Úrskurður nr. 577/2025

Hinn 14. ágúst 2025 er kveðinn upp svohljóðandi

úrskurður nr. 577/2025

í stjórnsýslumáli nr. KNU25040001

Beiðni [...] um endurupptöku

I. Kröfur, kærufrestur og kæruheimild

Með úrskurði kærunefndar útlendingamála nr. 47/2024, dags. 17. janúar 2024, var staðfest ákvörðun Útlendingastofnunar, dags. 4. september 2023, um að hafna umsókn [...], kt. [...], ríkisborgara Gíneu (hér eftir kærandi), um dvalarleyfi vegna sérstakra tengsla við landið, sbr. 78. gr., sbr. 4. mgr. 51. gr. laga um útlendinga nr. 80/2016. Með úrskurðinum var einnig staðfest ákvörðun Útlendingastofnunar um að brottvísa kæranda á grundvelli c-liðar 1. mgr. 98. gr. og 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga, og gera honum að sæta endurkomubanni til tveggja ára, sbr. 2. mgr. 101. gr. laga um útlendinga. Niðurstaða kærunefndar var birt fyrir kæranda 18. janúar 2024. Hinn 26. janúar 2024 óskaði kærandi þess að réttaráhrifum úrskurðarins yrði frestað en kröfu þeirri var hafnað með úrskurði kærunefndar nr. 153/2024, dags. 12. febrúar 2024. Kærandi óskaði eftir endurupptöku málsins með tölvubréfi til kærunefndar, dags. 31. mars 2025.

Beiðni kæranda um endurupptöku byggist á 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

II. Málsástæður og rök kæranda

Ráða má af beiðni kæranda um endurupptöku að hann telji að ákvörðun í máli hans hafi verið byggð á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik, auk þess sem að atvik hafi breyst verulega frá því að kærunefnd kvað upp úrskurð sinn 17. janúar 2024.

Kærandi vísar til fyrri dvalar hér á landi og barneigna. Kærandi eigi þrjú börn sem öll séu íslenskir ríkisborgarar. Yngsta barn kæranda hafi fæðst eftir uppkvaðningu úrskurðar nr. 47/2024, og hafi aðstæður því breyst verulega. Að auki eigi kærandi eitt barn sem búsett sé í Frakklandi. Með úrskurði kærunefndar nr. 351/2020, dags. 14. október 2020, hafi kæranda verið veitt dvalarleyfi á grundvelli sérstakra tengsla og hafi íslensk stjórnvöld þannig staðfest tengsl kæranda við landið. Frá ákvörðun um brottvísun hafi kærandi fallið á milli skips og bryggju þar sem hann hafi ekki getað stundað atvinnu hér á landi og geti því ekki séð fyrir sér eða börnum sínum. Þá hafi Ríkislögreglustjóri gert kæranda að sæta tilkynningarskyldu, sbr. 114. gr. laga um útlendinga.

Kærandi byggir á því að niðurstaða stjórnvalda hafi byggst á röngum og ófullnægjandi upplýsingum um málsatvik auk þess sem að atvik málsins hafi breyst verulega frá töku þeirrar ákvörðunar sem endurupptökubeiðnin lúti að. Kærandi byggir málsástæðu um rangar og ófullnægjandi upplýsingar á því að málið hafi ekki verið rannsakað með fullnægjandi hætti, sbr. umfjöllun í úrskurði kærunefndar nr. 47/2024. Í úrskurðinum hafi komið fram að með því að snúa aftur til Frakklands hafi hann látið sér í léttu rúmi liggja þá hagsmuni sem börn hans hér á landi hafi haft af samvistum við hann. Kveðst kærandi eingöngu hafa ætlað að dvelja til skamms tíma í Frakklandi og heimsækja son sinn en ekki snúa aftur þangað. Hafi ákvörðun stjórnvalda því byggst á röngum og ófullnægjandi upplýsingum um málið. Með framlagningu flugmiða kveðst kærandi hafa sýnt fram á framangreint. Þá hafi hann komið til Íslands að nýju að lokinni afplánun fangelsisrefsingar í Frakklandi. Þá hafi fulltrúi franskra fangelsismálayfirvalda átt í samskiptum við Útlendingastofnun varðandi endurnýjun dvalarleyfis kæranda. Hafi kærandi átt frumkvæði að framangreindum samskiptum og hafnar því að hann hafi vanrækt endurnýjun fyrra leyfis. Enn fremur telur kærandi að leiðbeiningar kærunefndar um að hann geti sótt um dvalarleyfi að nýju eftir að hafa yfirgefið landið ekki hafa raunhæfa þýðingu. Stjórnvöld hafi ekkert aðhafst um brottflutning hans auk þess sem hann geti ekki yfirgefið landið af sjálfsdáðum sökum gildistíma vegabréfs. Loks telur kærandi að fullt tilefni sé til þess að endurskoða hvort að brottvísun feli í sér ósanngjarna ráðstöfun í ljósi barneigna. Vísar kærandi einnig til framlagðra greinargerða barnsmæðra sinna hvað það varðar. Að framangreindu virtu telur kærandi að skilyrði 1. tölul. 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga séu uppfyllt.

Kærandi byggir endurupptökubeiðnina einnig á því að íþyngjandi ákvörðun um boð eða bann hafi byggst á atvikum sem breyst hafi verulega frá töku ákvörðunar. Varðandi fyrra hugtaksskilyrðið telur kærandi ljóst að ákvörðun um synjun dvalarleyfis auk brottvísunar og endurkomubanns sé íþyngjandi. Varðandi seinna skilyrðið, um verulegar breytingar á atvikum, vísar kærandi til fæðingar barns síns í maí 2024. Byggir kærandi á því að til staðar séu ríkar sanngirnisástæður sem feli meðal annars í sér að tryggja þurfi samvistir kæranda og barnsins. Kalli það fram á framkvæmd nýs hagsmunamats samkvæmt 3. mgr. 51. gr. laga um útlendinga. Sé mikilvægt að yngsta barn kæranda fái tækifæri til áframhaldandi tengslamyndunar við hann. Vegna ungs aldurs barnsins verði samband þeirra ekki ræktað í gegnum fjarfundarbúnað. Vísar kærandi einnig til réttinda barna samkvæmt ákvæðum barnalaga nr. 76/2003 og samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, sbr. lög nr. 19/2013. Bendir kærandi einnig á að meðlagsgreiðslur á Íslandi séu hærri en meðal mánaðarlaun í heimaríki kæranda. Þá vísar kærandi einnig til bréfaskrifa barnsmæðra kæranda og uppkomins sonar. Vísar kærandi einnig meðalhófsreglu stjórnsýsluréttarins vegna málsins.

Endurupptökubeiðni kæranda byggist einnig á óskráðum reglum stjórnsýsluréttarins, t.a.m. um jafnræði, sbr. 11. gr. stjórnsýslulaga, og á grundvelli réttmætra væntinga kæranda. Vísar kærandi til fyrri úrskurða kærunefndar í málum nr. 27/2022, dags. 27. febrúar 2022, og nr. 127/2022, dags. 23. mars 2022 varðandi mat á ríkum sanngirnisástæðum þegar fjölskylduhagsmunir séu í húfi. Byggir kærandi einnig á því að óheimilt hafi verið að byggja á brotaferli hans hérlendis sem hófst skömmu eftir komu til landsins. Telur kærandi einnig að túlkun kærunefndar á ákvæði 51. gr. laga um útlendinga, í úrskurði nr. 47/2024, hafi verið þrengri en vilji löggjafans stóð til sem brjóti gegn lögmætisreglu stjórnsýsluréttar.

Um 2. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga vísar kærandi til þess að ársfresturinn varðandi 2. tölul. 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga hafi ekki byrjað að líða fyrr en 21. janúar 2025, þegar kveðinn var upp dómur Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. [...], varðandi faðerni kæranda. Vísar kærandi einnig til fræðiskrifa og byggir á því að fresturinn miði við það tímamark þegar aðilanum var kunnugt um hinar breyttu aðstæður.

III. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála

Samkvæmt 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga á aðili máls rétt á því að mál hans verði tekið upp á ný ef ákvörðun hefur byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða íþyngjandi ákvörðun um boð eða bann hefur byggst á atvikum sem breyst hafa verulega frá því að ákvörðun var tekin.

Með úrskurði nr. 351/2020, dags. 14. október 2020, var komist að þeirri niðurstöðu að kæranda skyldi veitt dvalarleyfi á grundvelli sérstakra tengsla við landið. Í úrskurðinum var fjallað m.a. um lengd lögmætrar dvalar kæranda og fjölskyldutengsl, en málatilbúnaður kæranda byggðist á því að mikilvægt væri að hann fengi dvalarleyfi svo hann gæti sinnt foreldraskyldum sínum. Með úrskurði nr. 47/2024, dags. 17. janúar 2024, var ákvörðun Útlendingastofnunar staðfest um að hafna umsókn kæranda um dvalarleyfi vegna sérstakra tengsla við landið, sbr. 78. gr., með vísan til 4. mgr. 51. gr. laga um útlendinga. Í málinu var ekki tekin efnisleg afstaða til tengsla kæranda við landið, sbr. 78. gr. laga um útlendinga og 19. gr. reglugerðar um útlendinga nr. 540/2017. Kærandi hafði ekki sótt um endurnýjun dvalarleyfisins innan tímamarka 57. gr. laga um útlendinga og var því farið með umsóknina sem umsókn um fyrsta leyfi, sbr. 3. mgr. 57. gr. og 51. gr. laga um útlendinga. Var komist að þeirri niðurstöðu að a- til c-liðir 1. mgr. 51. gr. laga um útlendinga ættu ekki við málinu. Þá hefði ekki verið sýnt fram á að ríkar sanngirnisástæður væru fyrir hendi, sbr. 3. mgr. 51. gr. laga um útlendinga. Var umsókn kæranda því hafnað á grundvelli 4. mgr. 51. gr. laga um útlendinga. Var litið einkum til þess að kærandi hefði horfið aftur til Frakklands, hvar hans beið afplánun í fangelsi og endurkomubann vegna afbrota. Með brottförinni hafi kærandi látið sér í léttu rúmi liggja þá hagsmuni sem börn hans höfðu af samvistum við hann og voru grundvöllur dvalarleyfisins. Var lagt til grundvallar að dvöl kæranda á landinu væri ekki nauðsynleg til þess að sameina fjölskyldu. Kærandi gæti þó sótt um dvalarleyfi að nýju eftir að hann yfirgæfi landið. Með úrskurðinum var einnig staðfest ákvörðun Útlendingastofnunar um brottvísun á grundvelli c-liðar 1. mgr. 98. gr. laga um útlendinga vegna afplánunar refsingar erlendis, en einnig á grundvelli 2. mgr. 98. gr. laga um útlendinga vegna ólögmætrar dvalar, enda hafði hann hvorki vegabréfsáritun né dvalarleyfi í gildi. Var honum jafnframt gert að sæta lágmarksendurkomubanni, eða til tveggja ára, sbr. 2. mgr. 101. gr. laga um útlendinga.

Samhliða endurupptökubeiðni lagði kærandi fram fjölda fylgigagna, t.a.m. endurrit dóms Héraðsdóms Reykjavíkur nr. [...], dags. 21. janúar 2025, afrit fæðingarvottorðs, ljósmyndir, og bréf frá barnsmæðrum kæranda.

Beiðni kæranda um endurupptöku grundvallast hvort tveggja í senn á því að fyrri ákvörðun stjórnvalda hafi byggt á röngum og ófullnægjandi upplýsingum um málsatvik en einnig vegna þess að íþyngjandi ákvörðun um boð eða bann hafi byggst á atvikum sem breyst hafi verulega frá töku ákvörðunar. Í málinu reynir á tímafresti samkvæmt 2. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga en líkt og þegar hefur komið fram var fyrri úrskurður kærunefndar birtur fyrir kæranda 18. janúar 2024 en beiðni um endurupptöku var lögð fram 31. mars 2025. Í málinu hafa ekki verið færð rök fyrir því að veigamiklar ástæður mæli með því að vikið sé frá eins árs fresti 2. málsl. 2. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga varðandi rangar og ófullnægjandi upplýsingar um málsatvik og verður beiðni kæranda um endurupptöku á grundvelli 1. tölul. 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga því hafnað. Á hinn bóginn miðast 2. tölul. 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga við það tímamark þegar kæranda mátti vera kunnugt um breytingu á atvikum. Samkvæmt gögnum málsins kvað Héraðsdómur Reykjavíkur upp dóm 21. janúar 2025 um faðerni barns kæranda og fyrir liggur fæðingarvottorð, dags. 31. mars 2025. Er því lagt til grundvallar að sá hluti beiðninnar hafi verið lagður fram án ástæðulauss dráttar.

Samkvæmt framanröktu byggir kærandi á því meta beri að nýju hvort ríkar sanngirnisástæður séu til staðar í málinu, sbr. 3. mgr. 51. gr. laga um útlendinga, vegna feðrunar barns. Líkt og þegar hefur komið fram var litið til þess við uppkvaðningu úrskurðar nr. 47/2024, að kæranda hefði áður verið veitt dvalarleyfi. Í úrskurði nefndarinnar nr. 351/2020, var fjölskyldutengslum kæranda við landið ljáð mikið vægi, í samræmi við málatilbúnað kæranda. Þrátt fyrir útgáfu dvalarleyfis hafi kærandi farið til Frakklands, hvar hans beið afplánun fangelsisrefsingar og endurkomubann vegna refsiverðrar háttsemi. Lagði nefndin til grundvallar að með framangreindu hafi kæranda látið sér í léttu rúmi liggja þá hagsmuni sem börnin höfðu af samvistum við hann og voru grundvöllur dvalarleyfisins. Hafði kærandi hvorki verið aðalframfærandi barnanna né farið með forsjá þeirra. Því væri dvöl hans ónauðsynleg til þess að sameina fjölskyldu, með hliðsjón af 3. mgr. 51. gr. laga um útlendinga. Ekki var tekin efnisleg afstaða til tengsla við landið í skilningi 78. gr. laga um útlendinga en kæranda var þó leiðbeint um að hann gæti sótt um dvalarleyfi að nýju frá heimaríki með fyrirvara um 101. gr. og d-lið 1. mgr. 55. gr. laga um útlendinga.

Samkvæmt fylgigögnum endurupptökubeiðninnar er ljóst að kærandi er faðir íslensks barns sem fæddist í maí 2024. Samhliða beiðninni hafi kærandi lagt fram ljósmyndir af honum og barninu, og bréf barnsmóður sem greini m.a. frá því að kærandi hafi reynt að halda virkum tengslum við barnið. Ekki verður annað lagt til grundvallar en að móðir barnsins sé aðalumönnunaraðili þess, og hafi verið það frá fæðingu barnsins. Kærandi hefur ekki lagt fram haldbær gögn um inntak tengslanna að öðru leyti, svo sem varðandi forsjá, lögheimili, reglubundna umgengni eða framfærslu í formi meðlagsgreiðslna. Að auki hafa, með vísan til sömu sjónarmiða og við eiga um ríkar sanngirnisástæður í skilningi 3. mgr. 51. gr. laga um útlendinga, ekki verið lögð fram gögn sem hnekkja niðurstöðu kærunefndar í úrskurði nr. 47/2024 hvað varðar brottvísun kæranda og endurkomubann.

Að teknu tilliti til þess sem að framan er rakið og þeirra gagna sem kærandi hefur lagt fram við meðferð málsins er ekkert sem bendir til þess að atvik málsins hafi breyst svo verulega að tilefni sé til að endurupptaka fyrri úrskurð nefndarinnar, sbr. 2. tölul. 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga. Áréttaðar eru fyrri leiðbeiningar þess efnis að kærandi geti sótt um dvalarleyfi að nýju frá heimaríki, með fyrirvara um 101. og d-lið 1. mgr. 55. gr. laga um útlendinga.

Að öllu framangreindu virtu er kröfu kæranda um endurupptöku málsins hafnað.

Úrskurðarorð:

Kröfu kæranda um endurupptöku er hafnað.

The request of the appellant to re-examine the case is denied.

F.h. kærunefndar útlendingamála, skv. 3. mgr. 8. gr. laga um útlendinga,

Vera Dögg Guðmundsdóttir