Vísaði Samgöngu­stofa því til stuð­nings til máls úrskurðar­nefndarinnar frá 30. apríl 2020 í máli nr. 895/2020.
 
Umsögn Samgöngustofu var kynnt kæranda með erindi, dags. 7. júní 2024, og honum gef­inn kostur á að koma á fram­færi frekari at­huga­semd­um. Í at­huga­semdum kæranda, dags. 18. júní 2024, kemur fram að kærandi telji úrskurð nefndarinnar frá 30. apríl 2020 í máli nr. 895/2020 ekki fordæmisgefandi fyrir atvik þessa máls. Í því máli hafi verið um að ræða frá­sagnir af einka­mál­efnum annarra en kæranda, sem leynt skyldu fara. Í fyrir­liggjandi máli eigi það sama ekki við. Að auki vitnar kærandi í greinar­gerð með frum­varpi því er varð að upp­lýsinga­lögum nr. 140/2012, nánar til­tekið í at­huga­semdir við 14. gr. laganna. Þar segir að að­gangur að gögnum verði aðeins tak­markaður, með vísan til 14. gr., ef talin er hætta á því að einka­hagsmunir skaðist ef aðila yrði veittur aðgangur að upp­lýsingunum. Telur kærandi að Samgöngu­stofa hafi ekki lagt mat á það hvort slík hætta væri til staðar.
 

Niðurstaða

1.

Í máli þessu er deilt um rétt kæranda til aðgangs að skýrslu vegna kvörtunar um einelti sem sálfræði- og ráðgjafastofan Líf og sál vann fyrir Samgöngu­stofu árið 2023, í heild.
 
Kærandi byggir beiðni sína á 1. mgr. 14. gr. upp­lýsinga­laga nr. 140/2012. Þar segir að stjórn­völdum sé skylt, sé þess óskað, að veita aðila sjálfum aðgang að fyrir­liggjandi gögnum ef þau hafa að geyma upp­lýsingar um hann sjálfan. Í 3. mgr. sömu greinar kemur þó fram að heimilt sé að takmarka aðgang aðila að gögnum ef þau hafa jafn­framt að geyma upp­lýsingar um einka­málefni annarra, enda vegi þeir hagsmunir sem mæla með því að upp­lýsingunum sé haldið leyndum þyngra en hags­munir þess sem fer fram á aðgang að gögnunum. Synjun Samgöngu­stofu um aðgang að skýrslunni án útstrikana er byggð á 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga. Ákvæðið hefur verið skýrt svo að undir greinina falli ekki ein­vörðungu þau tilvik þegar maður óskar eftir aðgangi að gögnum með upplýsingum um sig sjálfan, heldur taki hún einnig til þess þegar upp­lýsing­arnar varða hann með þeim hætti að hann hafi sér­staka hagsmuni af því, umfram aðra, að fá að­gang að gögn­unum.
 
Skýrslan fjallar um niður­stöður vinnu­sálfræðilegrar úttektar á kvört­unum kæranda um að yfir­maður hennar á vinnustað hafi lagt hana í einelti. Með hliðsjón af þessu telur úrskurðar­nefndin ljóst að skjalið geymi upp­lýsingar um kæranda í skilningi 1. mgr. 14. gr. upplýsingalaga. Fer því um rétt kæranda til aðgangs að skjalinu eftir ákvæðum III. kafla laganna.
 
Að­gangur kæranda að gögnum takmarkast þá af 2. og 3. mgr. 14. gr. upp­lýsinga­laga. Í at­huga­semdum við 3. mgr. 14. gr. í frum­varpinu sem varð að upp­lýsinga­lögum kemur fram að í að­stæðum líkt og þeim sem uppi eru í máli þessu sé líklegt að reyni á and­stæða hags­muni, annars vegar þess sem upp­lýsinga óskar og hins vegar annarra þeirra sem hlut eiga að máli og kunna að eiga réttmæta hagsmuni af því að tilteknum atriðum er þá varða sé haldið leyndum. Kjarni reglunnar í 3. mgr. felist í því að vega skuli og meta þessa gagn­stæðu hagsmuni, en síðar­nefndu hags­munirnir séu að megin­stefnu hinir sömu og liggi að baki 9. gr. upp­lýsinga­laga. Síðan segir orðrétt:
 

Aðgangur að gögnum verður því aðeins takmarkaður ef talin er hætta á því að einkahagsmunir skaðist ef aðila yrði veittur aðgangur að upplýsingunum. Aðila verður því ekki synjað um aðgang að gögnum á grundvelli hugleiðinga um að aðgangur að til­tekinni tegund upp­lýsinga sé almennt til þess fallinn að valda einhverju tjóni, heldur verður að leggja mat á aðstæður í hverju máli fyrir sig.
 
Regla 3. mgr. byggist á því að við hagsmuna­matið sé ljóst hverjir verndar­hagsmunirnir eru. Oft verður því að leita álits þess sem á and­stæðra hagsmuna að gæta, en yfirlýsing hans um að hann vilji ekki að upplýsingarnar séu veittar er þó ein og sér ekki nægjanleg ástæða til að synja beiðni um upplýsingar.

 
Af gögnum málsins er ljóst að aðeins tveir aðilar sem nafn­greindir eru í skýrslunni sam­þykktu af­hendingu gagna, sem þá varða, við meðferð málsins hjá Samgöngu­stofu og eru þær upp­lýsingar meðal þeirra gagna sem kærandi hefur þegar fengið afhent. Aðrir lögðust gegn af­hendingu um­beðinna upplýsinga. Að þessu gættu verður að líta svo á að sam­þykki fyrir af­hendingu um­beðinna upp­lýsinga liggi ekki fyrir.
 

2.

Skýrslan nefnist „Athugun vegna eineltiskvörtunar“ og er dagsett 15. desember 2023 og er alls 41 síða að með­talinni forsíðu. Á forsíðu er tekið fram að skýrslan sé trúnaðarmál.
 
Tekið skal fram að þótt tilgreint sé á forsíðu skjalsins að það sé trúnaðarmál getur það atriði þó ekki út af fyrir sig staðið í vegi fyrir að aðrir fái aðgang að gögnum samkvæmt upp­lýsinga­lögum . Upp­lýsinga­réttur aðila samkvæmt 1. mgr. 14. gr. upplýsingalaga verður að jafnaði ekki takmarkaður með öðrum hætti en sem fram kemur í 2. og 3. mgr. sömu greinar. Við mat á því, hvort aðgangur skuli veittur að tilteknum upplýsingum, getur það hins vegar haft áhrif ef þær hafa verið gefnar í trúnaði og þá einkum þegar ætla má að loforð stjórnvalds um trúnað hafi haft áhrif á upplýsingagjöf og það hvernig þeir einstaklingar sem í hlut áttu völdu að tjá sig um þá þætti er þeir voru spurðir um, sbr. úrskurði úrskurðarnefndar um upplýsingamál nr. A-28/1997, A-443/2012 og A-458/2012.
 
Í gögnum málsins liggur fyrir að kæranda hefur verið afhent skýrslan en strikað hefur verið yfir tiltekin atriði. Þeir hlutar skýrslunnar sem kærandi hefur ekki fengið aðgang að eru:
 

1. Nöfn […] viðmælenda, bls. 4.
2. Frásögn meints geranda, bls. 6, 8, 10-11, 12, 13-14, 15-16, 17, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 27-28, 29-30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38.
3. Stöku setningar úr samantektarköflum, bls. 9, 13, 14, 16, 17, 20, 21, 22, 24, 25-26, 27, 28, 30, 31, 36, 37.
4. Frásögn samstarfsfólks, bls. 11, 12, 14, 16, 20, 21, 22, 22, 25, 27, 28, 30, 31, 32, 34-35, 36, 36-37, 37, 39.

 
Það er mat úrskurðarnefndar um upplýsingamál að kærandi hafi ríka hagsmuni af því að geta kynnt sér efni skýrslunnar en hennar var aflað í tilefni af kvörtunum kæranda vegna meints eineltis í sinn garð á vinnustað. Kærandi hefur því hagsmuni af því að geta kynnt sér hvernig að skýr­slunni var staðið og hvernig niðurstaða hennar var fengin. Aðgangur kæranda að skýrslunni verður því aðeins takmarkaður ef hagsmunir annarra sem fjallað er um í skýrslunni, af því að frásagnir þeirra fari leynt, vega þyngra en hagsmunir kæranda af því að geta kynnt sér þær, sbr. 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga.
 

3.

Úrskurðarnefndin hefur yfirfarið efni skýrslunnar með hliðsjón af framangreindum sjónar­miðum. Frá­sögn meints geranda fjallar um ýmis atvik tengd kæranda og sam­skipti þeirra á milli. Auk þess eru þar lýsingar á persónulegum upplifunum meints geranda af þeim atvikum og samskiptum. Á nokkrum stöðum í frásögn meints geranda er að finna upplýsingar sem varða persónu­leg mál­efni hans og verða að teljast viðkvæmar. Eins og atvikum er háttað í máli þessu er það mat úrskurðarnefndarinnar að hagsmunir hans af því að ekki sé heimilaður aðgangur að um­ræddum hluta skýrslunnar vegi þyngra en hagsmunir kæranda af því að fá aðgang að honum, sbr. 3. mgr. 14. gr. upp­lýsinga­laga. Er það sömuleiðis mat nefndar­innar að hagsmunir viðmælenda í skýrsl­unni af því að frásagnir um einkamálefni þeirra, sem þar koma fram, fari leynt, vegi þyngra en hags­munir kæranda af því að geta kynnt sér efni þeirra.
 
Samkvæmt framan­greindu er ákvörðun Samgöngustofu um að synja kæranda um aðgang að nánar tilteknum hlutum skýrslunnar staðfest.
 

Úrskurðarorð

Staðfest er ákvörðun Samgöngustofu, dags. 17. apríl 2024, um að synja kæranda, […], um aðgang að gögnum að hluta.
 
 
 
 
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir