Utanríkisráðherra kynnti áherslur Íslands í mannréttindamálum

Alþjóðlegi mannréttindadagurinn er í dag, 10. desember, en af því tilefni hefur utanríkisráðuneytið tekið saman upplýsingar um áherslur og aðgerðir Íslands í mannréttindamálum á alþjóðavettvangi. 

Samantektin veitir yfirsýn yfir mikilvægt starf Íslands á sviði mannréttindamála en undanfarin ár hefur Ísland tekið að sér sífellt stærri verkefni á því sviði. Má þar nefna setu Íslands í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna 2018-2019, í framkvæmdastjórn UNESCO 2021-2025 og formennsku Íslands í Evrópuráðinu 2022-2023. Þá á Ísland nú sæti í mannréttindaráði Sameinuðu þjóðanna fyrir tímabilið 2025-2027.  

„Við lifum nú í heimi þar sem stríðsátök og hungursneyð geisa á sama tíma og gerð er alvarleg aðför að alþjóðakerfinu. Smáríki eins og Ísland á allt sitt undir því að alþjóðakerfið standi sterkum fótum,” segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra. „Sterkt alþjóðlegt samstarf snýst ekki bara um stofnanir heldur um fólk – venjulegt fólk sem lifir frjálsara, öruggara og betra lífi þegar ríki velja samvinnu fram yfir átök. Það ríkir ekki varanlegur friður án virðingar fyrir mannréttindum og engin sátt án réttlætis. Þess vegna munum við áfram vera öflugir málsvarar mannréttinda og tala fyrir framtíðarsýn sem byggir á virðingu og jafnrétti. Þar munum við aldrei gefa afslátt af okkar gildum.“

Utanríkisráðherra fjallaði um áherslur Íslands í mannréttindamálum á viðburði í Norræna húsinu fyrr í dag undir yfirskriftinni Mannréttindi í mótvindi: Ábyrgð og áhrif Íslands á alþjóðavettvangi.

Áherslur og aðgerðir Íslands í mannréttindamálum á alþjóðavettvangi

Vernd og efling mannréttinda fléttast inn í allt starf íslensku utanríkisþjónustunnar og eru leiðandi stef í alþjóðlegu málsvarastarfi og þróunarsamvinnu. Sem smáríki og herlaus þjóð á Ísland beina hagsmuni af því að alþjóðalög séu virt og að grundvallarréttindi allra séu tryggð. Virðing fyrir mannréttindum er nauðsynlegur grundvöllur samfélags þar sem einstaklingar geta lifað án ótta og notið frelsis til að tjá sig, trúa og tilheyra.

Í utanríkisstefnu leggur Ísland áherslu á grundvallarmannréttindi allra – óháð trú, lífsskoðun, fötlun, aldri, kyni, kynhneigð, litarhætti eða öðru. Sérstök áhersla er lögð á eftirfarandi fjögur málefnasvið:

• Jafnrétti kynjanna og valdefling kvenna 
• Börn og ungmenni 
  
• Hinsegin fólk 
  
• Lýðræði, tjáningar- og fjölmiðlafrelsi 

Mikilvægt er að hafa í huga að þessir fjórir áhersluþættir tengjast innbyrðis auk þess sem þeir fléttast saman við ýmis önnur réttindi. Í mannréttindastarfi er því þörf á heildrænni nálgun og geta áherslur Íslands verið breytilegar í einstökum verkefnum.