19 desember 2025
/
Nr. 943/2025 Úrskurður
Hinn
úrskurður nr. 943/2025
í stjórnsýslumáli nr. KNU25080154
Kæra [...]
I. Kröfur, kærufrestir og kæruheimild
Hinn
Af kæru má ráða að kærandi krefjist þess að hin kærða ákvörðun verði felld úr gildi og að lagt verði fyrir Útlendingastofnun að taka umsókn hans til nýrrar meðferðar.
Fyrrgreind ákvörðun er kærð á grundvelli 7. gr. laga um útlendinga og barst kæran fyrir lok kærufrests.
Lagagrundvöllur
Í máli þessu koma einkum til skoðunar ákvæði laga um útlendinga nr. 80/2016 ásamt síðari breytingum, reglugerð um útlendinga nr. 540/2017 ásamt síðari breytingum, ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993, ákvæði laga um landamæri nr. 136/2022, stjórnarskrá lýðveldisins Íslands, sbr. lög nr. 33/1944, mannréttindasáttmáli Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, auk annarra alþjóðlegra skuldbindinga Íslands á sviði mannréttinda eftir því sem tilefni er til.
II. Málsatvik og málsmeðferð
Ákvörðunin var móttekin af kæranda samdægurs. Hinn 19. ágúst 2025 var ákvörðunin kærð til kærunefndar útlendingamála. Frekari fylgigögn voru lögð fram með tölvubréfum, dags. 20. ágúst og 25. nóvember 2025. Líkt og fram kemur í ákvörðunarorði hinnar kærðu ákvörðunar frestar stjórnsýslukæra réttaráhrifum hennar, sbr. 1. mgr. 103. gr. laga um útlendinga. Gögn málsins bárust kærunefnd frá Útlendingastofnun 25. nóvember og 2. desember 2025.
III. Málsástæður og rök kæranda
Kærandi lagði ekki fram greinargerð vegna málsins. Í kæru kemur fram að kærandi hafi komið til landsins árið 2023 vegna tveggja ára meistaranáms við Háskóla Íslands. Hann hafi sótt um endurnýjun dvalarleyfis síns í júní 2024 og átt í virkum samskiptum við Útlendingastofnun fram til september s.á. Hann hafi ekki fengið frekari upplýsingar frá stofnuninni fyrr en í maí 2025 þegar honum hafi verið tilkynnt um að námsframvinda væri ófullnægjandi sem næmi fimm einingum. Þegar stofnunin hafði samband við kæranda hafði hann bætt úr, lokið námi sínu og biði eftir útskriftarathöfn. Kærandi byggir á því að upplýsingar um námsframvindu hans á fyrsta námsári séu úreltar og gefi ekki rétta mynd af atvikum málsins. Kærandi hafi mætt á starfsstöðvar Útlendingastofnunar og afhent þeim frumrit brautskráningarskírteinis sem hann hafi talið að væri næg sönnun á námsframvindu.
Kærandi byggir á því að úrlausn umsóknar hans hafi ekki verið í samræmi við málshraðareglu stjórnsýsluréttar. Kærandi hafi lokið námi sínu á meðan Útlendingastofnun hafði umsókn hans til úrvinnslu og þegar hafið nýtt nám. Þá hafi kærandi einnig leitað til umboðsmanns Alþingis vegna málsins. Meðal fylgigagna á kærustigi eru prófskírteini og brautskráningaryfirlit, dags. 14. júní 2025.
IV. Niðurstaða kærunefndar útlendingamála
Samkvæmt 1. mgr. 65. gr. laga um útlendinga er heimilt að veita útlendingi sem ætlar að stunda fullt nám hér á landi dvalarleyfi enda sé hann eldri en 18 ára og fullnægi þeim kröfum sem gerðar eru í viðkomandi námi. Fullt nám er samfellt nám á háskólastigi, þ.m.t. nám á háskólastigi sem fram fer á vinnustöðum, eða annað það nám sem gerir sambærilegar kröfur til undirbúningsmenntunar og nám á háskólastigi. Sá sem sækir einstök námskeið telst ekki stunda fullt nám. Ákvæði 2. mgr. 65. gr. laga um útlendinga áskilur að 1. og 2. mgr. 55. gr. laga um útlendinga séu uppfyllt, ásamt því að útlendingur stundi fullt nám hér á landi samkvæmt staðfestingu eða vottorði frá hlutaðeigandi skóla eða hafi fengið heimild til undanþágu frá skilyrði um fullt nám, svo sem vegna skipulags náms á grundvelli beiðni frá hlutaðeigandi skóla.
Í 6. mgr. 65. gr. laga um útlendinga er mælt fyrir um endurnýjun dvalarleyfis fyrir námsmenn en það skal gert ef útlendingur fullnægir áfram skilyrðum 1. og 2. mgr. sömu greinar og getur sýnt fram á viðunandi námsárangur, þar sem þess er krafist. Við fyrstu endurnýjun dvalarleyfis telst námsárangur viðunandi hafi útlendingur lokið samanlagt a.m.k. 75% af fullu námi á námsárinu. Heimilt er að víkja frá kröfunni um viðunandi námsárangur ef um er að ræða óviðráðanlegar ytri aðstæður, svo sem slys eða alvarleg veikindi.
Kærandi hefur verið innritaður í nám á vegum Háskóla Íslands frá haustönn 2023. Um er að ræða 90 eininga meistaranám í [...]. Umsókn kæranda, dags. 1. júlí 2024, er umsókn um fyrstu endurnýjun í skilningi 3. málsl. 6. mgr. 65. gr. laga um útlendinga. Því þarf kærandi samanlagt að hafa lokið a.m.k. 75% af fullu námi á námsárinu 2023-2024 til að fá leyfið endurnýjað. Kærandi lagði fram tvenn námsferilsyfirlit við meðferð málsins hjá Útlendingastofnun. Finna mátti efnislegt ósamræmi á yfirlitunum varðandi einingafjölda á vormisseri 2024. Annað yfirlitanna tilgreindi 10 loknar einingar en hitt 20 einingar. Samanlagður einingafjöldi skólaársins 2023-2024 var því ýmist 30 eða 40 einingar. Útlendingastofnun lagði til grundvallar að ósamræmið hefði ekki þýðingu við úrlausn málsins enda þyrfti kærandi að hafa lokið 45 einingum á skólaárinu til þess að uppfylla lagaskilyrði um a.m.k. 75% af fullu námi.
Meðal gagna í málinu er brautskráningaryfirlit, dags. 1. ágúst 2025. Samkvæmt yfirlitinu lauk kærandi 20 einingum á haustmisseri 2023 og 10 einingum á vormisseri 2024. Að loknu fyrsta skólaári hafði kærandi því lokið 30 einingum. Kærandi lauk 20 einingum á haustmisseri 2024 og loks 40 einingum á vormisseri 2025, þ. á m. lokaritgerð í náminu. Kærandi var síðan brautskráður frá Háskóla Íslands með meistaragráðu 14. júní 2025. Samkvæmt framangreindu er ljóst að kærandi bætti verulega úr námsframvindu sinni á skólaárinu 2024-2025 og lauk námi sínu á tilsettum tíma. Af gögnum málsins verður ráðið að Útlendingastofnun hafi fyrst sent kæranda andmælabréf í maí 2025 þrátt fyrir að samkvæmt gögnum málsins hafi verið augljóst að hann uppfyllti ekki skilyrði fyrir endurnýjun og ákvörðun um synjun á endurnýjun var tekin í ágúst sama ár eða um 13 mánuðum eftir framlagningu umsóknar. Var meðferð málsins ekki í samræmi við málshraðareglu 9. gr. stjórnsýslulaga og verður að gera verulegar athugasemdir við hana í ljósi málsatvika. Síðastnefnt lagaákvæði verður þó ekki túlkað þannig að það veiti einstaklingum efnisleg réttindi án þess að lagaskilyrði fyrir veitingu þeirra séu uppfyllt. Þrátt fyrir námsárangur kæranda eru fyrirmæli laga skýr um fyrstu endurnýjun og skulu útlendingar hafa lokið samanlagt a.m.k. 75% af fullu námi nema óviðráðanlegar ytri aðstæður, svo sem slys eða alvarleg veikindi eiga við. Ekkert í gögnum málsins eða málatilbúnaði kæranda að öðru leyti bendir til þess að óviðráðanlegar ytri aðstæður, í skilningi 6. mgr. 65. gr. laga um útlendinga, eigi við í málinu.
Að framangreindu virtu er ákvörðun Útlendingastofnunar um að synja umsókn kæranda um endurnýjun dvalarleyfis vegna náms, sbr. 6. mgr. 65. gr. laga um útlendinga, staðfest.
Með hliðsjón af 1. mgr. 103. gr. og 57. gr. laga um útlendinga, sbr. lög nr. 56/2023, var kæranda heimilt að dvelja á landinu á meðan umsókn hans um dvalarleyfi var til meðferðar hjá stjórnvöldum. Við uppkvaðningu þessa úrskurðar er bundinn endir á þá dvalarheimild. Í hinni kærðu ákvörðun tók Útlendingastofnun afstöðu til heimildar kæranda til dvalar, sbr. 1. mgr. 104. gr. laga um útlendinga og veitti kæranda þær leiðbeiningar að honum væri heimiluð dvöl í allt að 90 daga á grundvelli áritunarfrelsis, sbr. til hliðsjónar 1. mgr. 49. gr. laga um útlendinga. Dvöl umfram þann tíma er ólögmæt og getur leitt til brottvísunar og endurkomubanns til Íslands og Schengen-svæðisins, sbr. 98. og 101. gr. laga um útlendinga.
Úrskurðarorð:
Ákvörðun Útlendingastofnunar er staðfest.
The decision of the Directorate of Immigration is affirmed.