Mál nr. 540/2025-Úrskurður

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 540/2025

Miðvikudaginn 19. nóvember 2025

A

gegn

Vinnumálastofnun

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Arnar Kristinsson lögfræðingur.

Með kæru, dags. 29. ágúst 2025, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 22. júlí 2025, um að fella niður rétt hans til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi sótti um atvinnuleysisbætur hjá Vinnumálastofnun 2. apríl 2024 og var umsóknin samþykkt 18. apríl 2024. Með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 22. júlí 2025, var kæranda tilkynnt að réttur hans til atvinnuleysisbóta hefði verið felldur niður í þrjá mánuði á grundvelli 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 61. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar með vísan til þess að hann hefði hafnað þátttöku í vinnumarkaðsúrræði.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 29. ágúst 2025. Með bréfi, dags. 3. september 2025, óskaði úrskurðarnefndin eftir greinargerð Vinnumálastofnunar ásamt gögnum málsins. Greinargerð Vinnumálastofnunar barst 10. október 2025 og var hún kynnt kæranda með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 14. október 2025. Athugasemdir bárust frá kæranda 27. október 2025 og voru þær kynntar Vinnumálastofnun með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 29. október 2025. Frekari athugasemdir bárust ekki.

II.  Sjónarmið kæranda

Kærandi greinir frá því að Vinnumálastofnun hafi komist að þeirri niðurstöðu að hann hefði brotið gegn skyldum sínum samkvæmt 58. gr laga um atvinnuleysistryggingar með því að mæta ekki á upplýsingafund 26. júní 2025. Kærandi telji hins vegar að fjarvera hans hafi verið réttlætanleg vegna óviðráðanlegra atvika, þ.e. force majeure. Kærandi tekur fram að hann hafi verið ófær um að nálgast boðun á fundinn þar sem rafræn skilríki hans hefðu verið útrunnin á þeim tíma. Hann hafi því hvorki getað skráð sig inn á „Mínar síður“ né kynnt sér boðunina. Um leið og kærandi hafi orðið þess var að skilríkin væru útrunnin hafi hann gert allt sem í hans valdi stóð til að endurnýja þau og koma upplýsingum um atvinnuleit á framfæri við Vinnumálastofnun. Kærandi telji að þessi atvik falli undir skilyrði fyrir óviðráðanleg atvik þar sem þau hafi verið ófyrirsjáanleg. Þótt honum beri að fylgjast með gildistíma rafrænna skilríka sé ekki raunhæft að ætlast til að almenningur hafi ávallt fullkomna yfirsýn yfir slíkt. Atvikið hafi verið óumflýjanleg þar sem hann hafi ekki getað nálgast boðunina fyrr en að lokinni endurnýjun rafrænna skilríkja. Einnig hafi verið um að ræða tæknilegt vandamál sem hann hafi takmarkaða stjórn á.

Kærandi telji að Vinnumálastofnunar hafi brotið meginreglur stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Rökstuðningur stofnunarinnar sé ófullnægjandi og ekki í samræmi við 21. gr. laganna þar sem ekki hafi verið tekið nægilegt tillit til þeirra sérstöku aðstæðna sem hafi komið upp. Kærandi telji ósanngjarnt að honum sé refsað fyrir að hafa ekki mætt á fund sem hann hafi ekki haft raunveruleg tök á að vita af. Kærandi telji að stofnunin hafi byggt ákvörðun sína á ófullnægjandi upplýsingum þar sem ekki hafi legið fyrir heildstæð mynd af þeim hindrunum sem stóðu í vegi fyrir fundarsókn hans. Hann fari því fram á endurupptöku málsins á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga.

Kærandi vísi jafnframt til meginreglu stjórnsýsluréttar varðandi meðalhóf en að hans mati sé þriggja mánaða biðtími óhófleg refsing í ljósi þess að fjarvera hans hafi verið afsakanleg og hann hafi brugðist við tafarlaust. Kærandi vísar einnig meginreglunnar um jafnræði en hann áskilji sér rétt til að benda á, ef tilefni gefist til, að aðrir í sambærilegri stöðu hafi fengið undanþágu frá sambærilegum kröfum. Kærandi telji að Vinnumálastofnun hafi túlkað 58. gr. laga um atvinnuleysistryggingar of þröngt. Ákvæðið eigi við um þá sem hafni þátttöku í vinnumarkaðsúrræðum en í hans tilviki hafi ekki verið um að ræða neina höfnun af ásetningi, heldur hindrun sem hafi gert honum ókleift að mæta. Kærandi telji að hér sé um grundvallarmun að ræða.

Með vísan til framangreinds krefjist kærandi þess að Vinnumálastofnun endurskoði ákvörðun sína og taki málið upp að nýju. Einnig að fallist verði á að fjarvera hans á fundinum þann 26. júní 2025 hafi verið afsakanleg vegna óviðráðanlegra atburða og að greiðslur atvinnuleysisbóta hefjist án tafar.

Í athugasemdum vegna greinargerðar Vinnumálastofnunar er tekið fram að þau gögn sem kærandi hafi lagt fram með kæru sinni sýni fram á að hann hafi hvorki hafnað þátttöku né vanrækt skyldur, heldur hafi orðið fyrir óviðráðanlegum tæknilegum hindrunum.

Hann mótmæli afstöðu Vinnumálastofnunar og telji að boðun á fund hafi hvorki verið skýr né aðgengileg í skilningi 58. gr. laga nr. 54/2006. Boðun á fund hafi aðeins falið í sér tilkynningu um að skjal biði á „Mínum síðum“ en ekki að um fund væri að ræða eða að fjarvera gæti haft áhrif á bótarétt. Kærandi hafi því ekki getað vitað að um fund væri að ræða og hafi ekki haft raunhæfan möguleika á að mæta.

Ábyrgð vegna rafrænna skilríka hvíli ekki einhliða á einstaklingum þar sem þau séu nauðsynleg auðkenningartækni í samskiptum við stjórnvöld. Samkvæmt 13. gr. stjórnsýslulaga beri stjórnvöldum að tryggja aðgengilegt samskiptaform þegar einstaklingur verði tímabundið án rafrænna skilríkja. Að gera einstakling bótaskyldan vegna tæknilegs aðgengisvanda, án þess að veita raunhæft samband, sé hvorki í samræmi við lög né meðalhóf.

Beiting 61. gr. laga nr. 54/2006 hafi jafnframt verið röng í hans tilviki og andstæð tilgangi laganna. Hann hafi verið í virkri atvinnuleit allan tímann og hvorki hafnað þátttöku né vanrækt skyldur sínar.  Ákvæðið eigi aðeins við ef um sé að ræða endurtekna höfnun eða vanrækslu á sama tímabili samkvæmt 29. gr. laganna. Það eigi ekki við í máli kæranda.

Vinnumálastofnun hafi ekki sýnt fram á að boðunin hefði verið honum raunverulega aðgengileg í þeim skilningi að hann gæti kynnt sér efni fundarboðsins. Kærandi hafi séð bæði smáskilaboðin og tölvupóstinn þar sem fram komi að skjal biði á „Mínum síðum“. Hann hafi brugðist við samdægurs, eða þann 25. júní 2025, og tilkynnt að hann kæmist ekki inn vegna útrunninna skilríkja. Þrátt fyrir þessi gögn hafi stofnunin látið þau liggja óhreyfð og ekki rannsakað hvort fundarboðið hefði í raun náð til hans. Það sé andstætt rannsóknarreglu stjórnsýslulaga þar sem stjórnvald verði að leggja fullnægjandi grundvöll að ákvörðun áður en viðurlögum sé beitt.

Að mati kæranda hafi viðurlögum verið beitt án lagastoðar þar sem ákvæði 58. gr. laga nr. 54/2006 eigi aðeins við um viljandi höfnun eða vanrækslu. Kærandi hafi orðið fyrir hindrun vegna óviðráðanlegra tæknilegra aðstæðna en hafi brugðist við tafarlaust og sýnt vilja til samstarfs. Kærandi telji jafnframt að ákvörðun Vinnumálastofnunar brjóti gegn meðalhófsreglu stjórnsýslulaga þar sem þriggja mánaða viðurlög séu óhófleg miðað við vægi atviksins. Einnig rannsóknarreglu þar sem ekki hafi verið kannað hvort boðun hafi verið aðgengileg. Þá hafi rökstuðningur verið ófullnægjandi og endurupptöku synjað þrátt fyrir ný gögn. Kærandi vísi einnig til mannréttindasáttmála Evrópu og stjórnarskrár Íslands. Hann telji að Vinnumálastofnun hafi brotið 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um réttláta málsmeðferð, að skerðing framfærslu niður fyrir lágmark brjóti gegn 76. gr. stjórnarskrárinnar um rétt til félagslegrar aðstoðar og að mismunun í framkvæmd brjóti gegn 65. gr. stjórnarskrárinnar um jafnræði borgaranna.

Í kjölfar ákvörðunar Vinnumálastofnunar hafi Reykjavíkurborg skert fjárhagsaðstoð kæranda um helming. Forsendur borgarinnar hafi verið þær að ef kærandi myndi vinna málið myndi hann hafa fengið ofgreitt, auk þess sem vísað hafi verið til eldri aðstoðar sem hann hefði fengið árið 2024. Afleiðingin sé sú að kærandi hafi lifað undir framfærslumörkum í þrjá mánuði og orðið fyrir verulegu fjárhagslegu tjóni. Slíkt brjóti gegn meðalhófsreglu stjórnsýslulaga, jafnræðisreglu og 76. gr. stjórnarskrárinnar. Sú framkvæmd Reykjavíkurborgar að vísa til fyrra mats sé einnig í andstöðu við rannsóknarskyldu þar sem hver umsókn skuli metin sjálfstætt miðað við aðstæður á hverjum tíma.

Að öllu framangreindu virtu sé ljóst að ákvörðun Vinnumálastofnunar hafi verið tekin án fullnægjandi lagastoðar, í andstöðu við meginreglur stjórnsýsluréttar og með alvarlegum afleiðingum fyrir framfærslu kæranda. Kærandi krefjist þess að ákvörðun verði felld úr gildi, að málið verði tekið upp að nýju samkvæmt 24. gr. stjórnsýslulaga, að greiðslur atvinnuleysisbóta verði endurreistar afturvirkt og að Reykjavíkurborg leiðrétti fjárhagsaðstoð hans í samræmi við niðurstöðu úrskurðarnefndarinnar.

III.  Sjónarmið Vinnumálastofnunar

Í greinargerð Vinnumálastofnunar kemur fram að kærandi hafi síðast sótt um greiðslur atvinnuleysisbóta með umsókn, dags. 2. apríl 2024. Með erindi, dags. 18. apríl 2024, hafi kæranda verið tilkynnt að umsókn hans hefði verið samþykkt og að útreiknaður bótaréttur væri 100%. Í október 2024 hafi kærandi sætt tveggja mánaða bið eftir greiðslum atvinnuleysisbóta vegna ótilkynntra forfalla á upplýsingafund á vegum stofnunarinnar.

Með tilkynningu, dags. 25. júní 2025, hafi kærandi verið boðaður á upplýsingafund á þjónustuskrifstofu Vinnumálastofnunar í Reykjavík þann 26. júní 2025, klukkan 09:00. Kæranda hafi verið bent á að um skyldumætingu væri að ræða og öll forföll þyrfti að boða án ástæðulausrar tafar. Forföll bæri að tilkynna á netfangið [email protected]. Athygli hafi verið vakin á að ótilkynnt forföll gætu valdið stöðvun á greiðslum atvinnuleysistrygginga eftir viðeigandi ákvæðum laga um atvinnuleysistryggingar. Boðunin hafi verið send þann 25. júní 2025 á „Mínar síður“ kæranda, með tilkynningu á uppgefið netfang X og með smáskilaboðum í farsímanúmerið X. Samkvæmt skráningu Vinnumálastofnunar hafi smáskilaboðin borist í símtæki kæranda þann 25. júní 2025, klukkan 08:36. Kærandi hafi hvorki mætt á upplýsingafundinn né tilkynnt um forföll.

Þann 26. júní 2025, klukkan 14:19 hafi kærandi haft samband við stofnunina símleiðis og sagt að rafrænu skilríki hans væru óvirk og honum hafi því ekki tekist að staðfesta atvinnuleit, þar að auki hefði hann ekki „fengið“ boðunina á fundinn. Kærandi hafi sent skýringar með tölvupósti þann sama dag, klukkan 14:30 sem hafi hljóðað svo:

„Góðan daginn,

vona að þið hafið það gott.

Ég lenti í því óláni að geta hvorki staðfest atvinnuleit eða opnað upplýsingar vega fundarboðs í gær því að rafrænu skilsíkin mín runnu úr sem ég endurnýjaði rétt í þessu og skilaði atvinnuleit (screenshot síðan ég reyndi að skrá mig inní gær héra að neðan (bæði tilefni): Hér er svo staðfesting á endurnýjun skilríkja máli mínu til stuðning:

Ég biðst afsökunar á þessu en það var bara ekkert sem ég gat gert í þessu í ljósi aðstæðna.

Ég vona að mér sé sýndur skilningur gagnvart þessum aðstæðum og það sé metið að ég leysti þetta eins hratt og auðið var og ég ef ég get fengið boðun í næsta upplýsingafund út frá því að missa af þessum vegna þessa er ég við hvenær sem hentar :)

Kynni að meta svar við þessu eins hratt og auðið er þar sem ég er með bullandi áhyggjur að þetta óviðráðanlega mál hafi áhrif á greiðslur og atvinnuleit hjá mér.“

Þann 9. júlí 2025 hafi Vinnumálastofnun óskað eftir frekari skýringum á fjarveru kæranda á boðað námskeið. Kærandi hafi aftur skilaði skýringum þann sama dag. Í skýringum hafi kærandi ítrekað að hann hefði verið með útrunnin rafræn skilríki. Með erindi, dags. 22. júlí 2025, hafi kæranda verið tilkynnt að greiðslur atvinnuleysisbóta til hans hefðu verið stöðvaðar á grundvelli 58. gr. laganna í þrjá mánuði þar sem hann hafi ekki mætt í vinnumarkaðsúrræði sem hann hefði verið boðaður í.

Þann 27. júlí 2025 hafi kærandi óskað eftir endurumfjöllun á máli sínu. Niðurstaða þeirrar endurskoðunar hafi verið að staðfesta ákvörðun stofnunarinnar frá 22. júlí 2025 og kæranda hafi verið kynnt sú ákvörðun 7. ágúst 2025. Þann 18. ágúst 2025 hafi kærandi óskað eftir rökstuðningi á ákvörðun stofnunarinnar sem hafi verið birtur kæranda þann 28. ágúst 2025.

Lög nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar gildi um atvinnuleysistryggingar launamanna eða sjálfstætt starfandi einstaklinga á innlendum vinnumarkaði þegar þeir verði atvinnulausir, sbr. 1. gr. laganna. Mál þetta lúti að ákvörðun Vinnumálastofnunar að stöðva greiðslur atvinnuleysistrygginga til kæranda þar sem hann hafi ekki sinnt mætingu á boðað vinnumarkaðsúrræði.

Samkvæmt a. lið 13. gr. og [h.]lið 1. mgr. 14. gr. laga um atvinnuleysistryggingar sé eitt af skilyrðum fyrir atvinnuleysistryggingum launamanna að viðkomandi sé virkur í atvinnuleit og í því felist meðal annars að hafa vilja og getu til að taka þátt í þeim vinnumarkaðsaðgerðum er standi til boða. Í 13. gr. laga um vinnumarkaðsúrræði nr. 55/2006 komi einnig fram skylda þess sem teljist tryggður samkvæmt lögum um atvinnuleysistryggingar til að taka þátt í vinnumarkaðsúrræðum og mæta í viðtöl hjá ráðgjöfum Vinnumálastofnunar. Ákvæðið sé svo hljóðandi:

„Atvinnuleitandi skal fylgja eftir áætlun um atvinnuleit og þátttöku í viðeigandi vinnumarkaðsúrræðum skv. 11. gr. og gera það sem í hans valdi stendur til að bæta vinnufærni sína til þess að verða virkur þátttakandi á vinnumarkaði. Þar á meðal skal atvinnuleitandi ávallt mæta í viðtöl til ráðgjafa Vinnumálastofnunar skv. 14. gr. og taka þátt í þeim vinnumarkaðsúrræðum er standa honum til boða. Atvinnuleitandi skal jafnframt tilkynna Vinnumálastofnun um þær breytingar sem kunna að verða á vinnufærni hans eða aðstæðum að öðru leyti án ástæðulausrar tafar.“

Í 1. mgr. 58. gr. laga um atvinnuleysistryggingar segi:

„Sá sem hafnar þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum, sbr. lög um vinnumarkaðsaðgerðir, samkvæmt ákvörðun Vinnumálastofnunar eftir að hafa verið í atvinnuleit í a.m.k. fjórar vikur frá móttöku Vinnumálastofnunar á umsókn um atvinnuleysisbætur skal ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en að tveimur mánuðum liðnum, sem ella hefðu verið greiddar bætur fyrir, frá þeim degi er viðurlagaákvörðun Vinnumálastofnunar er tilkynnt aðila, sbr. þó 4. mgr. Hið sama gildir þegar hinn tryggði mætir ekki til Vinnumálastofnunar á áður boðuðum tíma skv. 6. mgr. 9. gr., 3. mgr. 13. gr. eða 3. mgr. 18. gr.“

Þá segi í 1. mgr. 61. gr.:

„Sá sem hefur sætt viðurlögum skv. 57.–59. gr. eða biðtíma skv. 54. og 55. gr. og eitthvert þeirra tilvika sem þar greinir á sér stað að nýju á sama tímabili skv. 29. gr. skal ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en að þremur mánuðum liðnum frá þeim degi er ákvörðun Vinnumálastofnunar um ítrekunaráhrif liggur fyrir enda hafi hann fengið greiddar atvinnuleysisbætur skemur en samtals 24 mánuði á sama tímabili skv. 29. gr. Hafi hinn tryggði fengið greiddar atvinnuleysisbætur í samtals 24 mánuði eða lengur á sama tímabili skv. 29. gr. þegar atvik sem lýst er í 1. málsl. á sér stað skal hinn tryggði ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta fyrr en hann uppfyllir skilyrði 31. gr.“

Kærandi hafi verið boðaður á upplýsingafund 26. júní 2025. Kærandi hafi hvorki mætt né boðað forföll þrátt fyrir að í boðun til hans þann 25. júní 2025 hafi sérstaklega verið tekið fram að um skyldumætingu væri að ræða og að öll forföll skyldu tilkynnt á uppgefið netfang Vinnumálastofnunar. Eftir að Vinnumálastofnun hafi óskað eftir skýringum á fjarveru hans hafi skýringar borist. Þær skýringar sem kærandi hafi veitt lúti að því að hann hefði verið með útrunnin rafræn skilríki og hafi ekki getað nálgast skilaboð stofnunarinnar. Þá segi í kæru til úrskurðarnefndar að ófyrirsjáanleiki þess að rafræn skilríki kæranda skyldu renna út ættu að leiða til þess að fella bæri niður viðurlög í málinu.

Vinnumálastofnun hafni skýringum kæranda sem gildum þar sem það sé alltaf á ábyrgð umsækjanda að tryggja að hægt sé að ná í hann. Boðun stofnunarinnar hafi þar að auki verið send í tölvupósti og með smáskilaboðum. Slík skilaboð séu ekki háð því að atvinnuleitandi sé með virk rafræn skilríki í síma sínum. Kærandi hefði einnig hæglega getað haft samband við stofnunina til að leita eftir nánari upplýsingum um fundarboð. Þá bendi stofnunin á að samkvæmt upplýsingum frá Auðkenni séu áminningar sendar notendum tveimur vikum áður en skilríki renni út og að viðkomandi þurfi að gera ráðstafanir til að nálgast ný skilríki, sbr. upplýsingar á heimasíðu Auðkennis (www.audkenni.is). Það sé alfarið á ábyrgð atvinnuleitenda að sjá til þess að rafræn skilríki séu uppfærð eftir þörfum.

Í ljósi þess að rík skylda hvíli á umsækjendum um atvinnuleysisbætur til þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum sé það mat Vinnumálastofnunar að skýringar þær sem kærandi hafi fært fram teljist ekki gildar í skilningi laga um atvinnuleysistryggingar og með því að uppfylla ekki skilyrði um mætingu né tilkynna um forföll hafi hann brugðist skyldum sínum skv. 58. gr. laga um atvinnuleysistryggingar.

Í ljós þess að kærandi hafi ekki mætt á boðað vinnumarkaðsúrræði án gildra skýringa í skilningi 1. mgr. 58. gr. laganna beri honum að sæta viðurlögum á grundvelli sama ákvæðis. Þar sem um ítrekunaráhrif sé að ræða sé biðtími kæranda þrír mánuðir frá ákvörðunardegi, skv. 1. mgr. 61. gr. laganna.

Með vísan til framangreinds sé það niðurstaða Vinnumálastofnunar að kæranda beri að sæta þriggja mánaða biðtíma eftir greiðslum atvinnuleysisbóta á grundvelli 58. gr. laga um atvinnuleysistryggingar, sbr. einnig 1. mgr. 61. gr. sömu laga.

IV.  Niðurstaða

Kærð er ákvörðun Vinnumálastofnunar um að fella niður rétt kæranda til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði á grundvelli 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 61. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar.

Í 58. gr. laga nr. 54/2006 er kveðið á um viðurlög við því ef þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum er hafnað. Segir þar í 1. mgr. að sá sem hafnar þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum, sbr. lög um vinnumarkaðsaðgerðir, samkvæmt ákvörðun Vinnumálastofnunar eftir að hafa verið í atvinnuleit í að minnsta kosti fjórar vikur frá móttöku Vinnumálastofnunar á umsókn um atvinnuleysisbætur, skuli ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta samkvæmt VII. kafla laganna fyrr en að tveimur mánuðum liðnum, sem ella hefðu verið greiddar bætur fyrir, frá þeim degi er viðurlagaákvörðun Vinnumálastofnunar er tilkynnt aðila. Hið sama gildir þegar hinn tryggði mætir ekki til Vinnumálastofnunar á áður boðuðum tíma samkvæmt 6. mgr. 9. gr., nú 7. mgr. 9. gr., 3. mgr. 13. gr. eða 3. mgr. 18. gr. laganna.

Í athugasemdum greinargerðar við frumvarp það er varð að lögum nr. 134/2009, um breytingu á lögum nr. 54/2006, segir meðal annars um viðurlög við því að virða ekki boðun Vinnumálastofnunar:

„Í ljósi þess að mikilvægt er að Vinnumálastofnun geti haldið reglulegu sambandi við þá sem fá greiddar atvinnuleysisbætur, ekki síst til að geta fylgst með gangi atvinnuleitar og hvort stofnunin þurfi að koma að frekari stuðningi við viðkomandi, er lagt til að það kunni að varða viðurlögum á grundvelli laganna í þeim tilvikum er atvinnuleitendur virða ekki boðun stofnunarinnar skv. 1. gr. frumvarps þessa. Á þetta ekki síst við þegar fá störf eru í boði og auknar líkur eru á að atvinnuleitin dragist á langinn. Jafnframt er lagt til að sama gildi þegar atvinnuleitendur eru boðaðir til stofnunarinnar í því skyni að kanna hvort sá hinn sami uppfylli enn skilyrði laganna, sbr. 4. og 6. gr. frumvarps þessa. Er því gert ráð fyrir að sömu viðurlög komi til og eiga við þegar þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum er hafnað.“

Í 7. mgr. 9. gr. kemur fram að sá sem telst tryggður á grundvelli laganna skuli eftir að umsókn hans hafi verið samþykkt og á þeim tíma sem hann fái greiddar atvinnuleysisbætur eða sæti biðtíma eða viðurlögum samkvæmt lögunum hafa reglulegt samband við Vinnumálastofnun eftir nánara fyrirkomulagi sem stofnunin ákveði. Þegar Vinnumálastofnun upplýsi umsækjanda um að stofnunin hafi samþykkt umsókn um atvinnuleysisbætur skuli hún jafnframt upplýsa hlutaðeigandi um með hvaða hætti stofnunin muni koma upplýsingum eða öðrum boðum til hans meðan á atvinnuleit hans standi. Komi Vinnumálastofnun upplýsingum eða boðum til umsækjanda með þeim hætti sem stofnunin hafi tiltekið við hlutaðeigandi teljast upplýsingarnar eða boðin hafa borist með sannanlegum hætti.

Þá segir í 3. mgr. 13. gr. laga nr. 54/2006 að Vinnumálastofnun sé heimilt að boða þann tryggða til stofnunarinnar með sannanlegum hætti á þeim tíma sem hann fái greiddar atvinnuleysisbætur eða sæti biðtíma eða viðurlögum samkvæmt lögunum, meðal annars til að kanna hvort breytingar hafi orðið á högum hans sem kunni að hafa áhrif á rétt hans samkvæmt lögunum. Hinn tryggði skuli þá vera reiðubúinn að mæta til stofnunarinnar með mjög skömmum fyrirvara.

Samkvæmt gögnum málsins var kærandi að morgni dags 25. júní 2025 boðaður á kynningarfund á þjónustuskrifstofu Vinnumálastofnunar sem fara átti fram daginn eftir, eða 26. júní 2025, kl. 9. Kæranda var greint frá því að um skyldumætingu væri að ræða og að forföll bæri að tilkynna án ástæðulausrar tafar. Kærandi var jafnframt upplýstur um að ótilkynnt forföll og forföll án gildrar ástæðu gætu valdið stöðvun greiðslna eftir viðeigandi ákvæðum laganna. Fyrir liggur að kærandi hvorki mætti á boðaðan kynningarfund né boðaði forföll. Fyrir úrskurðarnefndinni hefur kærandi vísað til þess að rafræn skilríki hans hefðu verið útrunnin á þessum tíma og því hafi hann ekki séð boðun þar sem hann hafi ekki komist inn á „Mínar síður“ stofnunarinnar.

Framangreind boðun var send kæranda með sannanlegum hætti, þ.e. með tilkynningu á „Mínar síður“, í skráð tölvupóstfang og farsíma en fyrir liggur að kærandi óskaði eftir að vera í rafrænum samskiptum við Vinnumálastofnun, sbr. umsókn hans frá 2. apríl 2024. Kæranda bar því að tryggja að hann gæti nýtt sér þá boðleið en líkt og Vinnumálastofnun hefur bent á er áminning um gildistíma rafrænna skilríkja send notendum með góðum fyrirvara. Í 1. mgr. 58. gr. laga nr. 54/2006 kemur skýrt fram að sá sem hafni þátttöku í vinnumarkaðsaðgerðum skuli sæta viðurlögum á grundvelli ákvæðisins og hið sama gildir þegar hinn tryggði mætir ekki til Vinnumálastofnunar á áður boðuðum tíma. Að mati úrskurðarnefndar velferðarmála hefur kærandi ekki fært fram viðunandi skýringar sem réttlæta að hann hafi ekki mætt á boðaðan kynningarfund hjá Vinnumálastofnun.Í því samhengi má benda á að kæranda hefði verið í lófa lagið að hafa samband við Vinnumálastofnun þann dag sem hann fékk skilaboð um nýtt bréf á „Mínum síðum“ til að fá upplýsingar um efni þess.

Í 1. mgr. 61. gr. laga nr. 54/2006 er kveðið á um ítrekunaráhrif fyrri viðurlagaákvarðana. Ákvæðið er svohljóðandi:

„Sá sem hefur sætt viðurlögum skv. 57.–59. gr. eða biðtíma skv. 54. eða 55. gr. og eitthvert þeirra tilvika sem þar greinir á sér stað að nýju á sama tímabili skv. 29. gr. skal ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en að þremur mánuðum liðnum frá þeim degi er ákvörðun Vinnumálastofnunar um ítrekunaráhrif liggur fyrir enda hafi hann fengið greiddar atvinnuleysisbætur skemur en samtals 24 mánuði á sama tímabili skv. 29. gr. Hafi hinn tryggði fengið greiddar atvinnuleysisbætur í samtals 24 mánuði eða lengur á sama tímabili skv. 29. gr. þegar atvik sem lýst er í 1. málsl. á sér stað skal hinn tryggði ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta fyrr en hann uppfyllir skilyrði 31. gr.“

Samkvæmt gögnum málsins var bótaréttur kæranda felldur niður í tvo mánuði þann 10. október 2024 á grundvelli 1. mgr. 58. gr. laga nr. 54/2006. Þar sem um sama bótatímabil er að ræða, sbr. 29. gr. laganna, kom til ítrekunaráhrifa samkvæmt 1. mgr. 61. gr. laganna. Með vísan til framangreinds er ákvörðun Vinnumálastofnunar um að fella niður rétt kæranda til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði á grundvelli 1. mgr. 58. gr., sbr. 1. mgr. 61. laga nr. 54/2006, staðfest.

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 22. júlí 2025, um að fella niður rétt A, til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir