Úrskurður nr. 572/2025

Hinn 14. ágúst 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 572/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU25030008

Kæra [...]

I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild

Hinn 3. mars 2025 kærði [...], fd. [...], ríkisborgari Gana (hér eftir kærandi), ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 17. febrúar 2025, um að synja umsókn hennar um rétt til dvalar sem aðstandandi EES- eða EFTA-borgara, sbr. 86. gr. laga um útlendinga.

Af kæru má ráða að kærandi krefjist þess að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að henni verði veitt dvalarleyfi í samræmi við umsókn sína.

Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.

Lagagrundvöllur

Í máli þessu koma einkum til skoðunar ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016 ásamt síðari breytingum, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 ásamt síðari breytingum, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, ákvæði laga um landamæri nr. 136/2022, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, EES-samningurinn, sbr. lög nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið, tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins nr. 2004/38 um rétt borgara Sambandsins og aðstandenda þeirra til frjálsrar farar og dvalar á yfirráðasvæði aðildarríkjanna, auk annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.

II. Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi hefur aldrei haft dvalarleyfi eða annan dvalarrétt á Íslandi. Hinn 16. mars 2020 lagði kærandi fram umsókn um dvalarleyfi á grundvelli fjölskyldusameiningar fyrir börn, sbr. 1. mgr. 71. gr. laga um útlendinga, en þeirri umsókn var synjað með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 14. september 2020. Ákvörðunin var ekki kærð til kærunefndar útlendingamála. Kærandi sótti því næst um dvalarleyfi vegna sérstakra tengsla við landið 8. nóvember 2022. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 5. október 2023, var umsókn kæranda synjað. Sú ákvörðun var staðfest með úrskurði kærunefndar nr. 57/2024, dags. 17. janúar 2024. Hinn 29. maí 2024 sótti kærandi um dvalarrétt sem aðstandandi EES- eða EFTA-borgara, sbr. 86. gr. laga um útlendinga. Með ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 17. febrúar 2025, var umsókninni synjað. Í ákvörðun Útlendingastofnunar kom fram að fylgigögn með umsókn væru ófullnægjandi þar sem skort hafi ýmis gögn er varða tengsl á milli kæranda og nánasta aðstandanda, þrátt fyrir beiðnir stofnunarinnar um umrædd gögn. Hafi umsókninni því verið synjað með vísan til 86. gr. og 2. mgr. 52. gr. laga um útlendinga.

Ákvörðunin var birt kæranda 17. febrúar 2025 og kærð til kærunefndar 3. mars 2025. Með tölvubréfi nefndarinnar, dags. 4. mars 2025, var kæranda veittur frestur til 17. mars 2025 til þess að leggja fram greinargerð vegna málsins. Kærandi brást ekki við tölvubréfi kærunefndar.

III. Málsástæður og rök kæranda

Kærandi lagði ekki fram greinargerð vegna málsins.

IV. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Í XI. kafla laga um útlendinga er fjallað um sérreglur um útlendinga sem falla undir samninginn um Evrópska efnahagssvæðið og stofnsamning Fríverslunarsamtaka Evrópu. Samkvæmt 1. mgr. 80. gr. laganna gilda ákvæði kaflans um rétt útlendinga sem eru ríkisborgarar ríkis sem fellur undir samninginn um Evrópska efnahagssvæðið og stofnsamning Fríverslunarsamtaka Evrópu til að koma til landsins og dveljast hér á landi. Í 2. mgr. 80. gr. laganna segir að ákvæði kaflans gildi einnig um aðstandendur EES- eða EFTA-borgara sem fylgja honum til landsins eða koma til hans. Í 1. mgr. 82. gr. laga um útlendinga er þá kveðið á um að aðstandandi EES- eða EFTA-borgara sem falli undir ákvæði XI. kafla hafi rétt til að dveljast hér á landi með honum.

Með aðstandanda EES- eða EFTA-borgara í skilningi síðastnefnds ákvæðis er m.a. átt við maka og sambúðarmaka, niðja viðkomandi, maka hans eða sambúðarmaka, eða ættingja viðkomandi, maka eða sambúðarmaka í beinan legg og á framfæri borgarans, sbr. 2. mgr. 82. gr. laga um útlendinga. Af athugasemdum sem fylgdu frumvarpi því er varð að gildandi lögum um útlendinga er ljóst að XI. kafla laganna felur að verulegu leyti í sér innleiðingu á ákvæðum tilskipunar nr. 2004/38/EB um rétt borgara sambandsins og aðstandenda þeirra til frjálsrar farar og dvalar á yfirráðasvæði aðildarríkjanna.

Samkvæmt 2. mgr. 90. gr. laga um útlendinga skulu eftirtalin gögn lögð fram með umsókn um dvalarskírteini fyrir aðstandanda; gilt vegabréf, gögn til staðfestingar á þeim fjölskyldtengslum sem eru grundvöllur dvalarréttar, skráningarvottorð EES- eða EFTA-borgarans sem útlendingurinn fylgir til landsins eða kemur til og staðfesting á framfærslu þegar réttur aðstandanda er háður framfærslu hins, sbr. b- og c-lið 2. mgr. 82. gr.

Eins og fram kemur í málsatvikalýsingu synjaði Útlendingastofnun kæranda um útgáfu dvalarskírteinis á þeim grundvelli að umsókn hennar hafi skort fullnægjandi fylgigögn. Lagagrundvöllur málsins byggir á b-lið 2. mgr. 90. gr. laga um útlendinga, þ.e. varðandi gögn til staðfestingar á þeim fjölskyldutengslum sem eru grundvöllur dvalarréttar.

Með tölvubréfum Útlendingastofnunar, dags. 3. desember 2024 og 16. janúar 2025, óskaði stofnunin eftir viðeigandi vottun á hjúskaparvottorð, gögnum er staðfesta samband kæranda og maka, flugmiðum sem sýni fram á dvöl maka í heimaríki kæranda, gögnum um samskipti þeirra ásamt afritum af skattframtali og bankayfirlitum maka kæranda. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum lagði kærandi ekki fram umbeðin gögn við meðferð málsins hjá Útlendingastofnun. Úr framangreindum annmörkum á fylgigögnum umsóknar hefur heldur ekki verið bætt á kærustigi.

Að framangreindu virtu er ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest. Kæranda er leiðbeint um að hún geti sótt um dvalarrétt að nýju hjá Útlendingastofnun. Með þessum leiðbeiningum hefur þó ekki verið tekin afstaða til þess hvort kærandi uppfylli önnur skilyrði laga um útlendinga til útgáfu slíks réttar.

Úrskurðarorð:

Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.

The decision of the Directorate of Immigration is affirmed.

Valgerður María Sigurðardóttir

Vera Dögg Guðmundsdóttir