Mál nr. 434/2025-Úrskurður

 

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 434/2025

Fimmtudaginn 2. október 2025

A

gegn

Vinnumálastofnun

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Arnar Kristinsson lögfræðingur.

Með kæru, dags. 11. júlí 2025, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 7. mars 2025, vegna innheimtu ofgreiddra atvinnuleysisbóta.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 7. mars 2025, var kæranda tilkynnt að ákvörðun stofnunarinnar frá 30. nóvember 2022 og 29. desember 2022 um innheimtu ofgreiddra atvinnuleysisbóta væri felld niður að hluta. Skuld hennar við stofnunina væri nú 86.700 kr. Kærandi fór fram á rökstuðning fyrir þeirri ákvörðun og var hann veittur með bréfi Vinnumálastofnunar, dags. 24. mars 2025. 

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 11. júlí 2025. Með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 31. júlí 2025, var kæranda tilkynnt að kæra hefði borist að liðnum kærufresti og henni gefinn kostur á að koma að athugasemdum og/eða gögnum, teldi hún að skilyrði sem fram kæmu í 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 gætu átt við í málinu. Svar barst ekki. Með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 20. ágúst 2025, var óskað eftir gögnum frá Vinnumálastofnun vegna hinnar kærðu ákvörðunar. Umbeðin gögn bárust 2. september 2025.

II.  Sjónarmið kæranda

Kærandi tekur fram að hún hafi mótmælt kröfu Vinnumálastofnunar vegna meintra ofgreiddra atvinnuleysisbóta fyrir nóvember 2022 og óskað eftir formlegum rökstuðningi fyrir því hvernig og hvers vegna stofnunin teldi réttlátt að opna að nýju mál sem búið væri að afgreiða. Kærandi bendi sérstaklega á að í bréfi, dags. 7. mars 2025, hafi Vinnumálastofnun tilkynnt henni að ekki væri tilefni til að aðhafast frekar að svo stöddu. Vinnumálastofnun hefði því lokið athugun á máli hennar. Kærandi eigi rétt á búast við því að það sem fram komi í því bréfi væri lokaákvörðun stofnunarinnar. Í ljósi þessa óski kærandi eftir því að úrskurðarnefndin taki afstöðu og formlega ákvörðun þess efnis hvort krafan sé réttlætanleg og/eða sanngjörn. Einnig á hvaða lagagrundvelli og með hvaða rökum. Kærandi fari fram á að krafan verði felld niður og að gert verði upp við hana sú greiðslujöfnun sem stofnunin hafi þegar tekið í gegnum skattgreiðslur hennar. Kærandi áskilji sér rétt til að mótmæla greiðslunni þar til fullnægjandi rökstuðningur og útskýringar hafi borist og telji sig ekki bundna af nýrri kröfu.

III.  Niðurstaða

Kærð er ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 7. mars 2025, um innheimtu ofgreiddra atvinnuleysisbóta að fjárhæð 86.700 kr.

Samkvæmt 5. gr. laga nr. 85/2015 um úrskurðarnefnd velferðarmála skal stjórnsýslukæra berast úrskurðarnefnd velferðarmála skriflega innan þriggja mánaða frá því að aðila máls var tilkynnt um ákvörðun, nema á annan veg sé mælt í lögum sem hin kærða ákvörðun byggist á. Hin kærða ákvörðun var tilkynnt kæranda með bréfi Vinnumálastofnunar, dags. 7. mars 2025, en ákvörðunin var kærð til úrskurðarnefndar velferðarmála með kæru, móttekinni 11. júlí 2025. Kærufrestur samkvæmt 5. gr. laga nr. 85/2015 var því liðinn þegar kæra barst nefndinni.

Í 5. mgr. 7. gr. laga nr. 85/2015 er vísað til þess að um málsmeðferð, sem ekki er kveðið á um í lögunum, fari samkvæmt ákvæðum stjórnsýslulaga og ákvæðum laga sem málskotsréttur til nefndarinnar byggist á hverju sinni. Í 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 segir:

„Hafi kæra borist að liðnum kærufresti skal vísa henni frá nema:

1. afsakanlegt verði talið að kæran hafi ekki borist fyrr, eða

2. veigamiklar ástæður mæla með því að kæran verði tekin til meðferðar.

Kæru skal þó ekki sinnt ef meira en ár er liðið frá því að ákvörðun var tilkynnt aðila.“

Með vísan til þessa er nauðsynlegt að taka til skoðunar hvort fyrir hendi séu atriði sem hafa þýðingu við mat á því hvort afsakanlegt verði talið að kæran hafi borist að liðnum kærufresti eða hvort veigamiklar ástæður mæli með því að kæran verði tekin til meðferðar, sbr. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga, en ákvæðið mælir fyrir um skyldubundið mat stjórnvalds á því hvort atvik séu með þeim hætti að rétt sé að taka stjórnsýslukæru til efnislegrar meðferðar, þrátt fyrir að lögbundinn kærufrestur sé liðinn.

Fyrir liggur að kæranda var í hinni kærðu ákvörðun leiðbeint um kæruheimild til úrskurðarnefndar velferðarmála og um tímalengd kærufrests. Að mati úrskurðarnefndar velferðarmála er ekkert í gögnum málsins sem bendir til þess að afsakanlegt verði talið að kæra hafi borist að liðnum kærufresti. Þá verður heldur ekki séð að veigamiklar ástæður mæli með því að kæran verði tekin til meðferðar. Í því sambandi er meðal annars haft í huga að gögn málsins benda ekki til þess að hin kærða ákvörðun hafi verið efnislega röng. Með hliðsjón af framangreindu er kærunni vísað frá úrskurðarnefnd velferðarmála, sbr. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Kæru A, er vísað frá úrskurðarnefnd velferðarmála.

Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir