Mál nr. 655/2025-Úrskurður

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 655/2025

Miðvikudaginn 21. janúar 2026

A

gegn

Tryggingastofnun ríkisins

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Rakel Þorsteinsdóttir lögfræðingur, Eva Dís Pálmadóttir lögfræðingur og Kristinn Tómasson læknir.

Með kæru, móttekinni 9. október 2025, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins frá 3. september 2025 um að synja kæranda um örorkulífeyri vegna tímabilsins 1. ágúst 2023 til 30. júní 2025.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi fékk greiddan endurhæfingarlífeyri frá 1. janúar 2025 til 30. júní 2025. Kærandi sótti um örorkulífeyri og tengdar greiðslur frá Tryggingastofnun ríkisins með umsókn, móttekinni 9. maí 2025. Með ákvörðun stofnunarinnar, dags. 21. júlí 2025, var samþykktur varanlegur örorkulífeyrir frá 1. júlí 2025. Með umsókn 19. ágúst 2025 sótti kærandi um örorkulífeyri og tengdar greiðslur frá 1. ágúst 2023 sem var synjað með bréfi, dags. 3. september 2025, á þeim forsendum að endurhæfing hafi ekki verið fullreynd fyrr en við upphaf gildandi örorkumats. Kærandi fór fram á rökstuðning fyrir ákvörðun stofnunarinnar 12. september 2025 og var hann veittur með bréfi, dagsettu sama dag.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 9. október 2025. Með bréfi, dags. 14. október 2025, óskaði úrskurðarnefnd eftir greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins ásamt gögnum málsins. Með bréfi, dags. 23. október 2025, barst greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins og var hún send kæranda til kynningar með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 29. október 2025. Athugasemdir bárust ekki.  

II.  Sjónarmið kæranda

Í kæru greinir kærandi frá því að líkami hennar hafi gefið sig árið 2012 eftir slys sem hún hafi lent í 2010 og síðustu 13 árin hafi hún ekki getað haldið vinnu. Kærandi hafi beðið heimilislækni um örorku sem hafi neitað beiðni hennar á þeim forsendum þá væri hún að gefast upp. Kærandi hafi þurft að flytja til foreldra og hafi verið þar síðan.

Kærandi hafi skipt um lækni árið 2024 og hafi hann verið fljótur að senda hana til B. Eftir níu mánuði þar hafi læknir hjá B sagt það vera augljóst að hún gæti ekki unnið og að hún hefði ekki átt að ýta sjálfri sér áfram frá árinu 2012. Í dag sé hún komin með örorku og sé að fá sitt líf til baka.

Þar sem að kærandi hafi í 13 ár lifað á 5.000 - 120.000 kr., og stundum verið algjörlega í mínus, þá hafði kærandi vonast til þess að fá greitt aftur í tímann til að bæta upp þennan tíma sem hún hafi misst af. Því hafi verið neitað. Farið sé fram á að hún fái það bætt sem hún hafi misst af.

III.  Sjónarmið Tryggingastofnunar ríkisins

Í greinargerð Tryggingastofnunar ríkisins kemur fram að kærð sé ákvörðun, dags. 12. september 2025, þar sem umsókn um afturvirka örorku hafi verið synjað á þeim grundvelli að endurhæfing hafi ekki verið fullreynd á þeim tíma.

Ágreiningur málsins lúti að því hvort kærandi eigi rétt á örorkulífeyri, samkvæmt 25. gr. laga nr. 100/2007 um almannatryggingar.

Ákvörðun í framangreindu máli hafi verið tekin á grundvelli laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð og laga um almannatryggingar, eins og þau hafi verið fyrir breytingar sem hafi tekið gildi 1. september 2025. Í kjölfarið verði vísað til laganna í þeirri mynd sem þau hafi fyrir gildstöku breytinganna. Einnig verði vísað til reglugerðar nr. 661/2020, þrátt fyrir að hún hafi verið felld úr gildi með reglugerð nr. 933/2025 þann 1. september 2025.

Örorkulífeyrir greiðist samkvæmt 1. mgr. 24. gr. og 1. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar, þeim sem metnir séu til a.m.k. 75% örorku til langframa vegna afleiðinga læknisfræðilega viðurkenndra sjúkdóma eða fötlunar. Tryggingastofnun ríkisins meti örorku þeirra sem sæki um örorkubætur samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laganna.

Hins vegar sé heimilt að setja það skilyrði að umsækjandi gangist undir sérhæft mat á möguleikum til endurhæfingar og viðeigandi endurhæfingu áður en til örorkumats komi, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar, 7. gr. laga um félagslega aðstoð og 2. gr. reglugerðar nr. 379/1999 um örorkumat.

Um endurhæfingarlífeyri sé fjallað í 7. gr. laga um félagslega aðstoð. Í 1. mgr. segi að heimilt sé að greiða endurhæfingarlífeyri í allt að 36 mánuði þegar ekki verði séð hver starfshæfni einstaklings sem sé á aldrinum 18-67 verði til frambúðar eftir slys eða sjúkdóma. Greiðslur skuli inntar af hendi á grundvelli endurhæfingaráætlunar. Skilyrði fyrir greiðslum sé að umsækjandi taki þátt í endurhæfingu með starfshæfni að markmiði sem teljist fullnægjandi að mati framkvæmdaraðila og eigi hvorki rétt til launa í veikindaleyfi né greiðslna frá sjúkrasjóðum eða teljist tryggður samkvæmt lögum um atvinnuleysistryggingar.

Heimilt sé að framlengja greiðslutímabil samkvæmt 1. mgr. 7. gr. laga um félagslega aðstoð um allt að 24 mánuði, enda sé starfsendurhæfing með það að markmiði að auka atvinnuþátttöku enn talin raunhæf að mati framkvæmdaraðila, sbr. 2. mgr. 7. gr. laga um félagslega aðstoð.

Tryggingastofnun hafi eftirlit með því að endurhæfingaráætlun sé framfylgt og að skilyrði fyrir greiðslum séu að öðru leyti uppfyllt, t.d. að lögð sé fram endurhæfingaráætlun, lagðir fram endurhæfingarþættir og að umsækjandi taki þátt í endurhæfingunni með fullnægjandi hætti. Í áðurnefndri 7. gr. sé skýrt að skilyrði greiðslna sé endurhæfing með starfshæfni að markmiði, enda ekki álitið að sjúkdómsmeðferð eða óvinnufærni sem slík veiti rétt til greiðslu endurhæfingarlífeyris.

Um nánari skilyrði og framkvæmd endurhæfingarlífeyris sé fjallað í reglugerð nr. 661/2020 um framkvæmd endurhæfingarlífeyris samkvæmt lögum um félagslega aðstoð. Í 4. gr. sé fjallað um upphaf, tímalengd og skilyrði greiðslna og í 5. gr. um sjálfa endurhæfingaráætlunina. Þá sé tiltekið í 6. gr. reglugerðarinnar hverjir geti verið umsjónaraðilar endurhæfingaráætlunar.

Kærandi hafi sótt um endurhæfingarlífeyri með umsókn, dags. 10. janúar 2025. Sú umsókn hafi verið samþykkt og hafi kærandi verið í virkri endurhæfingu á tímabilinu frá 1. janúar 2025 til 30. júní 2025.

Kærandi hafi með umsókn, dags. 9. maí 2025, sótt um örorkulífeyri frá 1. maí 2025. Með bréfi, dags. 21. júlí 2025, hafi umsóknin verið samþykkt frá 1. júlí 2025.

Kærandi hafi sótt um afturvirkar greiðslur örorkulífeyris frá 1. ágúst 2023 með umsókn, dags. 19. ágúst 2025. Umsókninni hafi verið synjað með bréfi, dags. 3. september 2025, á þeim grundvelli að endurhæfing hafi ekki verið fullreynd fyrr en við upphaf núgildandi örorkumats.

Kærandi hafi óskað eftir rökstuðningi 12. september 2025 sem hafi verið veittur með bréfi Tryggingastofnunar, dagsettu sama dag. Kærandi hafi kært þá ákvörðun 9. október 2025.

Við mat á örorku hafi verið stuðst við þau gögn sem hafi legið fyrir í málinu. Með umsókn um örorkulífeyri, dags. 9. maí 2025, hafi fylgt spurningalisti, dags. 9. maí 2025, læknisvottorð, dags. 9. maí og 23. maí 2025, og skoðunarskýrsla, dags. 15. júlí 2025.

Í greinargerð Tryggingastofnunar er greint frá því sem fram kemur í læknisvottorði, dags. 9. maí 2025, varðandi upplýsingar um sjúkdómsgreiningar, heilsuvanda og færniskerðingu.

Samkvæmt framangreindu læknisvottorði sé kærandi talin óvinnufær frá 1. janúar 2017 og að ekki sé talið að færni hennar muni aukast með tímanum. Í athugasemdum læknis komi fram að kærandi hafi verið óvinnufær í yfir áratug, hafi stundum unnið nokkra klukkutíma við störf í fjölskyldufyrirtæki, en standi varla undir sér. Endurhæfing hafi ekki fært hana nær vinnumarkaði.

Í læknisvottorði C, dags. 23. maí 2025, komi eftirfarandi fram:

„Það vottast hér með að viðkomandi hefur verið í viðvarandi endurhæfingu í B án þess að hafa fengið bata sem neinu nemur. Um hefur verið að ræða sjúkraþjáfun og sálfræði viðtöl, lyfjameðferði og hópmeðferðir. Þrátt fyrir ágæta ástundun sáralitlar framfarir og miðað við einkenni sem hafa staðið lengi ekki líklegt að áframhaldandi endurhæfing skili neinu hvað vinnugetu varðar.”

Í greinargerð Tryggingastofnunar er greint frá svörum kæranda við spurningalista vegna færniskerðingar, dags. 9. maí 2025.

Skoðunarskýrsla, dags. 15. júlí 2025, sé talin að mestu leyti í samræmi við spurningalistann. Þó sé nokkurt misræmi. Í spurningalistanum hafi kærandi merkt við að sjónin bagi hana, en í skoðunarskýrslunni komi fram að sjónin valdi henni ekki vandkvæðum.

Í vottorði vegna umsóknar um endurhæfingarlífeyri, dags. 10. janúar 2025, komi fram að meðferð kæranda felist í einstaklingsmeðferð hjá sálfræðingi, skoðun á svefni hjá C endurhæfingarlækni, verkjafræðslu hjá B, einstaklingsmeðferð hjá sjúkraþjálfara, daglegar gönguferðir, sundleikfimi, vinnu að getu á vinnustað þar sem kærandi hafi innhlaup ásamt því að skoða hvort hægt sé að tengja kæranda við geðlækni vegna andlegrar líðanar. Þá komi fram í viðbótarupplýsingum að kærandi ætti að geta fengið aukinn bata þrátt fyrir langvarandi vanda.

Í endurhæfingaráætlun, dags. 10. janúar 2025, komi fram að kærandi stefni á fulla vinnu um haustið.

Kæranda hafi verið synjað um tveggja ára afturvirkni örorkulífeyris með bréfi, dags. 3. september 2025.

Tryggingastofnun vilji ítreka að stofnuninni sé heimilt að setja það skilyrði að umsækjandi um örorkumat gangist undir sérhæft mat á möguleikum til endurhæfingar og viðeigandi endurhæfingu áður en til örorkumats komi, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar, 7. gr. laga um félagslega aðstoð og 2. gr. reglugerðar nr. 379/1999 um örorkumat.

Tryggingastofnun leggi sjálfstætt mat á færniskerðingu umsækjanda á grundvelli framlagðra gagna, þar sem m.a. sé horft til sjúkdómsgreininga, heilsufarssögu og upplýsinga um meðferðir eða endurhæfingu sem kærandi hafi undirgengist í kjölfar veikinda eða slysa. Við gerð örorkumats sé Tryggingastofnun því ekki bundin af ályktunum lækna eða annarra meðferðaraðila um meinta örorku eða óvinnufærni umsækjanda. Við matið sé jafnframt litið til þess hvort gögnin séu frá hlutlausum aðila, hvort þau séu rökstudd og hvort lýst einkenni fái stoð í daglegu lífi. Þá horfi Tryggingastofnun einnig til þess hvort áverkar, fötlun eða sjúkdómar leiði almennt til þeirra einkenna sem lýst sé í gögnum málsins.

Af gögnum málsins megi ráða að kærandi sé með bak- og taugavanda ásamt kvíðaröskun. Kærandi hafi nú fengið varanlegt örorkumat frá 1. júlí 2025. Af gögnum málsins verði ráðið að kærandi hafi verið í virkri endurhæfingu hjá B á tímabilinu 1. janúar 2025 til 30. júní 2025, líkt og fram komi í vottorði vegna umsóknar um endurhæfingarlífeyri, dags. 10. janúar 2025. Í því vottorði komi jafnframt fram að kærandi ætti að geta náð auknum bata þrátt fyrir langvarandi heilsuvanda. Þá segi í endurhæfingaráætlun, dags. 10. janúar 2025, að kærandi stefni að því að snúa aftur til fullrar vinnu að lokinni endurhæfingu að hausti.

Að mati Tryggingastofnunar hafi endurhæfing því ekki verið fullreynd fyrr en 30. júní 2025 og því sé rétt að synja kæranda um afturvirkni á örorkulífeyri af þeim sökum. Þá beri að nefna að kærandi hafði einungis lokið sex mánuðum á endurhæfingarlífeyri.

Tryggingastofnun bendi á að samkvæmt 1. gr. reglugerðar nr. 379/1999 um örorkumat eigi þeir sem metnir séu til a.m.k. 75% örorku til langframa vegna afleiðinga læknisfræðilega viðurkenndra sjúkdóma eða fötlunar rétt á örorkulífeyri. Það sé því mat Tryggingastofnunar að kærandi hafi ekki uppfyllt skilyrði fyrir örorkumati fyrr en 1. júlí 2025, þar sem endurhæfing hafi ekki verið fullreynd fyrir þann tíma. Í janúar 2025 hafi enn verið talið unnt að vinna með heilsufarsvanda kæranda til að auka vinnuhæfni.

Á grundvelli framangreinds telji Tryggingastofnun að ákvörðun um að hafna afturvirku örorkumati í tilviki kæranda sé í fullu samræmi við gögn málsins og gildandi réttarheimildir.

Af öllu framangreindu virtu sé það niðurstaða Tryggingastofnunar að endurhæfing kæranda hafi ekki verið fullreynd áður en til örorkumats hafi komið. Samkvæmt því hafi kærandi ekki uppfyllt skilyrði 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar fyrr en 1. júlí 2025. Mikilvægt sé að einstaklingar, sem enn sé talið unnt að endurhæfa, fullnýti öll þau endurhæfingarúrræði sem í boði séu vegna þeirra heilsufarsvandamála sem hrjái þá áður en til örorkumats komi.

Það sé því mat Tryggingastofnunar að afgreiðsla á umsókn kæranda, þ.e. ákvörðun um að synja um afturvirkni á örorkulífeyri, hafi verið rétt miðað við fyrirliggjandi gögn í málinu. Stofnunin telji að niðurstaðan sé byggð á faglegum sjónarmiðum sem og gildandi lögum og reglum. Auk þess sé vísað til fyrri sambærilegra úrskurða úrskurðarnefndar velferðarmála þar sem staðfest hafi verið að stofnuninni sé heimilt að krefjast þess að umsækjendur um örorkulífeyri hafi fullreynt öll endurhæfingarúrræði áður en til örorkumats komi.

Tryggingastofnun fari því fram á staðfestingu ákvörðunar sinnar, dags. 12. september 2025, um að synja kæranda um örorkulífeyri vegna tímabilsins 1. ágúst 2023 til 30. júní 2025.

IV.  Niðurstaða

Mál þetta varðar ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins þar sem kæranda var synjað um örorkulífeyri vegna tímabilsins 1. ágúst 2023 til 30. júní 2025

Samkvæmt þágildandi 1. mgr. 55. gr. laga um almannatryggingar skal sækja um allar greiðslur samkvæmt þeim lögum. Örorkulífeyrir reiknast frá fyrsta degi næsta mánaðar eftir að greiðsluréttur er fyrir hendi samkvæmt 1. mgr. 32. gr. laganna. Samkvæmt 4. mgr. 32. gr. skulu greiðslur aldrei ákvarðaðar lengra aftur í tímann en tvö ár frá því að umsókn og önnur gögn, sem nauðsynleg eru til að unnt sé að taka ákvörðun um rétt til greiðslna og fjárhæð þeirra, berst Tryggingastofnun.

Af framangreindu má ráða að örorkulífeyrir skal reiknaður frá fyrsta degi næsta mánaðar eftir að greiðsluréttur er fyrir hendi en þó aldrei lengra aftur í tímann en tvö ár frá því að umsókn og önnur nauðsynleg gögn berast Tryggingastofnun ríkisins.

Samkvæmt þágildandi 2. málsl. 2. mgr. 25 gr. laga um almannatryggingar er heimilt að setja það skilyrði að viðkomandi gangist undir sérhæft mat á möguleikum til endurhæfingar og viðeigandi endurhæfingu áður en til örorkumats kemur, sbr. 7. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð.

Eins og áður hefur komið fram var kærandi talin uppfylla skilyrði varanlegs örorkulífeyris með örorkumati, dags. 21. júlí 2025, frá 1. júlí 2025. Örorkumatið er byggt á skoðunarskýrslu D, dags. 15. júlí 2025, þar sem kærandi fékk 20 stig í líkamlega hluta staðalsins og tvö stig í andlega hluta staðalsins.

Líkamsskoðun er lýst svo í skoðunarskýrslu:

„Er í eðlilegum holdum, styður sig þegar rís á fætur. Á erfitt með að standa óstudd, á mjög erfitt með að beygja sig eða ná í hlut á gólfi. Virðist með skerta krafta í hæ handlegg en getur ekki skýrt það nánar -segir það nýlega byrjað. Göngulag ekki eðlilegt, skökk og styður sig.“

Um heilsufars- og sjúkrasögu kæranda segir í skoðunarskýrslu:

„Ums talar um andlega vanlíðan sem tengist æskuárum. Einelti. Gekk ill námslega. Greinist með ADHD 2011. Fundið lengi fyrir kvíða. Lendir í slysi 2010 […] og meiddist í mjóbaki. Fór ekki í myndatöku. Fer aftur í vinnu en ekki mikið. Versnar síðan sumarið 2012, miklir bakverkir. Fer á sjúkrahús í júní 2012 […]. Fór í myndatöku og munu hafa komið fram útbunganir á diskum í mjóbaki. Ekki talin ábending f aðgerð. Síðan þetta átti sér stað 13 ár liðin og ums lítið sem ekkert verið í vinnu og verið tekjulítil. […] Á mjög misjafna daga, alltaf einhverjir verkir en suma daga telur ums sig vinnufæra. Svo koma aðrir dagar þar sem ums er óvinnufær. Segir minni lélegt. Þarf stundum að nota hækjur og jafnvel göngugrind. Aðra daga þarf hún ekki hjálpartæki. Fer eins lítið út og hún getur en þarf að fara út með […]. Á góðum dögum nær hún 30 min göngu en þetta er þó sjaldan. Mun oftar þarf hún aðstoðartæki og fer mjög stuttan tíma út. Fór í endurhæfingu á E 2012 eða 2013. Loks sótt um endurhæfingarlífeyri í ágúst 2024 og var í endurhæfingu í B sl vetur. Í greinargerð viðkomandi læknis kemur fram að ums hafi verið í sjúkraþjálfun og fengið sálfræðiviðtöl, lyfjameðferð og hópmeðferðir. Þrátt fyrir ágæta ástundun sáralitlar framfarir og miðað við einkenni sem hafa staðið lengi ekki líklegt að áframhaldandi endurhæfing skili neinu hvað vinnugetu varðar. Formlegri endurhæfingu lauk síðan í vor en er áfram í sjúkraþjálfun. Ums reyndi að vinna með endurhæfingunni í vetur, en þurfti stöðugt að minnka það hlutfall. Hefur verið í um 20% starfshlutfalli að undanförnu […]“

Geðheilsu er lýst svo í skoðunarskýrslu:

„Þægileg kona í samskiptum, róleg. Myndar ekki mikinn kontakt. Flöt. Mímík virðist ekki fylgja líkamlegum einkennum. Brosir þegar hún fær verkjapílur. Mögulega takmarkað innsæi og skilningur á sínu ástandi. Tal eðlilegt. Áttuð og vakandi.“

Um atferli segir:

„Talsverð verkjatjáning og virðist eiga erfitt með að setjast, rísa á fætur. Styður sig.“

Það er mat skoðunarlæknis að færni kæranda hafi verið svipuð og nú síðastliðið eitt ár.

Fyrir liggja læknisvottorð C, dags. 10. janúar 2025, vegna umsóknar kæranda um endurhæfingarlífeyri og læknisvottorð hans, dags. 23. maí 2025, vegna umsóknar um örorkubætur þar sem segir:

„Það vottast hér með að viðkomandi hefur verið í viðvarandi endurhæfingu í B án þess að hafa fengið bata sem neinu nemur.

Um hefur verið að ræða sjúkraþjáfun og sálfræði viðtöl, lyfjameðferði og hópmeðferðir. Þrátt fyrir ágæta ástundun sáralitlar framfarir og miðað við einkenni sem hafa staðið lengi ekki líklegt að áframhaldandi endurhæfing skili neinu hvað vinnugetu varðar.”

Einnig liggur fyrir læknisvottorð C, dags. 9. maí 2025, vegna umsóknar kæranda um örorkubætur þar sem greint er frá eftirfarandi sjúkdómsgreiningum:

„Bakverkur, ótilgreindur

Kvíðaröskun, ótilgreind

Disturbance of activity and attention“

Um sjúkrasögu segir meðal annars:

„Lenti í [slysi] á […] árið 2010. Jafnaði sig eiginlega strax en tveimur árum seinna fór hún að fá bakverki, sem hún lýsir sem þreytuverkjum sem liggja mest í mjóbaki og niður í fætur. Fær einnig stingi. Fær síðan köst þar sem hún nánast lamast og missir þá fótanna. Heima er hún með göngugrind og hækju og er nánast við rúmið í köstum. Hún er með von Willebrand. Hún er með greindan ADHD og var á lyfjum á tímabili.“

Í lýsingu læknisskoðunar segir:

„Grannvaxin kona sem er með eðlilegt göngulag. Lyftir höndum yfir höfuð og fær þá aðeins óþægindi í hægri öxl. Sveigir höfuð til beggja hliða. Beygir sig fram á við, mjög stirð og stíf í baki, fingurgómar nema niður undir ökkla. Hún gengur í afleitu jafnvægi á tábergi og hælum. Lasegue neikvæður. Symmetriskir reflexar í fótum. Babinski svörun eðlileg. Vibrations skyn fram á tær. Ekki álagsaum á sacroiliaca. Góð hreyfigeta og rotations geta í mjöðmum. Engin eymsli yfir sacroiliacaliðum við beina snertingu og þrýsting. Engin afgerandi eymsli í mjóbaki.“

Í vottorðinu kemur fram að kærandi hafi verið óvinnufær frá 1. janúar 2017 og að ekki megi búast við að færni aukist með tímanum.

Í endurhæfingaráætlun C vegna tímabilsins 10. janúar 2025 til 1. júlí 2025 er greint frá einstaklingsmeðferð hjá sálfræðingi, skoðun á svefni, verkjafræðslu hjá Hæfi, einstaklingsmeðferð hjá sjúkraþjálfara, athugun með geðlækni og fleira. Fram kemur að stefnt sé á fulla vinnu haustið 2025.

Í fyrirliggjandi spurningalista vegna færniskerðingar, sem kærandi lagði fram með umsókn um örorkumat, svaraði hún spurningum sem snúa að líkamlegri og andlegri færni. Af svörum kæranda verður ráðið að hún eigi erfitt flestar hreyfingar vegna verkja og að sjónin bagi hana. Þá greinir hún frá að hún hafi ekki átt við geðræn vandamál að stríða.

Mál þetta varðar kröfu um afturvirkar greiðslur örorkulífeyris. Með örorkumati Tryggingastofnunar ríkisins, dags. 3. september 2025, var kæranda metinn örorkulífeyrir frá 1. júlí 2025. Kærandi krefst þess að upphafstíminn verði ákvarðaður 1. ágúst 2023.

Úrskurðarnefnd velferðarmála, sem meðal annars er skipuð lækni, leggur sjálfstætt mat á öll gögn málsins. Ljóst er að kærandi uppfyllti læknisfræðileg skilyrði örorku þegar skoðun skoðunarlæknis fór fram 15. júlí 2025 og að kærandi fékk greiddan endurhæfingarlífeyri frá 1. janúar til 30. júní 2025. Tryggingastofnun miðaði upphafstíma örorkumats kæranda við 1. júlí 2025, þ.e. fyrsta dag næsta mánaðar eftir að kærandi lauk endurhæfingu. Fyrir liggur að kæranda var í virkri endurhæfingu í frá 1. janúar til 30. júní 2025 með það að markmiði að komast aftur í fulla vinnu. Úrskurðarnefndin telur því að endurhæfing hafi ekki verið fullreynd fyrr en framangreindu endurhæfingartímabili lauk, sbr. 2. málslið 2. mgr. 25. gr. laga um almannatryggingar. Með hliðsjón af framangreindu er það mat úrskurðarnefndar að kærandi uppfyllti ekki skilyrði fyrir greiðslu örorkulífeyris fyrr en 1. júlí 2025, sbr. 1. mgr. 32. gr. laganna.

Með vísan til þess, sem rakið hefur verið hér að framan, er staðfest ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins frá 3. september 2025 um að synja kæranda um örorkulífeyri vegna tímabilsins 1. ágúst 2023 til 30. júní 2025.

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Tryggingastofnunar ríkisins um að synja A, um örorkulífeyri vegna tímabilsins 1. ágúst 2023 til 30. júní 2025, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Rakel Þorsteinsdóttir