1307/2025. Úrskurður frá 24. október 2025

Hinn 24. október 2025 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1307/2025 í máli ÚNU 25090014.
 

Kæra og málsatvik

Með erindi, dags. 18. september 2025, kærði […], fulltrúi í hreppsnefnd Skorra­dals­hrepps, til úrskurðarnefndar um upplýsinga­mál að Skorradalshreppur hefði ekki afgreitt beiðni hans um gögn.
 
Á fundi hreppsnefndar Skorradalshrepps, dags. 13. ágúst 2025, lagði kærandi fram bókun þar sem hann óskaði eftir að fá öll gögn um samskipti varðandi sameiginlega kjörstjórn Skorradalshrepps og Borgarbyggðar vegna framkvæmdar íbúakosninga um sameiningu við Borgarbyggð. Á sama fundi lagði kærandi fram viðbótarbókun. Í henni óskaði hann eftir öllum gögnum um vinnu sam­starfsnefndar Skorradalshrepps og Borgarbyggðar. Einnig óskaði hann eftir öllum gögnum frá KPMG sem safnast hefðu á almennum íbúafundum og samskipti á milli KPMG og samstarfs­nefnd­arinnar. Loks óskaði hann eftir öllum samskiptum á milli Jöfnunarsjóðs sveitarfélaga og innviða­ráðu­neytis við fulltrúa í samstarfsnefndinni og embættismenn Borgarbyggðar.
 
Á fundi hreppsnefndarinnar, dags. 20. ágúst 2025, lagði kærandi fram bókun þar sem hann óskaði eftir kostnaðar- og tekjuyfirliti annars vegar vegna óformlegra og hins vegar formlegra sameining­ar­viðræðna Borg­ar­byggðar og Skorradalshrepps frá upphafi fram til 20. ágúst 2025. Einnig óskaði hann eftir afriti af öllum reikningum og fylgiskjölum þeirra. Loks óskaði hann eftir kostnaðar­áætlun vegna sameiningarkosninganna.
 
Í fundargerð af fundi hreppsnefndar Skorradalshrepps, dags. 4. september 2025, var það bókað að afgreiðsla gagnabeiðna kæranda yrði unnin eins fljótt og hægt væri og svör myndu berast jafnskjótt og hver aðili hefði tekið saman þau gögn sem beiðnin næði til.
 

Niðurstaða

Mál þetta varðar beiðnir kæranda um aðgang að gögnum, sem lagðar voru fram á fundi hrepps­nefndar Skorradalshrepps, og hafa ekki verið afgreiddar. Ljóst er að kærandi er nefndarmaður í hreppsnefndinni.
 
Í 28. gr. sveitarstjórnarlaga, nr. 138/2011, er mælt fyrir um rétt sveitarstjórnarmanna til aðgangs að gögnum og upplýsingum og þagnar­skyldu sem á þeim hvílir:
 

Vegna starfa sinna í sveitarstjórn á sérhver sveitarstjórnarmaður rétt á að kynna sér gögn og upplýsingar sem fyrir liggja í stjórnsýslu sveitarfélags og varða málefni sem komið geta til umfjöllunar í sveitarstjórn.
    Sveitarstjórnarmaður skal eiga eðlilegan aðgang að skrifstofu og stofnunum sveit­ar­félags­ins í þeim tilgangi að kynna sér starfsemi sveitarfélagsins og rekstur.
    Sveitarstjórn skal í samþykkt um stjórn sveitarfélags mæla nánar fyrir um rétt sveit­ar­stjórn­armanna til að fá afhent afrit gagna sem falla undir 1. mgr. og um fyrir­komu­lag og fram­kvæmd aðgangs að skrifstofu og stofnunum sveitarfélags skv. 2. mgr.
    Sveitarstjórnarmenn skulu gæta trúnaðar um það sem þeir verða áskynja í starfi sínu og leynt á að fara samkvæmt ákvæðum X. kafla stjórnsýslulaga.

 
Skorradalshreppur hefur útfært rétt sveitarstjórnarmanna til aðgangs að gögnum í 21. gr. sam­þykkt­ar um stjórn sveitarfélagsins, nr. 250/2025. Er þar meðal annars í 3. mgr. kveðið á um að óski sveitar­stjórnarfulltrúi gagna sem liggja fyrir í stjórnsýslu sveitarfélagsins skuli beina því til oddvita sem annast milligöngu um öflun þeirra og skal afgreiða slíka beiðni eins skjótt og unnt er.
 
Samkvæmt 1. mgr. 109. gr. sveitarstjórnarlaga hefur ráðherra eftirlit með því að sveitarfélög gegni skyld­um sínum samkvæmt lögunum og öðrum löglegum fyrirmælum. Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. lag­anna er aðila máls heimilt að kæra til ráðuneytisins ákvarðanir um rétt eða skyldu manna sem lúta eftir­liti þess samkvæmt 109. gr. laganna.
 
Kærandi er nefndarmaður í hreppsnefnd Skorradalshrepps. Ákvæði 28. gr. sveitar­stjórnar­laga veita honum rýmri rétt en hann hefur samkvæmt ákvæð­um upplýsingalaga til aðgangs að gögn­um og upplýsingum sem fyrir liggja í stjórnsýslu Skorradalshrepps og varða málefni sem komið geta til umfjöllunar í sveitarstjórn. Það er mat úrskurðar­nefnd­arinnar að ákvæðið beri að skoða í þessu sam­hengi sem sérákvæði gagnvart almennum ákvæðum upplýsingalaga um upplýs­inga­rétt almenn­ings. Af því leiðir að ákvarðanir Skorradalshrepps um afgreiðslu beiðna kæranda verða ekki kærðar til úrskurðar­nefndar um upplýsingamál heldur til þess ráðherra sem fer með málefni sveitar­fél­aga, sbr. 1. mgr. 111. gr. laganna. Hið sama á við í þeim tilvikum þegar afgreiðsla máls dregst óhæfilega, sbr. 4. mgr. 9. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993, enda verður það kært til þess stjórn­valds sem ákvörðun í málinu verður kærð til. Verð­ur því að vísa kæru þessari frá úrskurð­ar­nefnd um upplýs­inga­mál.
 

Úrskurðarorð

Kæru […], dags. 18. september 2025, er vísað frá úrskurðarnefnd um upplýsinga­mál.
 
 
 
 
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir