Jarðhitaverkefnin breyta leiknum á Vestfjörðum og Seyðisfirði

Notkun jarðefnaeldsneytis til húshitunar á Patreksfirði og Ísafirði mun vonandi heyra sögunni til innan nokkurra ára vegna þeirra fjárfestinga sem fyrirhugaðar eru með stuðningi Loftslags- og orkusjóðs gegnum átakið Jarðhiti jafnar leikinn. Styrkir sem renna til verkefna á Seyðisfirði skipta öllu fyrir rekstur HEF veitna og eru forsenda þess að hægt sé að ráðast í mikilvægar fjárfestingar og styrkja veitukerfið.

Þetta er á meðal þess sem kom fram í máli Elenu Dísar Víðisdóttur frá Orkubúi Vestfjarða og Glúms Björnssonar verkefnisstjóra HEF veitna á blaðamannafundi í umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytinu í gær þar sem úthlutun jarðhitastyrkja var kynnt.

„Styrkveitingin gefur okkur kraft í að fara á fullri ferð í orkuskipti í húshitun á Ísafirði og á Patreksfirði. Veiturnar eru þær tvær stærstu í okkar rekstri og ávinningur þessa verkefnis er augljós: bætt orkunýtni, viðsnúningur í rekstri og bætt lífsgæði,“ sagði Elena.

Elena Dís Víðisdóttir, hjá orkusviði Orkubús Vestfjarða, sagði styrkveitinguna gefa Orkubúinu kraft í að fara á fullri ferð í orkuskipti í húshitun á Ísafirði og á Patreksfirði.

Stefnt á jarðhitavæðingu Víkur í Mýrdal

Alls hlutu 18 verkefni styrk úr Loftslags- og orkusjóði, til jarðhitaleitar að heildarupphæð 1.032 milljónir króna. Við styrkveitingar hefur verið lögð áhersla á verkefni sem tengjast þéttbýlum til að hámarka heildarábatann. Megináherslur jarðhitaleitarátaksins eru að verkefnin snúi að nýtingu til almennrar húshitunar, að fyrri rannsóknir styðji við verkefni, og að verkefni auki rekstraröryggi og nýtni fjarvarmaveitna og hagkvæmari og umhverfisvænni húshitun með jarðhita, beint eða með varmadælum.

Fram kom í máli Vilhjálms Hilmarssonar, stjórnarformanns Loftslags- og orkusjóð, að alls hafi borist 48 umsóknir vegna fjölbreyttra jarðhitaleitarverkefna. Flestar umsóknir bárust frá Vesturlandi og Austfjörðum. Níu verkefni hlutu styrki til rannsóknarborana að upphæð 473 milljónir króna. Þá hlutu sjö varmadæluverkefni og tvö varmageymsluverkefni styrki að heildarupphæð 559 milljónir króna.

Stærsta staka verkefnið sem Loftslags- og orkusjóður styrkir að þessu sinni er jarðhitavæðing Víkur í Mýrdal sem hlýtur 177 milljónir króna í styrk. Þá hlýtur Orkubú Vestfjarða um 200 milljónir króna í styrki vegna varmadæluverkefnis og rannsóknaboranna á Patreksfirði og HEF veitur á Austurlandi fá um 170 milljónir í styrki vegna uppsetningar jöfnunartanks í fjarvarmaveitu, jarðvarmadælu og jarðhitaleitar.

Heitt vatn fundið eftir áratuga leit

Elena Dís Víðisdóttir, hjá orkusviði Orkubús Vestfjarða, var með erindi á kynningunni. Hún sagði rekstur hitaveita á borð við þá sem er á Patreksfirði ekki eiga sér framtíð í óbreyttri mynd. Vísbendingar hafi verið um að jarðhita væri að finna á Ísafirði og Patreksfirði og með nýjum áherslum í jarðhitaleit hafi verið staðsettar vinnsluholur á báðum svæðum. 

„Niðurstöður borana eru afkastamiklar vinnsluholur og heitt vatn er fundið eftir áratuga leit. Nú hefur verið ákveðið að virkja svæðin með nýtingu á varmadælum,” sagði Elena og kveður raforkuþörfina minnka um tæp 80% með bættum rekstri veitnanna.

Þá kynnti Glúmur Björnsson,  verkefnastjóri HEF veitna ehf, verkefnin sem framundan eru á Seyðisfirði. Koma á upp miðlægri varmadælu í fjarvarmaveitu Seyðisfjarðar og jöfnunartanki, auk þess sem styrkur var veittur til  jarðhitaleitar. Glúmur sagði styrkina skipta öllu fyrir rekstur HEF veitna. Framkvæmdirnar sem hægt sé að fara í nú feli í sér mikilvægar úrbætur á kerfinu sem og orkusparnað sem veiti kost á frekari styrkingu innviða. Þetta sé mikilvægt í ljósi þess að lítið hefur verið um nýsköpun og endurbætur á veitukerfinu á undanförnum árum.

Það er gaman að sjá að ríkið skilur mikilvægi þess að styðja við jarðhitaleit og jarðvarmanýtingu, en fyrir fámennari svæði eru styrkirnir alger forsenda fyrir því að hægt sé að ráðast í aðgerðir,“ segir Glúmur. „Ofan á það bætist að þetta stuðlar sannarlega að raforkusparnaði og jafnvel olíusparnaði sem hefur ótvíræðan ábata.“

Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, við úthlutun á jarðhitastyrkjum Loftslags- og orkusjóðs. 

Gæti losnað um 80 GWst af dýrmætri vetrarorku

Umhverfis- og orkustofnun áætlar að með átakinu Jarðhiti jafnar leikinn muni losna um að minnsta kosti 80 GWst af dýrmætri vetrarraforku á næstu árum. Væntur orkusparnaður vegna styrktra verkefna samsvarar almennri raforkunotkun 20 þúsund heimila eða 27 þúsund rafbíla.

 

Jóhann Páll Jóhannsson umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra: „ Við sögðum að ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur yrði ríkisstjórn framkvæmda. Við sögðumst ætla að þjóna öllum byggðalögum landsins og vinna markvisst að því að jafna aðstöðumun fólks. Við sögðumst líka ætla að taka til hendinni í orkumálum, tryggja orkuöryggi og bætta orkunýtni þegar kemur að rafmagnsnotkun og húshitun. Átakið Jarðhiti jafnar leikinn þjónar öllum þessum markmiðum og við erum bara rétt að byrja.“