Mál nr. 407/2025-Úrskurður

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 407/2025

Föstudaginn 26. september 2025

A

gegn

Vinnumálastofnun

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Arnar Kristinsson lögfræðingur.

Með kæru, dags. 27. júní 2025, kærði B lögmaður, f.h. A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 13. maí 2025, um að fella niður rétt hans til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi sótti um atvinnuleysisbætur hjá Vinnumálastofnun 14. janúar 2025 og var umsóknin samþykkt 27. febrúar 2025. Með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 13. maí 2025, var kæranda tilkynnt að réttur hans til atvinnuleysisbóta hefði verið felldur niður í þrjá mánuði á grundvelli 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 61. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar með vísan til þess að hann hefði hafnað þátttöku í vinnumarkaðsúrræði.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 27. júní 2025. Með bréfi, dags. 2. júlí 2025, óskaði úrskurðarnefndin eftir greinargerð Vinnumálastofnunar ásamt gögnum málsins. Greinargerð Vinnumálastofnunar barst 1. ágúst 2025 og var hún kynnt lögmanni kæranda með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 12. ágúst 2025. Athugasemdir bárust ekki.

II.  Sjónarmið kæranda

Í kæru til úrskurðarnefndar velferðarmála er þess aðallega krafist að ákvörðun Vinnumálastofnunar um niðurfellingu réttar kæranda til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði verði felld úr gildi í heild sinni. Til vara sé þess krafist að viðurlögin verði færð niður í tvo mánuði.

Ákvörðun Vinnumálastofnunar sé byggð á þeirri forsendu að kærandi hafi hafnað þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum með því að mæta ekki á kynningarfund á þjónustuskrifstofu stofnunarinnar 16. apríl 2025. Kærandi kannist hins vegar ekkert við að hafa verið boðaður á umræddan kynningarfund. Vinnumálastofnun vísi í ákvörðun sinni til 1. mgr. 58. gr. laga um atvinnuleysistryggingar og 1. mgr. 61. gr. sömu laga, þar sem kærandi hafi áður sætt niðurfellingu á sama bótatímabili sem lengi biðtímann. Sú niðurfelling hafi einnig verið kærð til úrskurðarnefndar velferðarmála.

Kærandi kannist ekkert við að hafa verið boðaður á umræddan kynningarfund. Kæran byggi á þeirri staðhæfingu að Vinnumálastofnun hafi ekki uppfyllt skyldu sína um sannanlega boðun, sem sé grundvallarskilyrði fyrir beitingu viðurlaga samkvæmt lögum um atvinnuleysistryggingar. Kærandi hafi ekki verið boðaður á kynningarfund með sannanlegum hætti. Samkvæmt 3. mgr. 18. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar sé Vinnumálastofnun heimilt að boða þann tryggða til stofnunarinnar með sannanlegum hætti á þeim tíma sem hann fái greiddar atvinnuleysisbætur eða sæti biðtíma eða viðurlögum. Sömu heimild sé að finna í 3. mgr. 13. gr. sömu laga. Jafnframt kveði 7. mgr. 9. gr. laga nr. 54/2006 á um að Vinnumálastofnun skuli upplýsa umsækjanda um hvernig upplýsingum eða öðrum boðum verði komið til hans meðan á atvinnuleit standi og að þegar það sé gert á tiltekinn hátt teljist upplýsingarnar eða boðin hafa borist með sannanlegum hætti. Úrskurðarnefnd velferðarmála hafi ítrekað túlkað „sannanlegum hætti“ þannig að boðun sé send í tölvupósti, með smáskilaboðum og/eða á „Mínum síðum“ hjá Vinnumálastofnun. Þetta komi skýrt fram í úrskurðum nefndarinnar í málum nr. 247/2024, 145/2024 og 568/2023. Vinnumálastofnun beri því sönnunarbyrðina fyrir því að boðun hafi borist atvinnuleitanda með sannanlegum hætti.

Í þessu máli haldi kærandi því fram að hann kannist ekkert við að hafa verið boðaður á umræddan kynningarfund. Þetta gefi til kynna að Vinnumálastofnun hafi mögulega ekki uppfyllt skilyrði um sannanlega boðun. Þó að úrskurðarnefnd velferðarmála hafi í mörgum málum staðfest ákvarðanir Vinnumálastofnunar þar sem boðun hafi verið talin sannanleg og skýringar kæranda ekki fullnægjandi, líkt og í málum nr. 118/2010, 139/2009 og 266/2024, sé hér um annað að ræða. Kærandi haldi því fram að boðunin hafi ekki borist honum yfirhöfuð, sem þýði að Vinnumálastofnun þurfi að sýna fram á að hún hafi fylgt verklagi sínu um sannanlega boðun og að sú boðun hafi raunverulega náð til kæranda. Ef Vinnumálastofnun geti ekki sýnt fram á slíkt sé forsendum fyrir beitingu viðurlaga ekki fullnægt.

Þar sem boðun Vinnumálastofnunar hafi ekki verið sannanleg sé ákvörðun stofnunarinnar um niðurfellingu atvinnuleysisbóta ólögmæt. Samkvæmt 1. mgr. 58. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar skuli sá sem hafni þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum eða mæti ekki til Vinnumálastofnunar á áður boðuðum tíma ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta. Lykilatriðið hér sé að fundurinn þurfi að hafa verið „boðaður“ með lögmætum og sannanlegum hætti. Úrskurðarnefnd velferðarmála hafi tekið fram að ef boðun á kynningarfund sé ekki sannanleg samkvæmt lögum sé skilyrðinu fyrir beitingu viðurlaga samkvæmt 1. mgr. 58. gr. laganna ekki fullnægt.

Í máli úrskurðarnefndar velferðarmála nr. 108/2010 hafi ákvörðun Vinnumálastofnunar verið felld úr gildi vegna skorts á sannanlegri boðun. Þar hafi Vinnumálastofnun aðeins reynt að hringja í kæranda án árangurs og hafði ekki reynt að hafa samband við hann með heimasíma né sent honum bréf um boðun. Nefndin hafi talið að Vinnumálastofnun hefði ekki gert nægilegar tilraunir til að hafa samband við kæranda og bótaréttur hans hafi verið endurreistur. Þessi úrskurður sýni að Vinnumálastofnun þurfi að tryggja að boðun sé framkvæmd á fullnægjandi og sannanlegan hátt til að ákvörðun um niðurfellingu bóta standist skoðun. Þrátt fyrir að í flestum úrskurðum nefndarinnar hafi ákvarðanir Vinnumálastofnunar verið staðfestar vegna þess að boðun hafi verið talin sannanleg sé það grundvallarforsenda að boðunin hafi verið sannanleg til að viðurlög geti komið til. Ef kærandi kannist ekkert við boðunina, og Vinnumálastofnun geti ekki sýnt fram á sannanlega boðun á tilteknum samskiptaleiðum, sé forsenda viðurlaga brostin.

Niðurfelling bóta kæranda, og lenging biðtíma vegna fyrri niðurfellingar skv. 1. mgr. 61. gr. laga nr. 54/2006, byggist á þeirri forsendu að hann hafi ekki mætt á boðaðan fund. Ef sú forsenda reynist ekki rétt, þ.e. ef boðunin hafi ekki verið sannanleg, eigi ákvörðun Vinnumálastofnunar sér ekki lagastoð. Kæranda beri ekki að sæta viðurlögum ef hann hafi ekki sannanlega verið boðaður á fundinn. Að þessu sögðu séu gerðar kröfur ítrekaðar.

III.  Sjónarmið Vinnumálastofnunar

Í greinargerð Vinnumálastofnunar kemur fram að kærandi hafi sótt um greiðslur atvinnuleysisbóta með umsókn, dags. 14. janúar 2025. Með erindi, dags. 27. febrúar 2025, hafi kæranda verið tilkynnt að umsókn hans hefði verið samþykkt og að útreiknaður bótaréttur væri 100%.

Þann 9. apríl 2025 hafi kærandi verið boðaður á kynningarfund þjónustuskrifstofu Vinnumálastofnunar, Grensásvegi 9, þann 11. apríl 2025, klukkan 09:00. Athygli hafi verið vakin á að ótilkynnt forföll og forföll án gildrar ástæðu gætu valdið stöðvun á greiðslum atvinnuleysistrygginga. Boðunin hafi verið birt á „Mínum síðum“ atvinnuleitanda. Ásamt því hafi verið vakin athygli á nýjum samskiptum með tölvupósti á skráð netfang kæranda og með SMS skilaboðum í skráð símanúmer kæranda, X. Samkvæmt skráningu Vinnumálastofnunar hafi SMS skilaboðin borist í símtæki kæranda þann 9. apríl 2025, klukkan 12:50. Kærandi hafi hvorki mætt á boðaðan kynningarfund né boðað forföll.

Þann 14. apríl 2025 hafi kærandi aftur verið boðaður á kynningarfund þjónustuskrifstofu Vinnumálastofnunar, Grensásvegi 9, þann 16. apríl 2025, klukkan 13:00. Í boðun hafi verið tekið fram að þetta væri síðasta boðun á kynningarfund. Athygli hafi verið vakin á að ótilkynnt forföll og forföll án gildrar ástæðu gætu valdið stöðvun á greiðslum atvinnuleysistrygginga. Boðunin hafi verið birt á „Mínum síðum“ atvinnuleitanda. Ásamt því hafi athygli verið vakin á nýjum samskiptum með tölvupósti á skráð netfang kæranda og með SMS skilaboðum í skráð símanúmer kæranda, X. Samkvæmt skráningu Vinnumálastofnunar hafi SMS skilaboðin borist í símtæki kæranda þann 14. apríl 2025, klukkan 10:15. Kærandi hafi hvorki mætt á boðaðan kynningarfund né boðað forföll.

Með erindi Vinnumálastofnunar þann 5. maí 2025 hafi verið óskað eftir skriflegum skýringum á fjarveru í boðað viðtal. Kæranda hafi verið veittur sjö virkra daga frestur til að skila inn skýringum. Skýringar hafi borist frá kæranda þann 7. maí. Þær hafi verið skrifaðar af starfsmanni Vinnumálastofnunar að beiðni kæranda og séu svohljóðandi:

„Skýringarbréf

A

Atvinnuleitandi fékk boðun á kynningarfund þann 16.04.2025. Atvinnuleitandi mætti ekki á boðaðan fund.

Atvinnuleitandi skildi ekki ástæður fundarins, þekkti ekki forsendur umsóknar um atvinnuleysisbóta.

Atvinnuleitandi biðst innilega afsökunar á þessi, er tilbúinn að mæta á kynningarfund hvenær sem er.“

Með erindi, dags. 12. maí 2025, hafi kæranda verið tilkynnt að greiðslur atvinnuleysisbóta til hans hefðu verið stöðvaðar í þrjá mánuði sökum þess að hann hafi ekki mætt á boðaðan kynningarfund á þjónustuskrifstofu Vinnumálastofnunar þann 16. apríl 2025. Sú ákvörðun hafi verið tekin á grundvelli 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 61. gr. laga um atvinnuleysistryggingar.

Þann 26. maí 2025 hafi kærandi skilað læknisvottorði á þjónustuskrifstofu Vinnumálastofnunar. Í vottorði sé kærandi sagður veikur frá 14. til 18. maí 2025. Mál kæranda hafi verið tekið til endurumfjöllunar á grundvelli nýrra gagna. Með erindi, dags. 25. júní 2025, hafi kæranda verið tilkynnt að ákvörðun stofnunarinnar frá 12. maí 2025 hefði verið staðfest þrátt fyrir að ný gögn hefðu borist, enda hefði sú ákvörðun verið efnislega rétt. 

Framangreind ákvörðun Vinnumálastofnunar hafi verið kærð til úrskurðarnefndar velferðarmála þann 27. júní 2025. Í kæru til nefndarinnar segi að ástæða fjarveru kæranda í boðað vinnumarkaðsúrræði megi rekja til þess að boðanir hafi ekki borist kæranda og að boðun hafi ekki farið fram með sannanlegum hætti.

Lög nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar gildi um atvinnuleysistryggingar launamanna eða sjálfstætt starfandi einstaklinga á innlendum vinnumarkaði þegar þeir verði atvinnulausir, sbr. 1. gr. laganna.

Eitt af almennum skilyrðum greiðslu atvinnuleysisbóta samkvæmt 13. gr. laga um atvinnuleysistryggingar sé að vera í virkri atvinnuleit, sbr. a. lið 1. mgr. 13. gr. Í 14. gr. laganna sé kveðið á um hvað felist í virkri atvinnuleit, en samkvæmt [h.] lið 1. mgr. 14. gr. felist virk atvinnuleit meðal annars í því að hafa vilja og getu til að taka þátt í þeim vinnumarkaðsaðgerðum er standi til boða. Í 13. gr. laga nr. 55/2006 um vinnumarkaðsaðgerðir komi einnig fram skylda þess sem teljist tryggður samkvæmt lögum um atvinnuleysistryggingar til að taka þátt í vinnumarkaðsúrræðum sem Vinnumálastofnun ákveði.

Ákvæði 13. gr. sé svohljóðandi:

„Atvinnuleitandi skal fylgja eftir áætlun um atvinnuleit og þátttöku í viðeigandi vinnumarkaðsúrræðum skv. 11. gr. og gera það sem í hans valdi stendur til að bæta vinnufærni sína til þess að verða virkur þátttakandi á vinnumarkaði. Þar á meðal skal atvinnuleitandi ávallt mæta í viðtöl til ráðgjafa Vinnumálastofnunar skv. 14. gr. og taka þátt í þeim vinnumarkaðsúrræðum er standa honum til boða. Atvinnuleitandi skal jafnframt tilkynna Vinnumálastofnun um þær breytingar sem kunna að verða á vinnufærni hans eða aðstæðum að öðru leyti án ástæðulausrar tafar.“

Þá sé í 1. mgr. 14. gr. laga um vinnumarkaðsaðgerðir kveðið á um að ráðgjafar Vinnumálastofnunar skuli hafa eftirlit með því að atvinnuleitendur fylgi eftir áætlun um atvinnuleit og þátttöku í viðeigandi vinnumarkaðsúrræðum.

Af framangreindum lagaákvæðum sé ljóst að heimildir Vinnumálastofnunar til að boða til sín atvinnuleitendur, og sömuleiðis skyldur atvinnuleitanda til að verða við slíkri boðun, séu ríkar. Þá sé það fortakslaust skilyrði svo unnt sé að aðstoða atvinnuleitendur við að fá starf við hæfi og gefa þeim kost á þátttöku í viðeigandi vinnumarkaðsaðgerðum að atvinnuleitendur sinni þeim boðunum sem þeim séu send. Í skilmálum sem umsækjendur samþykki þegar þeir sæki um atvinnuleysisbætur komi fram að viðkomandi sé upplýstur um að honum sé skylt að mæta í þau viðtöl, þá fundi, námskeið og önnur úrræði sem Vinnumálastofnun boði hann til.

Fyrir liggi að kærandi hafi hvorki mætt á boðaðan upplýsingafund þann 11. apríl 2025 né 16. apríl 2025. Áður hafi kærandi fengið senda tilkynningu í tölvupósti, með smáskilaboðum í farsíma og á „Mínum síðum“ þar sem tilgreindar hafi verið tímasetningar og staðsetning. Kæranda hafi sömuleiðis verið greint frá því að öll forföll þyrfti að tilkynna til stofnunarinnar án ástæðulausrar tafar. Á grundvelli 1. mgr. 58. gr. laga um atvinnuleysistryggingar hafi kæranda verið gert að sæta viðurlögum vegna þessa.

Í 1. mgr. 58. gr. segi:

„Sá sem hafnar þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum, sbr. lög um vinnumarkaðsaðgerðir, samkvæmt ákvörðun Vinnumálastofnunar eftir að hafa verið í atvinnuleit í a.m.k. fjórar vikur frá móttöku Vinnumálastofnunar á umsókn um atvinnuleysisbætur skal ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en að tveimur mánuðum liðnum, sem ella hefðu verið greiddar bætur fyrir, frá þeim degi er viðurlagaákvörðun Vinnumálastofnunar er tilkynnt aðila, sbr. þó 4. mgr. Hið sama gildir þegar hinn tryggði mætir ekki til Vinnumálastofnunar á áður boðuðum tíma skv. 6. mgr. 9. gr., 3. mgr. 13. gr. eða 3. mgr. 18. gr.“

Í 58. gr. laga um atvinnuleysistryggingar komi skýrt fram að hafni einstaklingur þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum skuli hann sæta tveggja mánaða biðtíma eftir atvinnuleysisbótum. Hið sama gildi þegar hinn tryggði mæti ekki til Vinnumálastofnunar á áður boðuðum tíma. Í greinargerð með frumvarpi því er hafi orðið að lögum um atvinnuleysistryggingar sé efni 58. gr. laganna nánar skýrt. Þar segi að Vinnumálastofnun annist skipulag vinnumarkaðsaðgerða og að litið sé svo á að þeim sem tryggðir séu innan atvinnuleysistryggingakerfisins sé skylt að taka þátt í vinnumarkaðsúrræðum. Þá sé jafnframt tekið fram í greinargerðinni að bregðist hinn tryggði þeirri skyldu leiði það til viðurlaga í formi biðtíma eftir atvinnuleysisbótum.

Í 1. mgr. 61. gr. laga um atvinnuleysistryggingar komi fram að sá sem hafi áður sætt viðurlögum skv. 57-59. gr. eða biðtíma skv. 54. og 55. gr. og eitthvert þeirra tilvika sem þar greini eigi sér stað að nýju á sama tímabili skv. 29. gr. skuli ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta fyrr en að þremur mánuðum liðnum frá þeim degi er ákvörðun Vinnumálastofnunar um ítrekunaráhrif liggi fyrir ef hann hafi fengið greiddar atvinnuleysisbætur skemur en samtals 24 mánuði á sama tímabili skv. 29. gr. Í 2. mgr. 61. gr. segi svo að þegar viðurlög eða biðtími hefi frestast leggist sá tími sem hafi verið eftir af fyrri viðurlagaákvörðun eða biðtíma saman við viðurlög skv. 1. mgr.

Kærandi hafi veitt tvennar skýringar á fjarveru sinni á kynningarfund. Annars vegar að kærandi hafi verið veikur frá 12. til 18. maí 2025 eða rúmlega mánuði eftir fyrri boðun og hins vegar að boðun/boðanir stofnunarinnar í vinnumarkaðsúrræði hafi verið ábótavant. Að mati Vinnumálastofnunar geti framangreindar skýringar kæranda ekki talist gildar í skilningi laga um atvinnuleysistryggingar. Í því samhengi bendi Vinnumálastofnun á að boð á upplýsingafund hafi verið sent bæði með tölvupósti á skráð netfang og með SMS skilaboðum í skráð símanúmer kæranda. Kærandi hafi í upphafi umsóknar verið upplýstur með fullnægjandi hætti um hvernig honum yrðu send mikilvæg skilaboð og tilkynningar. Boðun til umrædds fundar hafi borist kæranda með sannanlegum hætti, sbr. lokamálslið 7. mgr. 9. gr. laga um atvinnuleysistryggingar. Auk þess sem sérstaklega hafi verið tekið fram að tilkynningar um forföll, skyldu berast án ástæðulausrar tafar. Gæta verði að því að sjálfvirkar skráningar séu á því hvenær SMS skilaboð berist í símtæki þegar tilkynningar séu sendar og málatilbúnaður kæranda hafi ekki veitt skýringar á því hvers vegna hann hafi ekki sinnt þeim skilaboðum.

Í ljósi framangreinds og þeirrar ríku skyldu sem hvíli á atvinnuleitendum til þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum sé það mat Vinnumálastofnunar að kærandi hafi brugðist skyldum sínum samkvæmt 13. gr. laga um vinnumarkaðsúrræði, 7. mgr. 9. gr. laga um atvinnuleysistryggingar og 3. mgr. 13. gr. sömu laga.

Í ljós þess að kærandi hafi ekki mætt á boðað vinnumarkaðsúrræði beri honum að sæta viðurlögum í þrjá mánuði á grundvelli 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 61. gr. laga um atvinnuleysistryggingar.

IV.  Niðurstaða

Kærð er ákvörðun Vinnumálastofnunar um að fella niður rétt kæranda til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði á grundvelli 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 61. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar.

Í 58. gr. laga nr. 54/2006 er kveðið á um viðurlög við því ef þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum er hafnað. Segir þar í 1. mgr. að sá sem hafnar þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum, sbr. lög um vinnumarkaðsaðgerðir, samkvæmt ákvörðun Vinnumálastofnunar eftir að hafa verið í atvinnuleit í að minnsta kosti fjórar vikur frá móttöku Vinnumálastofnunar á umsókn um atvinnuleysisbætur, skuli ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta samkvæmt VII. kafla laganna fyrr en að tveimur mánuðum liðnum, sem ella hefðu verið greiddar bætur fyrir, frá þeim degi er viðurlagaákvörðun Vinnumálastofnunar er tilkynnt aðila. Hið sama gildir þegar hinn tryggði mætir ekki til Vinnumálastofnunar á áður boðuðum tíma samkvæmt 6. mgr. 9. gr., nú 7. mgr. 9. gr., 3. mgr. 13. gr. eða 3. mgr. 18. gr. laganna.

Í athugasemdum greinargerðar við frumvarp það er varð að lögum nr. 134/2009, um breytingu á lögum nr. 54/2006, segir meðal annars um viðurlög við því að virða ekki boðun Vinnumálastofnunar:

„Í ljósi þess að mikilvægt er að Vinnumálastofnun geti haldið reglulegu sambandi við þá sem fá greiddar atvinnuleysisbætur, ekki síst til að geta fylgst með gangi atvinnuleitar og hvort stofnunin þurfi að koma að frekari stuðningi við viðkomandi, er lagt til að það kunni að varða viðurlögum á grundvelli laganna í þeim tilvikum er atvinnuleitendur virða ekki boðun stofnunarinnar skv. 1. gr. frumvarps þessa. Á þetta ekki síst við þegar fá störf eru í boði og auknar líkur eru á að atvinnuleitin dragist á langinn. Jafnframt er lagt til að sama gildi þegar atvinnuleitendur eru boðaðir til stofnunarinnar í því skyni að kanna hvort sá hinn sami uppfylli enn skilyrði laganna, sbr. 4. og 6. gr. frumvarps þessa. Er því gert ráð fyrir að sömu viðurlög komi til og eiga við þegar þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum er hafnað.“

Í 7. mgr. 9. gr. kemur fram að sá sem telst tryggður á grundvelli laganna skuli eftir að umsókn hans hafi verið samþykkt og á þeim tíma sem hann fái greiddar atvinnuleysisbætur eða sæti biðtíma eða viðurlögum samkvæmt lögunum hafa reglulegt samband við Vinnumálastofnun eftir nánara fyrirkomulagi sem stofnunin ákveði. Þegar Vinnumálastofnun upplýsi umsækjanda um að stofnunin hafi samþykkt umsókn um atvinnuleysisbætur skuli hún jafnframt upplýsa hlutaðeigandi um með hvaða hætti stofnunin muni koma upplýsingum eða öðrum boðum til hans meðan á atvinnuleit hans standi. Komi Vinnumálastofnun upplýsingum eða boðum til umsækjanda með þeim hætti sem stofnunin hafi tiltekið við hlutaðeigandi teljast upplýsingarnar eða boðin hafa borist með sannanlegum hætti.

Þá segir í 3. mgr. 13. gr. laga nr. 54/2006 að Vinnumálastofnun sé heimilt að boða þann tryggða til stofnunarinnar með sannanlegum hætti á þeim tíma sem hann fái greiddar atvinnuleysisbætur eða sæti biðtíma eða viðurlögum samkvæmt lögunum, meðal annars til að kanna hvort breytingar hafi orðið á högum hans sem kunni að hafa áhrif á rétt hans samkvæmt lögunum. Hinn tryggði skuli þá vera reiðubúinn að mæta til stofnunarinnar með mjög skömmum fyrirvara.

Samkvæmt gögnum málsins var kærandi þann 14. apríl 2025 boðaður á kynningarfund á þjónustuskrifstofu Vinnumálastofnunar sem fara átti fram þann 16. apríl 2025. Kæranda var greint frá því að um skyldumætingu væri að ræða og að forföll bæri að tilkynna án ástæðulausrar tafar. Kærandi var jafnframt upplýstur um að ótilkynnt forföll og forföll án gildrar ástæðu gætu valdið stöðvun greiðslna eftir viðeigandi ákvæðum laganna. Þá var kærandi hvattur til að hafa samband ef eitthvað væri óljóst eða hann óskaði frekari upplýsinga. Fyrir liggur að kærandi hvorki mætti á boðaðan kynningarfund né boðaði forföll. Fyrir úrskurðarnefndinni hefur kærandi vísað til þess að hann kannist ekki við boðun frá Vinnumálastofnun. Því liggi ekki fyrir að boðunin hafi borist með sannanlegum hætti líkt og lög nr. 54/2006 áskilji.

Framangreind boðun var send kæranda með sannanlegum hætti, þ.e. með tilkynningu á „Mínar síður“, í skráð tölvupóstfang og farsíma. Í 1. mgr. 58. gr. laga nr. 54/2006 kemur skýrt fram að sá sem hafni þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum skuli sæta viðurlögum á grundvelli ákvæðisins og hið sama gildir þegar hinn tryggði mætir ekki til Vinnumálastofnunar á áður boðuðum tíma. Að mati úrskurðarnefndar velferðarmála hefur kærandi ekki fært fram viðunandi skýringar sem réttlæta að hann hafi ekki mætt í boðað viðtal hjá Vinnumálastofnun.

Í 1. mgr. 61. gr. laga nr. 54/2006 er kveðið á um ítrekunaráhrif fyrri viðurlagaákvarðana. Ákvæðið er svohljóðandi:

„Sá sem hefur sætt viðurlögum skv. 57.–59. gr. eða biðtíma skv. 54. eða 55. gr. og eitthvert þeirra tilvika sem þar greinir á sér stað að nýju á sama tímabili skv. 29. gr. skal ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en að þremur mánuðum liðnum frá þeim degi er ákvörðun Vinnumálastofnunar um ítrekunaráhrif liggur fyrir enda hafi hann fengið greiddar atvinnuleysisbætur skemur en samtals 24 mánuði á sama tímabili skv. 29. gr. Hafi hinn tryggði fengið greiddar atvinnuleysisbætur í samtals 24 mánuði eða lengur á sama tímabili skv. 29. gr. þegar atvik sem lýst er í 1. málsl. á sér stað skal hinn tryggði ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta fyrr en hann uppfyllir skilyrði 31. gr.“

Samkvæmt gögnum málsins var bótaréttur kæranda felldur niður í tvo mánuði þann 28. mars 2025 á grundvelli 1. mgr. 59. gr. laga nr. 54/2006. Þar sem um sama bótatímabil er að ræða, sbr. 29. gr. laganna, kom til ítrekunaráhrifa samkvæmt 1. mgr. 61. gr. laganna. Með vísan til framangreinds er ákvörðun Vinnumálastofnunar um að fella niður rétt kæranda til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði á grundvelli 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 61. laga nr. 54/2006, staðfest.

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 13. maí 2025, um að fella niður rétt A, til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir