Mál nr. 478/2025-Úrskurður

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 478/2025

Þriðjudaginn 21. október 2025

A

gegn

Tryggingastofnun ríkisins

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Rakel Þorsteinsdóttir lögfræðingur, Eva Dís Pálmadóttir lögfræðingur og Unnþór Jónsson lögfræðingur.

Með rafrænni kæru, móttekinni 8. ágúst 2025, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins frá 31. júlí 2025 um að afturkalla ákvörðun stofnunarinnar, dags. 22. júlí 2025, um endurhæfingarlífeyri. 

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Tryggingastofnun ríkisins samþykkti með bréfi, dags. 22. júlí 2025, umsókn kæranda um endurhæfingarlífeyri frá 1. júlí 2025 til 31. desember 2025. Með bréfi Tryggingastofnunar ríkisins, dags. 31. júlí 2025, var kæranda tilkynnt um að ákvörðunin hafi verið afturkölluð þar sem að kærandi uppfyllti ekki skilyrði um búsetu, sbr. 7. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 8. ágúst 2025. Með bréfi, dags. 12. ágúst 2025, óskaði úrskurðarnefndin eftir greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins ásamt gögnum málsins. Með bréfi, dags. 26. ágúst 2025, barst greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins og var hún kynnt kæranda með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 3. september 2025. Athugasemdir bárust frá kæranda 14. september 2025 og voru þær sendar Tryggingastofnun ríkisins til kynningar með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 16. september 2025. Viðbótargagn barst frá kæranda 22. september 2025 og var það sent Tryggingastofnun ríkisins til kynningar með bréfi úrskurðarnefndar, dagsettu sama dag. Efnislegar athugasemdir bárust ekki.

 

II.  Sjónarmið kæranda

Í kæru er greint frá því að kærandi hafi sótt um endurhæfingarlífeyri 26. júní 2025 og umsóknin hafi verið samþykkt með bréfi, dags. 22. júlí 2025. Þeirri ákvörðun hafi verið snúið við með bréfi, dags. 31. júlí 2025, og hafi umsókninni verið synjað á grundvelli búsetu. Kærandi hafi flutt til landsins 24. nóvember 2024 en hann hafi búið erlendis frá árinu 2007, lengst af í B og síðar í C frá desember 2022. Hann hafi verið óvinnufær í C og hafi því ekki komist inn í almannatryggingakerfið þar í landi. Kærandi hafi þess vegna verið í bið hér á landi eftir allri þjónustu. Hann eigi samþykkta tilvísun í geðheilsuteymi vestur og megi reikna með 4 til 6 mánaða biðtíma þar. Kærandi sinni endurhæfingu í formi viðtala við heimilislækni, sálfræðing og félagsráðgjafa á meðan beðið sé eftir geðheilsuteymi. Mikil vinnsla sé í máli kæranda og dóttur hans á vesturmiðstöð. Dóttir hans eigi við erfið veikindi að stríða og sé í meðferðarvinnu hjá D. Farið sé fram á að búseturegla verði endurskoðuð.

Í athugasemdum kæranda frá 14. september 2025 komi fram að ástæður séu fyrir því að ógilda eigi ákvörðun Tryggingastofnunar.

Í greinagerð stofnunarinnar segi: „Þá segir í 2. mgr. að grundvöll bótaréttar megi endurskoða hvenær sem er og samræma bætur þeim breytingum sem orðið hafa á aðstæðum greiðsluþega.“

Engar breytingar hafi orðið á aðstæðum kæranda. Búseta hans hafi komið skýrt og greinilega fram í umsókn og því eigi þetta ákvæði ekki við, því Tryggingastofnun sé að afturkalla fyrri samþykkt á grundvelli þess að þeim hafi yfirsést búseta kæranda.

Í greinagerð segi: „Þá segir í 3. mgr. að leiki rökstuddur grunur á að bótaréttur sé ekki fyrir hendi er heimilt að fresta greiðslum tímabundið meðan mál er rannsakað frekar og stöðva greiðslur komi í ljós að bótaréttur sé ekki fyrir hendi.“

Tryggingastofnun geti og hafi veitt undanþágu á biðtíma á bótarétt vegna búsetu. Það hafi t.a.m. verið gert í tilviki dóttur kæranda í biðtíma á sjúkratryggingum til að hún fengi fyrr þjónustu frá D, því biðtími hafi verið sex mánuðir frá komu til landsins. Þegar Tryggingastofnun hafi samþykkti umsóknina hafi kærandi gert ráð fyrir að undanþága frá biðtíma vegna búsetu hefði verið veitt.

„Í 23. gr. laganna sé fjallað um breytingu og leiðréttingu ákvarðana. Í 2. mgr. ákvæðisins segir að eftir að aðila hafi verið tilkynnt um ákvörðun er stjórnvaldi heimilt að leiðrétta bersýnilegar villur í henni, enda tilkynni stjórnvaldið aðila um leiðréttinguna án tafar.“

Villan hafi ekki verið bersýnilegri en svo að dregið hafi verið að tilkynna kæranda um afturköllunina eftir að frestur til greiðslu hafi verið útrunninn. Í bréfinu þar sem umsóknin hafi verið um samþykkt, dags. 22. júlí 2025, komi fram að „greiðsla endurhæfingarlífeyris getur tekið allt að 5 virka daga að berast, frá og með dagsetningu þessa bréfs.“ Allt að fimm virkir dagar hefði verið 29. júlí 2025, kærandi hafi þá hringt í Tryggingstofnun til að spyrja um greiðslufyrirkomulagið. Þjónustufulltrúi hafi tjáð honum að greiðsla myndi berast hvað úr hverju fyrir júlímánuð, og svo fyrirframgreiðsla fyrir ágústmánuð 1. ágúst. Ekkert í þeirra samtali, eða þegar kærandi hafi hringt daginn eftir, hafi gefið þjónustufulltrúanum ástæðu til að efast um að greiðsla væri að berast, og þó hann hefði öll gögnin fyrir framan sig, hafi það ekki verið honum bersýnilegt að samþykktin væri að einhverju leyti röng.

Í bréfi Tryggingastofnunar, dags. 31. júlí 2025, komi hvergi fram orðið „leiðrétting.“ Einungis að um afturköllun sé að ræða. Í bréfinu hafi verið vísað í 23. gr stjórnsýslulaga nr. 37/1993, sem fjalli einungis um heimild til að „leiðrétta bersýnilegar villur.“ Villur, í þessum skilningi skilji kærandi frekar sem jafn bersýnilegar og auka núll í greiðslum, eins og t.d. greiðslu upp á 4.000.000 kr. í stað 400.000, en ekki forsendu samþykktar. Það hafi ekki verið bersýnilegt að samþykktin væri villa, enda hafi kærandi verið grandalaus um annað en að í þessari samþykkt fælist ígildi undanþágu frá biðtíma vegna búsetu. Einnig megi nefna að allir sem hafi komið að þessari umsókn, læknir, tveir félagsráðgjafar hjá borginni og sálfræðingur, og núna síðast málstjóri kæranda hjá geðheilsuteyminu hafi verið forviða á þessari afturköllun og höfðu aldrei heyrt dæmi um slíkt áður.

Ákvæði 25. gr. laganna sé titlað „Afturköllun.“ Þar sem efni þessarar kæru varði afturköllun en ekki leiðréttingu sýnist kæranda að þessi grein eigi beint við fremur en 23. gr. sem varði um leiðréttingu ákvörðunar, ekki afturköllun.

Í 25. gr. segi: Stjórnvald getur afturkallað ákvörðun sína að eigin frumkvæði, sem tilkynnt hefur verið aðila máls, þegar „:1. það er ekki til tjóns fyrir aðila“

Í kvörtun kæranda til Tryggingastofnunar dags. 11. ágúst 2025, hafi hann útlistað það tjón sem af afturkölluninni hafi hlotist. Það tjón sé enn til staðar þar sem fjárhagslegt öryggi hans sé ekkert og þeir andlegu erfiðleikar sem hann sé að eiga við, og umsókn kæranda um endurhæfingarlífeyri hafi varðað, þarfnist töluverðar meðferðar sem erfitt sé að sinna ef áhyggjur af fjárhag séu daglegar og miklar. Kærandi muni byrja í inntöku hjá geðteymi vestur 16. september 2025, en án fjárhagslegs öryggis sé ólíklegt að nokkur meðferð skili árangri. Kærandi sé með X ára barn á framfæri sem sé nýbyrjað á dagdeild í D. Fjárhagur kæranda sé hennar fjárhagur og hans óöryggi sé einnig hennar. Hún hafi engan að annan en kæranda og því hafi fjárhagsleg staða hans sem og andlegir erfiðleikar hans bein áhrif á hana og hennar möguleika til bata. Nagandi áhyggjur taki yfir allt og þurfi kærandi sífellt að taka lán frá fjölskyldu og andlegt ástand hans hafi hrakað stöðugt af þessum sökum. Í svari Tryggingastofnunar segi meðal annars: „Við gerum okkur grein fyrir að þessi breyting getur haft veruleg áhrif á fjárhagslega og andlega stöðu og þykir okkur leitt að málið hafi haft slík áhrif.“ Þarna hafi Tryggingstofnun viðurkennt að ákvörðunin geti valdið tjóni og þyki leitt að það hafi verið raunin. Af þessum sökum sé ákvörðunin gegn 25. gr. þar sem hún hafi verið, og sé, sannarlega til tjóns fyrir kæranda. Vegna þess sem kærandi hafi talið til hér að framan sé þess krafist að ákvörðun Tryggingastofnunar um að afturkalla samþykkt á umsókn hans um endurhæfingalífeyri verði ógild.

III.  Sjónarmið Tryggingastofnunar ríkisins

Í greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins kemur fram að kærð sé ákvörðun, dags. 31. júlí 2025, um að afturkalla fyrri ákvörðun, dags. 22. júlí 2025, þar sem endurhæfingarlífeyrir hafi verið samþykktur. Ákvörðunin hafi verið afturkölluð á þeim grundvelli að kærandi hafi ekki uppfyllti búsetuskilyrði samkvæmt 7. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð.

Endurhæfingarlífeyrir greiðist samkvæmt 7. gr. laga um félagslega aðstoð. Í ákvæðinu segi að heimilt sé að greiða endurhæfingarlífeyri í allt að 36 mánuði þegar ekki verði séð hver starfshæfni einstaklings sem sé á aldrinum 18 til 67 ára verði til frambúðar eftir sjúkdóma eða slys. Greiðslur skuli inntar af hendi á grundvelli endurhæfingaráætlunar. Skilyrði fyrir greiðslum sé að umsækjandi hafi átt lögheimili hér á landi samfellt 12 síðustu mánuði og taki þátt í endurhæfingu með starfshæfni að markmiði sem teljist fullnægjandi að mati framkvæmdaraðila og eigi hvorki rétt til launa í veikindaleyfi né greiðslna frá sjúkrasjóðum eða teljist tryggður samkvæmt lögum um atvinnuleysistryggingar.

Í 2. gr. reglugerðar nr. 661/2020 segi að heimilt sé að greiða endurhæfingarlífeyri til þeirra sem eigi lögheimili hér á landi, sbr. 2. mgr. 1. gr. laga um félagslega aðstoð, hafi átt lögheimili hér á landi samfellt 12 síðustu mánuði og að uppfylltum öðrum skilyrðum laganna, laga um almannatryggingar og reglugerðar þessarar. Um greiðslur fari samkvæmt 3. mgr. 7. gr. laga um félagslega aðstoð.

Í 13. gr. laga um félagslega aðstoð segi að beita skuli IV. kafla A, V. og VI. kafla laga nr. 100/2007 um almannatryggingar við framkvæmd laganna. Þá segi í 14. gr. laganna að lög um almannatryggingar gildi um bætur félagslegrar aðstoðar eftir því sem við eigi, m.a. um kærurétt til úrskurðarnefndar og um hækkun bóta.

Í 1. mgr. 53. gr. laga um almannatryggingar segi að Tryggingastofnun skuli reglubundið sannreyna réttmæti bóta, greiðslna og upplýsinga sem ákvörðun um réttindi byggi á. Þá segi í 2. mgr. að grundvöll bótaréttar megi endurskoða hvenær sem er og samræma bætur þeim breytingum sem orðið hafi á aðstæðum greiðsluþega. Þá segi í 3. mgr. að leiki rökstuddur grunur á að bótaréttur sé ekki fyrir hendi sé heimilt að fresta greiðslum tímabundið meðan mál sé rannsakað frekar og stöðva greiðslur komi í ljós að bótaréttur sé ekki fyrir hendi.

Samkvæmt 1. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 taki lögin til stjórnsýslu ríkis og sveitarfélaga og gilda þegar stjórnvöld taka ákvarðanir um rétt eða skyldu manna. Í 23. gr. laganna sé fjallað um breytingu og leiðréttingu ákvarðana. Í 2. mgr. ákvæðisins segi að eftir að aðila hafi verið tilkynnt um ákvörðun sé stjórnvaldi heimilt að leiðrétta bersýnilegar villur í henni, enda tilkynni stjórnvaldið aðila um leiðréttinguna án tafar.

Kærandi hafi sótt um endurhæfingarlífeyri með umsókn, dags. 26. júní 2025. Með bréfi, dags. 22. júlí 2025, hafi endurhæfingarlífeyrir verið samþykktur vegna tímabilsins 1. júlí 2025 til 31. desember 2025.

Ákvörðun Tryggingastofnunar hafi verið afturkölluð með bréfi, dags. 31. júlí 2025, þegar í ljós hafi komið að kærandi hafi ekki uppfyllt skilyrði fyrir greiðslum endurhæfingarlífeyris, þar sem hann hafi ekki verið með lögheimili á Íslandi í 12 mánuði.

Kærandi hafi 11. ágúst 2025 sent fyrirspurn vegna ákvörðunarinnar þar sem óskað hafi verið eftir upplýsingum vegna ákvörðunarinnar. Í fyrirspurninni hafi einnig komið fram að kæra hefði verið lögð fram vegna ákvörðunarinnar. Fyrirspurninni hafi verið svarað með tölvupósti 18. ágúst 2025.

Ákvörðun Tryggingastofnunar hafi verið kærð 8. ágúst 2025. Eftir að ákvörðunin hafi verið kærð hafi borist bréf frá kæranda, dags. 18. ágúst 2025.

Við mat á umsókn um endurhæfingarlífeyri hafi legið fyrir læknisvottorð frá E, dags. 18. júní 2025, endurhæfingaráætlun frá F félagsráðgjafa, dags. 2. júlí 2025, umsókn um endurhæfingarlífeyri, dags. 26. júní 2025, staðfesting frá atvinnurekanda, dags. 2. júní 2025, og staðfesting frá sjúkrasjóði G, dags. 24. júní 2025.

Í kjölfarið hafi umsóknin verið samþykkt með bréfi, dags. 22. júlí 2025, en ákvörðunin hafi verið dregin til baka með bréfi, dags. 31. júlí 2025. Í bréfinu komi fram að við nánari skoðun á gögnum málsins hafi stofnunin ákveðið að afturkalla fyrri stjórnvaldsákvörðun þar sem skilyrði um búsetu væru ekki uppfyllt. Vísað hafi verið til þess að til þess að öðlast rétt til greiðslna endurhæfingarlífeyris væri áskilið að umsækjandi hafi haft lögheimili hér á landi samfellt síðustu 12 mánuði. Samkvæmt skráningu í Þjóðskrá hafi kærandi flutt til Íslands þann 26. nóvember 2024 og uppfylli því ekki framangreint skilyrði.

Þann 11. ágúst 2025 hafi kærandi óskað eftir frekari skýringum þar sem hann hafi bent á að allar upplýsingar um það hvenær kærandi hafi komið til landsins hafi verið í gögnum málsins. Kærandi hafi vísar til þess að um hafi verið að ræða greinilega yfirsjón hjá þeim sem hafi samþykkt umsóknina. Í svari Tryggingastofnunar, dags. 20. ágúst 2025, komi eftirfarandi m.a. fram:

„Við viljum byrja á að biðjast velvirðingar á þeirri rangfærslu sem átti sér stað við afgreiðslu umsóknar þinnar. Við höfum farið yfir málið og staðfest að umsóknin var samþykkt áður en búsetuskilyrði voru metin til fulls. Þar sem skilyrðin reyndust ekki uppfyllt á þeim tíma, var ákvörðun um samþykki umsóknarinnar afturkölluð.

Við gerum okkur grein fyrir að þessi breyting getur haft veruleg áhrif á fjárhagslega og andlega stöðu og þykir okkur leitt að málið hafi haft slík áhrif. Við munum endurskoða verklag okkar til að lágmarka líkur á sambærilegum mistökum í framtíðinni.“

Þann 18. ágúst 2025 hafi kærandi sent bréf til úrskurðarnefndar velferðarmála, í bréfinu komi eftirfarandi m.a. fram:

„Mér finnst eðlilegt að TR beri hallann af eigin mistökum og láta samþykktina gilda. Öll gögn voru til staðar í umsókninni og því hefði eðlileg yfirferð gagnanna átt að valda synjun, ef ekki átti að veita mér undanþágu frá biðtíma vegna búsetu. Þegar samþykktin kom, var ég grandalaus um að þau sem fóru yfir gögnin hefðu yfirsést hvenær ég flutti til landins.“

Í 7. gr. laga um félagslega aðstoð komi fram að það sé m.a. skilyrði fyrir greiðslum að umsækjandi hafi átt lögheimili hér á landi samfellt 12 síðustu mánuði. Slíkt hið sama komi fram í 2. gr. reglugerðar nr. 661/2020.

Með vísan til 23. gr. stjórnsýslulaga sé stjórnvaldi heimilt að leiðrétta bersýnilegar villur í ákvörðun eftir að aðila hefur verið tilkynnt um hana, enda tilkynni stjórnvaldið aðila um leiðréttinguna án tafar og láti viðkomandi aðila fá nýtt endurrit. Í 1. mgr. 53. gr. laga um almannatryggingar segi að Tryggingastofnun skuli reglubundið sannreyna réttmæti bóta, greiðslna og upplýsingar sem ákvörðun um réttindi byggi á. Þá segi í 2. mgr. að grundvöll bótaréttar megi endurskoða hvenær sem er og samræma bætur þeim breytingum sem hafi orðið á aðstæðum greiðsluþega. Þá segi í 3. mgr. að leiki rökstuddur grunur á að bótaréttur sé ekki fyrir hendi sé heimilt að fresta greiðslum tímabundið á meðan mál sé rannsakað frekar og stöðva greiðslur komi í ljós að bótaréttur sé ekki fyrir hendi.

Þar sem kærandi hafi flutt lögheimili sitt til Íslands þann 26. nóvember 2024 uppfylli hann ekki skilyrði greiðslna samkvæmt ákvæðinu. Samkvæmt lögum hafi Tryggingstofnun heimild til að endurskoða grundvöll bótaréttar og heimild til að leiðrétta ákvarðanir svo skilyrði laga séu uppfyllt. Tryggingstofnun bendi kæranda á að hann geti fengið greiddan endurhæfinglífeyri frá 1. desember 2025, að uppfylltum öðrum skilyrðum.

Niðurstaðan sé sú að samkvæmt 7. gr. laga um félagslega aðstoð sé skilyrði fyrir greiðslum endurhæfingarlífeyris að umsækjandi hafi átt lögheimili hér á land samfellt síðustu 12 mánuði áður en greiðslur geti hafist. Við endurskoðun máls hafi verið ákveðið að afturkalla fyrri ákvörðun um samþykki endurhæfingarlífeyris vegna tímabilsins 1. júlí 2025 til 31. desember 2025 þar sem kærandi hafi ekki uppfyllt ekki framangreint skilyrði.

Tryggingastofnun telji ljóst að ákvörðun stofnunarinnar um afturköllun réttinda og synjun endurhæfingarlífeyris til kæranda hafi verið í samræmi við lög og reglur og með vísan til fyrra máls hjá nefndinni nr. 567/2023.

IV.  Niðurstaða

Mál þetta varðar ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins um að afturkalla ákvörðun stofnunarinnar um greiðslu endurhæfingarlífeyris á þeim forsendum að kærandi uppfyllti ekki skilyrði um búsetu.

Fyrir liggur að Tryggingastofnun samþykkti með bréfi, dags. 22. júlí 2025, umsókn kæranda um endurhæfingarlífeyri frá 1. júlí 2025 til 31. desember 2025. Með bréfi Tryggingastofnunar, dags. 31. júlí 2025, var kæranda tilkynnt um að ákvörðunin hafi verið afturkölluð þar sem að kærandi uppfyllti ekki skilyrði um búsetu, sbr. 7. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð.

Samkvæmt þágildandi 3. málsl. 1. mgr. 7. gr. laga um félagslega aðstoð er það skilyrði fyrir greiðslum endurhæfingarlífeyris að umsækjandi hafi átt lögheimili hér á landi samfellt 12 síðustu mánuði.

Af rökstuðningi í kæru og greinargerð verður ráðið að Tryggingastofnun byggi ákvörðun sína um afturköllun á 23. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og 1. til 3. mgr. 53. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar.

Ákvæði 23. gr. stjórnsýslulaga fjallar um breytingu og leiðréttingu ákvörðunar. Ákvæðið hljóðar svo:

„Stjórnvald getur breytt ákvörðun sinni þar til hún hefur verið tilkynnt aðila máls.

Eftir að aðila hefur verið tilkynnt um ákvörðun er stjórnvaldi heimilt að leiðrétta bersýnilegar villur í henni, enda tilkynni stjórnvaldið aðila um leiðréttinguna án tafar og láti þeim sem fengið hefur endurrit af ákvörðuninni nýtt endurrit í té.“

Samkvæmt ákvæðinu er stjórnvöldum heimilt að leiðrétta bersýnilegar villur í ákvörðun eftir að hún hefur verið tilkynnt aðila máls. Í athugasemdum með ákvæðinu í frumvarpi til laganna segir:

„Samkvæmt 2. mgr. 23. gr. er stjórnvaldi heimilt að leiðrétta bersýnilegar villur í ákvörðun, svo sem misritun á orði, nafni eða tölu og reikningsskekkju, svo og aðrar bersýnilegar villur er varða form ákvörðunar. Heimildin tekur hins vegar ekki til leiðréttingar á efni ákvörðunar. Hafi því t.d. efni ákvörðunar orðið rangt vegna lögvillu stjórnvaldsins, ónógra upplýsinga um málsatvik eða þess háttar tilvika er ekki unnt að breyta ákvörðun á grundvelli þessa ákvæðis.“

Af framangreindu verður ráðið að heimild stjórnvalda til þess að leiðrétta villur samkvæmt ákvæðinu nær einungis til bersýnilegra villna er varða form ákvörðunar en ekki efni. Ljóst er að með afturköllun ákvörðunar um að samþykkja greiðslur endurhæfingarlífeyris felst breyting á efni ákvörðunar Tryggingastofnunar. Ekki er heimild að gera slíkar breytingar á grundvelli 23. gr. stjórnsýslulaga.

Ákvæði 53. gr. laga um almannatryggingar fjallar um eftirlit og viðurlög:

„Tryggingastofnun skal reglubundið sannreyna réttmæti bóta, greiðslna og upplýsinga sem ákvörðun um réttindi byggist á. Stofnuninni er heimilt í þágu eftirlits að óska eftir upplýsingum og gögnum frá þeim aðilum sem taldir eru upp í 51. gr. og nauðsynleg eru til að sannreyna réttmæti ákvarðana og greiðslna. 

Grundvöll bótaréttar má endurskoða hvenær sem er og samræma bætur þeim breytingum sem orðið hafa á aðstæðum greiðsluþega. 

Leiki rökstuddur grunur á að bótaréttur sé ekki fyrir hendi er heimilt að fresta greiðslum tímabundið meðan mál er rannsakað frekar og stöðva greiðslur komi í ljós að bótaréttur sé ekki fyrir hendi. Um ofgreiðslur og vangreiðslur fer skv. 34. gr.“

Í ákvæðinu er meðal annars fjallað um skyldu Tryggingastofnunar til eftirlits og til hvaða ráðstafana stofnunin getur gripið til að sinna eftirliti. Ekki verður séð að Tryggingastofnun hafi heimild til að afturkalla ákvörðun sína á grundvelli framangreinds ákvæðis. Engar breytingar urðu á aðstæðum kæranda eftir að ákvörðun um að samþykkja greiðslur endurhæfingarlífeyris var tekin og upplýsingar um búsetu kæranda erlendis lágu nú þegar fyrir í gögnum málsins þegar sú ákvörðun var tekin. 

Að mati úrskurðarnefndar velferðarmála hefur Tryggingastofnun ekki heimild til að afturkalla ákvörðun stofnunarinnar um greiðslu endurhæfingarlífeyris til kæranda nema uppfyllt séu skilyrði afturköllunar samkvæmt 25. gr. stjórnsýslulaga. Í ljósi þess að stofnunin hefur enga afstöðu tekið til þess hvort skilyrði framangreinds lagaákvæðis séu uppfyllt telur úrskurðarnefndin rétt að vísa málinu aftur til stofnunarinnar til mats á því hvort rétt sé að afturkalla hina kærðu ákvörðun með vísan til 25. gr. stjórnsýslulaga. Þá telur úrskurðarnefndin tilefni til að vekja athygli stofnunarinnar á því að við mat á því hvort ákvörðun ógildanleg, sbr. 2. tölul. 1. mgr. 25. gr. stjórnsýslulaga, kemur ekki einvörðungu til skoðunar hvort ákvörðunin hafi verið haldin annmarka að lögum heldur ber einnig að athuga hvort annmarkinn teljist verulegur. Sé um að ræða verulegan annmarka að lögum þarf jafnframt að skoða hvort veigamiklar ástæður mæli gegn því að ógilda ákvörðun.

Með hliðsjón af framangreindu er ákvörðun Tryggingastofnunar um að afturkalla ákvörðun stofnunarinnar um greiðslu endurhæfingarlífeyris felld úr gildi og málinu vísað aftur til Tryggingastofnunar til nýrrar meðferðar.

 

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins um að afturkalla ákvörðun stofnunarinnar um greiðslu endurhæfingarlífeyris til A, er felld úr gildi og málinu vísað aftur til Tryggingastofnunar til nýrrar meðferðar.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Rakel Þorsteinsdóttir