06 febrúar 2026
/
Mál nr. 763/2025-Úrskurður
Úrskurðarnefnd velferðarmála
Mál nr. 763/2025
Föstudaginn 6. febrúar 2026
A
gegn
Vinnumálastofnun
Ú R S K U R Ð U R
Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Arnar Kristinsson lögfræðingur.
Með kæru, dags. 25. nóvember 2025, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Vinnumálastofnunar, dagsett sama dag, um að fella niður rétt hennar til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði.
I. Málsatvik og málsmeðferð
Kærandi sótti um atvinnuleysisbætur hjá Vinnumálastofnun 14. janúar 2025 og var umsóknin samþykkt þann 13. febrúar 2025. Með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 25. nóvember 2025, var kæranda tilkynnt að bótaréttur hennar væri felldur niður í þrjá mánuði á grundvelli 1. mgr. 57. gr., sbr. 1. mgr. 61. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar með vísan til þess að hún hefði hafnað atvinnutilboði.
Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 25. nóvember 2025. Með bréfi, dags. 26. nóvember 2025, óskaði úrskurðarnefndin eftir greinargerð Vinnumálastofnunar ásamt gögnum málsins. Greinargerð Vinnumálastofnunar barst 14. janúar 2026 og var hún kynnt kæranda með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 15. janúar 2026. Athugasemdir bárust ekki.
II. Sjónarmið kæranda
Í kæru til úrskurðarnefndar mótmælir kærandi því að hún hafi hafnað atvinnutilboði. Hún hafi verið boðuð í atvinnuviðtal þann 14. október 2025 eftir að Vinnumálastofnun hafi sent ferilskrá hennar til fyrirtækisins B. Kærandi greinir frá því að hafa verið undir miklu álagi daginn sem viðtalið hafi farið fram en hún hafi stuttu áður frétt af andláti náins vinar hennar sem hefði fallið fyrir eigin hendi. Kærandi greinir frá því að enskukunnátta hennar sé takmörkuð og að hún hafi verið mjög stressuð í viðtalinu sem hafi gert illt verra. Þetta gæti hafa haft þau áhrif að hún hafi ekki náð að útskýra aðstæður sínar nægilega vel eða að orð hennar hafi verið misskilin.
Kærandi hafi svarað öllum spurningum í viðtalinu. Þegar hún hafi verið spurð út í börnin sín hafi hún svarað því að hún ætti eitt X ára gamalt barn og eitt X mánaða gamalt barn. Þegar kærandi hafi nefnt að barn hennar væri ekki á leikskóla hafi hún ekki meint að hún væri ófær um að vinna eða ekki tilbúin til þess. Kærandi taki fram að hún sé með barnfóstru sem muni sjá um barn hennar um leið og hún finni sér atvinnu. Barn hennar byrji í leikskóla í vor þegar leikskólapláss nærri heimili þeirra losni. Þangað til sé dagvistun tryggð hjá barnfóstrunni.
Seinna í viðtalinu hafi kærandi verið spurð persónulegra spurninga um eiginmann hennar sem henni hafi þótt óþægilegt. Kæranda sé ekki kunnugt um íslenska löggjöf en vinir hennar hafi sagt henni að svona spurninga ætti ekki að spyrja í atvinnuviðtali. Í gegnum viðtalið hafi kæranda liðið mjög óþægilega en eftir hvert svar frá henni hafi viðmælendur hennar talað saman á íslensku sem hún skilji takmarkað. Kærandi taki fram að á allri hennar starfsævi hafi öll atvinnuviðtöl við hana farið fram á ensku og að hún hafi aldrei upplifað neitt þessu líkt.
Þrátt fyrir allt þetta hafi hún aldrei sagst hafna atvinnutilboði. Kærandi muni það skilmerkilega að í lok viðtalsins hafi verið sagt við hana að haft yrði samband en allt þar til að ákvörðun hafi verið tekin um viðurlög hafi enginn haft samband við hana. Kærandi hafi þann 21. október 2025 farið á fund þar sem ekkert hafi verið gefið í skyn um að hún hefði hafnað atvinnutilboði. Hún hafi rætt við ráðgjafa Vinnumálastofnunar um að hún væri að leita sér að kvöldvöktum og að hún gæti því miður ekki sinnt þrifastörfum þar sem hún væri búin að þróa með sér ofnæmi á höndum.
Þann 20. nóvember 2025 hafi kærandi fengið tölvupóst frá Vinnumálastofnun þar sem fram komi að hún hefði hafnað atvinnutilboði þann 16. október 2025. Kærandi segi þetta ekki vera satt þar sem hún hafi ekki verið í neinu atvinnuviðtali þann daginn og að fyrirtækið hafi hvorki hringt né sent smáskilaboð. Kærandi taki fram að hún geti haft samband við C og fengið yfirlit yfir símtöl til sín í nóvember til að sanna að enginn hafi haft samband við hana.
Kærandi vilji einnig taka fram að hún hafi mætt í öll viðtöl sem hún hafi verið boðuð til og sé í virkri atvinnuleit á hverjum degi. Kærandi sé og hafi alltaf verið tilbúin og áhugasöm um að vinna og harmi það að útskýringar hennar í viðtalinu hafi leitt til rangra hughrifa. Hefði kærandi áttað sig á afleiðingunum á þeim tíma hefði hún útskýrt stöðu sína enn betur. Kærandi sé tilbúin að vinna að því gefnu að fyrirtækið geti boðið upp á hentuga vinnutíma.
Kærandi lýsi því yfir að hún sé að gera sitt besta þar sem hún þurfi að sjá fyrir börnunum sínum. Kærandi vilji þó enn og aftur taka fram að hún hafi ekki hafnað atvinnutilboði og að hún sé ósammála ákvörðun Vinnumálastofnunar um að hún skuli sæta viðurlögum vegna þess. Viðurlögin hafi valdið kæranda miklum kvíða og hafi haft tilfinningaleg áhrif á hana. Hún sé niðurbrotin yfir þessari ákvörðun. Kærandi óski þess að ákvörðunin verði endurskoðuð og að framangreindar aðstæður verði teknar til greina.
III. Sjónarmið Vinnumálastofnunar
Í greinargerð Vinnumálastofnunar kemur fram að kærandi hafi sótt um atvinnuleysistryggingar þann 14. janúar 2025. Með bréfi, dags. 13. febrúar 2025, hafi kæranda verið tilkynnt að umsókn hennar hefði verið samþykkt með 100% bótarétti en með vísan til starfsloka hafi henni verið gert að sæta tveggja mánaða biðtíma eftir greiðslum atvinnuleysistrygginga.
Fyrir liggi að kærandi hafi mætt í viðtal hjá ráðgjafa Vinnumálastofnunar þann 15. apríl 2025. Í viðtalinu hafi kærandi tjáð ráðgjafa Vinnumálastofnunar að hún væri að leita að kvöldvinnu en ekki dagvinnu. Kærandi hafi í því samhengi vísað til þess að hún væri með ung börn á framfæri sem væru ekki komin með dagvistun. Jafnframt hafi kærandi sagst vera að leita eftir hvers konar störfum en þó ekki vinnu sem krefjist þess að lyfta þungum hlutum.
Ferilskrá kæranda hafi verið send fyrirtækinu B þann 8. október 2025 og með tilkynningu frá atvinnurekanda, dags. 16. október 2025, hafi Vinnumálastofnun verið upplýst um að kærandi hefði hafnað atvinnutilboði með vísan til umönnunarskyldu ungra barna og jafnframt sökum þess að hún væri ekki vön afgreiðslustörfum. Með erindi, dags. 20. nóvember 2025, hafi kærandi verið innt eftir skýringum vegna höfnunar á atvinnutilboði og henni boðið að skila inn gögnum og skýringum vegna þess ásamt athugasemdum.
Þann 20. nóvember 2025 hafi borist skýringar frá kæranda þess efnis að hún myndi ekki eftir því að hafa hafnað atvinnutilboði frá B. Hún hafi mætt í boðað atvinnuviðtal hjá umræddu fyrirtæki en hafi svo ekki heyrt neitt frekar frá fyrirtækinu. Kærandi hafi jafnframt bent á að atvinnurekandi hafi spurst fyrir um fjölskylduaðstæður hennar, þar á meðal um aldur á börnum hennar og hvort maki hennar væri með bílpróf. Þá hafi hún í atvinnuviðtalinu lagt fram spurningar til atvinnurekanda um tilhögun starfs, hver vinnutími væri og hver launakjör yrðu. Að mati kæranda hafi hún ekki fengið fullnægjandi svör við spurningum sínum í atvinnuviðtalinu.
Með erindi, dags. 25. nóvember 2025, hafi kæranda verið tilkynnt að greiðslur atvinnuleysistrygginga til hennar hefðu verið stöðvaðar í þrjá mánuði. Ákvörðun þessi hafi verið tekin á grundvelli 57. gr., sbr. 1. mgr. 61. gr. laga um atvinnuleysistryggingar.
Þann 25. og 26. nóvember 2025 hafi kærandi sent frekari skýringar og beiðni um endurupptöku málsins. Hún hafi ekki heyrt neitt frá B eftir að hafa mætt í atvinnuviðtal. Þá hafi kærandi ítrekað fyrri afstöðu sína um að hún hefði ekki hafnað atvinnutilboði.
Vinnumálastofnun hafi óskað eftir frekari skýringum frá atvinnurekanda og samkvæmt tölvupósti frá skráðum tengilið Vinnumálastofnunar við B, dags. 5. desember 2025, hafi kærandi í boðuðu atvinnuviðtali hafnað atvinnutilboði. Samkvæmt atvinnurekanda hafi kærandi tjáð í atvinnuviðtalinu að hún væri ekki með dagvistun fyrir börn sín og af þeim sökum gæti hún ekki mætt til vinnu. Með bréfi, dags. 5. desember 2025, hafi Vinnumálastofnun staðfest fyrri ákvörðun.
Framangreind ákvörðun Vinnumálastofnunar hafi verið kærð til úrskurðarnefndar velferðarmála þann 25. nóvember 2025. Í kæru skýri kærandi frá aðstæðum sínum og sjónarmiðum. Kæra til nefndarinnar sé efnislega samhljóða þeim skýringum sem þegar hafi borist Vinnumálastofnun. Þá hafi kærandi lagt fram þær skýringar samhliða kæru að hún sé ekki með bílpróf.
Lög nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar gildi um atvinnuleysistryggingar launamanna eða sjálfstætt starfandi einstaklinga á innlendum vinnumarkaði þegar þeir verði atvinnulausir, sbr. 1. gr. laganna.
Tilgangur laga um atvinnuleysistryggingar sé að tryggja þeim sem tryggðir séu og misst hafi fyrra starf sitt tímabundna fjárhagsaðstoð á meðan þeir leiti nýs starfs. Með þessu sé verið að tryggja stöðu og öryggi fólks í atvinnuleysi. Gert sé ráð fyrir að þeir sem teljist tryggðir séu í virkri atvinnuleit þann tíma og séu jafnframt reiðubúnir til að taka þátt í þeim vinnumarkaðsaðgerðum sem þeim standi til boða. Atvinnuleysistryggingar veiti þannig þeim sem tryggðir séu innan atvinnuleysistryggingakerfisins fjárhagslegt úrræði í tímabundnu atvinnuleysi sínu. Ríkar kröfur beri að gera til þeirra sem hafni starfi á innlendum vinnumarkaði um að hafa til þess gildar ástæður samkvæmt lögunum, enda eigi almennt ekki að þiggja atvinnuleysisbætur í stað þess að gegna launuðu starfi.
Eitt af almennum skilyrðum þess að umsækjandi um atvinnuleysisbætur eigi rétt til greiðslu atvinnuleysistrygginga sé að vera í virkri atvinnuleit, sbr. a. lið 1. mgr. 13. gr. laga um atvinnuleysistryggingar. Í 14. gr. laganna sé nánar kveðið á um hvað teljist til virkrar atvinnuleitar. Þar sé útlistað að umsækjandi þurfi meðal annars að vera reiðubúinn að taka hvert það starf sem greitt sé fyrir, vera reiðubúinn að taka starfi hvar sem er á Íslandi án sérstaks fyrirvara og hafa til þess vilja og getu. Að öðrum kosti verði ekki litið á hlutaðeigandi í virkri atvinnuleit.
Fyrir liggi að kærandi hafi hafnað atvinnutilboði frá B. Henni hafi í kjölfarið verið gert að sæta viðurlögum á grundvelli 1. mgr. 57. gr. laga um atvinnuleysistryggingar. Ákvæðið sé svohljóðandi:
„Sá sem hafnar starfi sem honum býðst með sannanlegum hætti eftir að hafa verið í atvinnuleit í a.m.k. fjórar vikur frá móttöku Vinnumálastofnunar á umsókn um atvinnuleysisbætur skal ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en að tveimur mánuðum liðnum, sem ella hefðu verið greiddar bætur fyrir, frá þeim degi er viðurlagaákvörðun Vinnumálastofnunar er tilkynnt aðila, sbr. þó 5. mgr. Hið sama á við um þann sem hafnar því að fara í atvinnuviðtal vegna starfs sem honum býðst með sannanlegum hætti eða sinnir ekki atvinnuviðtali án ástæðulausrar tafar.“
Þær skýringar sem kærandi hafi veitt fyrir ástæðu höfnunar á atvinnutilboði séu m.a. að hún minnist þess ekki að hafa hafnað starfi í viðtali. Þá hafi kærandi upplýst að hún hafi ekki getað tekið umræddu starfi vegna umönnunarskyldu með tveimur ungum börnum sínum og að hún vilji fremur vinna á kvöldin. Yngra barn hennar hafi ekki fengið úthlutað plássi á leikskóla og því hafi kærandi ekki getað tekið umræddu starfi en um starf á dagvinnutíma hafi verið að ræða.
Í athugasemdum með 57. gr. í frumvarpi því er hafi orðið að lögum nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar sé tekið fram að það þurfi að meta aðstæður fjölskyldu hins tryggða heildstætt. Sérstaklega sé þó ítrekað að það að hafa ekki barnapössun fyrir ung börn á dagvinnutíma teljist ekki réttlæta höfnun á starfi.
Fyrir liggi að umrætt starf hjá B hafi verið á dagvinnutíma. Þá hafi forsvarsmaður B í skýringum gefið það út að boðið sé upp á breytilegan vinnutíma. Skýringar kæranda þess efnis að vinnutími starfsins hafi ekki hentað henni vegna þeirra umönnunarskyldu sem hún beri gagnvart börnum sínum séu því að mati Vinnumálastofnunar ekki þess eðlis að þær réttlæti höfnun á starfi hjá B, sbr. 4. mgr. 57. gr. laga um atvinnuleysistryggingar. Í því samhengi vísi Vinnumálastofnun til þess að kærandi hafi í viðtali við ráðgjafa Vinnumálastofnunar gefið það út að hún vilji vinna kvöldvinnu en ekki dagvinnu sökum umönnunarskyldu ungra barna hennar.
Samhliða kæru hafi borist frekari skýringar kæranda sem hafi ekki legið fyrir þegar ákvörðun Vinnumálastofnunar um viðurlög hafi verið birt þann 25. nóvember og 5. desember 2025 um að kærandi sé ekki með ökuréttindi. Ekki verði séð að þær skýringar kæranda breyti niðurstöðu Vinnumálastofnunar. Í því samhengi vísist til þess að samkvæmt umsókn kæranda um atvinnuleysisbætur sé hún með almenn ökuréttindi. Þær upplýsingar hafi borist atvinnurekanda þegar ferilskrá hennar hafi verið miðlað af Vinnumálastofnun og verði vart annað ráðið en að eðlilegt sé að ætla að atvinnurekandi hafi gert ráð fyrir að hún væri með almenn ökuréttindi. Engin tilkynning liggi fyrir að breyting hafi orðið á ökuréttindum kæranda frá því að hún hafi sótt um atvinnuleysisbætur.
Að mati Vinnumálastofnunar hafi skýringar kæranda þess efnis að skortur á bifreið eða ökuréttindum hamli ferðum til starfsstöðvar atvinnurekanda, sem sé í X frá lögheimili kæranda sem sé í X, geti ekki talist gildar í skilningi laga um atvinnuleysistryggingar, enda sé greiður aðgangur að almenningssamgöngum á höfuðborgarsvæðinu. Með vísan til framangreinds sé það niðurstaða Vinnumálastofnunar að kærandi hafi hafnað fyrirliggjandi atvinnutilboði hjá B í skilningi 1. mgr. 57. gr. laga um atvinnuleysistryggingar.
Samkvæmt 4. mgr. 57. gr. skuli Vinnumálastofnun meta við ákvörðun um viðurlög samkvæmt 1. mgr. hvort ákvörðun hins tryggða um að hafna atvinnutilboði hafi verið réttlætanleg en í 4. mgr. segi orðrétt:
„Vinnumálastofnun skal meta við ákvörðun um viðurlög skv. 1. mgr. hvort ákvörðun hins tryggða um að hafna starfi hafi verið réttlætanleg vegna aldurs hans, félagslegra aðstæðna sem tengjast skertri vinnufærni eða umönnunarskyldu vegna ungra barna eða annarra náinna fjölskyldumeðlima. Enn fremur er Vinnumálastofnun heimilt að líta til heimilisaðstæðna hins tryggða þegar hann hafnar starfi fjarri heimili sínu sem og til ráðningar hans í ótímabundið starf innan tiltekins tíma. Þá er heimilt að taka tillit til aðstæðna þess sem getur ekki sinnt tilteknum störfum vegna skertrar vinnufærni samkvæmt vottorði sérfræðilæknis. Getur þá komið til viðurlaga skv. 59. gr. hafi hinn tryggði leynt upplýsingum um skerta vinnufærni.“
Vinnumálastofnun sé gert að meta skýringar atvinnuleitanda vegna höfnunar á atvinnutilboði með hliðsjón af þeirri ríku skyldu sem hvíli á umsækjendum um atvinnuleysisbætur til að vera reiðubúnir að taka hvert það starf sem greitt sé fyrir, án sérstaks fyrirvara og hafa til þess vilja og getu. Gert sé ráð fyrir því að Vinnumálastofnun sé heimilt að líta til aldurs hins tryggða, félagslegra aðstæðna tengdum skertri vinnufærni eða umönnunarskyldu vegna ungra barna eða annarra náinna fjölskyldumeðlima við ákvörðun um hvort hinn tryggði skuli sæta viðurlögum samkvæmt 1. mgr. 57. gr. laganna. Enn fremur sé Vinnumálastofnun heimilt að líta til heimilisaðstæðna hins tryggða þegar í boði sé starf fjarri heimili hans sem geri kröfur um að hlutaðeigandi flytji búferlum. Kærandi hafi að mati Vinnumálastofnunar ekki veitt skýringar sem réttlæti höfnunar hennar á atvinnutilboði hjá B.
Með vísan til alls framangreinds sé það mat Vinnumálastofnunar að kærandi hafi hafnað atvinnutilboði sem hafi staðið henni til boða í skilningi 1. mgr. 57. gr. laga um atvinnuleysistryggingar og ekki haft þar að baki gildar ástæður, sbr. 4. mgr. 57. gr. laganna. Kæranda beri því að sæta viðurlögum á grundvelli 1. mgr. 57. gr. laga um atvinnuleysistryggingar. Þar sem kæranda hafi verið gert að sæta tveggja mánaða biðtíma við umsókn á grundvelli 54. gr. komi til ítrekunarákvæðis 1. mgr. 61. gr. og því séu viðurlögin þrír mánuðir.
Með vísan til alls framangreinds sé það niðurstaða Vinnumálastofnunar að kærandi skuli sæta viðurlögum á grundvelli 1. mgr. 57 gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar, sbr. 1. mgr. 61. gr. sömu laga.
IV. Niðurstaða
Kærð er ákvörðun Vinnumálastofnunar um að fella niður rétt kæranda til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði á grundvelli 57. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar.
Ákvæði 1. mgr. 57. gr. laga nr. 54/2006 er svohljóðandi:
„Sá sem hafnar starfi sem honum býðst með sannanlegum hætti eftir að hafa verið í atvinnuleit í a.m.k. fjórar vikur frá móttöku Vinnumálastofnunar á umsókn um atvinnuleysisbætur skal ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en að tveimur mánuðum liðnum, sem ella hefðu verið greiddar bætur fyrir, frá þeim degi er viðurlagaákvörðun Vinnumálastofnunar er tilkynnt aðila, sbr. þó 5. mgr. Hið sama á við um þann sem hafnar því að fara í atvinnuviðtal vegna starfs sem honum býðst með sannanlegum hætti eða sinnir ekki atvinnuviðtali án ástæðulausrar tafar.“
Þá segir svo í 4. mgr. 57. gr. laganna:
„Vinnumálastofnun skal meta við ákvörðun um viðurlög skv. 1. mgr. hvort ákvörðun hins tryggða um að hafna starfi hafi verið réttlætanleg vegna aldurs hans, félagslegra aðstæðna sem tengjast skertri vinnufærni eða umönnunarskyldu vegna ungra barna eða annarra náinna fjölskyldumeðlima. Enn fremur er Vinnumálastofnun heimilt að líta til heimilisaðstæðna hins tryggða þegar hann hafnar starfi fjarri heimili sínu sem og til ráðningar hans í ótímabundið starf innan tiltekins tíma. Þá er heimilt að taka tillit til aðstæðna þess sem getur ekki sinnt tilteknum störfum vegna skertrar vinnufærni samkvæmt vottorði sérfræðilæknis. Getur þá komið til viðurlaga skv. 59. gr. hafi hinn tryggði leynt upplýsingum um skerta vinnufærni.“
Samkvæmt gögnum málsins var kæranda miðlað í starf hjá B. Fyrirtækið tilkynnti Vinnumálastofnun að ekki hafi verið hægt að bóka kæranda á prufuvakt þar sem hún væri ekki með dagvistun fyrir börnin sín. Af hálfu kæranda hefur komið fram að hún hafi aldrei fengið neitt atvinnutilboð. Auk þess hafi hún aldrei haldið því fram að börn hennar gætu verið ástæða höfnunar á atvinnutilboði. Hún sé með barnapössun þar til að barnið fari á leikskóla í vor. Í kjölfar skýringa kæranda óskaði Vinnumálastofnun eftir frekari upplýsingum frá fyrirtækinu. Í svari fyrirtækisins kemur fram að kærandi hafi mætt í viðtal og sagst ekki vera með dagvistun fyrir börnin sín. Kærandi hafi því ekki getað mætt til vinnu.
Að virtum framangreindum upplýsingum er það mat úrskurðarnefndar velferðarmála að kærandi hafi í reynd hafnað atvinnutilboði hjá B. Í 1. mgr. 57. gr. laga nr. 54/2006 er skýrt kveðið á um viðurlög við því að hafna starfi.
Úrskurðarnefndin bendir á að í 1. mgr. 13. gr. laga nr. 54/2006 er fjallað um almenn skilyrði þess að vera tryggður samkvæmt lögunum. Eitt af þeim skilyrðum er að vera í virkri atvinnuleit samkvæmt 14. gr. en í því felst meðal annars að hafa vilja og getu til að taka starfi án sérstaks fyrirvara, sbr. d. lið 1. mgr. ákvæðisins og að vera reiðubúinn að taka starfi óháð því hvort um fullt starf eða hlutastarf er að ræða eða vaktavinnu, sbr. f. lið 1. mgr. ákvæðisins.
Í athugasemdum við ákvæðið 14. gr. í frumvarpi til laga nr. 54/2006 segir meðal annars svo:
„Enn fremur þykir ástæða til að taka fram að umsækjandi teljist vera í virkri atvinnuleit þegar hann, frá því að umsókn um atvinnuleysisbætur barst, hefur bæði vilja og getu til að taka starfi án sérstaks fyrirvara. Að öðrum kosti verður ekki litið á hlutaðeigandi í virkri atvinnuleit. Felur þetta til dæmis í sér að gert er ráð fyrir að foreldrar í virkri atvinnuleit með ung börn hafi barnapössun en reynslan í núverandi kerfi er að ungt fólk ber oft fyrir sig að það geti hvorki mætt í atvinnuviðtöl né tekið þátt í vinnumarkaðsúrræðum þar sem það hefur ekki gæslu fyrir börn sín.“
Í 4. mgr. 14. gr. kemur fram að Vinnumálastofnun sé heimilt að veita undanþágu frá skilyrðum c., e. og f. liða 1. mgr. þannig að hinn tryggði, sem vegna aldurs, félagslegra aðstæðna sem tengjast skertri vinnufærni eða umönnunarskyldu vegna ungra barna eða annarra náinna fjölskyldumeðlima óskar eftir hlutastarfi eða starfi innan tiltekins svæðis, geti talist vera í virkri atvinnuleit. Enn fremur sé heimilt að taka tillit til aðstæðna hins tryggða sem geti ekki sinnt tilteknum störfum vegna skertrar vinnufærni samkvæmt mati sérfræðilæknis. Um þetta er tekið fram í athugasemdum með ákvæðinu að með umönnunarskyldu vegna ungra barna sé ekki átt við þau tilvik er hinir tryggðu beri fyrir sig að hafa ekki barnapössun fyrir ung börn á dagvinnutíma.
Í 1. mgr. 61. gr. laganna er kveðið á um ítrekunaráhrif fyrri viðurlagaákvarðana. Ákvæðið er svohljóðandi:
„Sá sem hefur sætt viðurlögum skv. 57.–59. gr. eða biðtíma skv. 54. eða 55. gr. og eitthvert þeirra tilvika sem þar greinir á sér stað að nýju á sama tímabili skv. 29. gr. skal ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta skv. VII. kafla fyrr en að þremur mánuðum liðnum frá þeim degi er ákvörðun Vinnumálastofnunar um ítrekunaráhrif liggur fyrir enda hafi hann fengið greiddar atvinnuleysisbætur skemur en samtals 24 mánuði á sama tímabili skv. 29. gr. Hafi hinn tryggði fengið greiddar atvinnuleysisbætur í samtals 24 mánuði eða lengur á sama tímabili skv. 29. gr. þegar atvik sem lýst er í 1. málsl. á sér stað skal hinn tryggði ekki eiga rétt á greiðslu atvinnuleysisbóta fyrr en hann uppfyllir skilyrði 31. gr.“
Samkvæmt gögnum málsins var bótaréttur kæranda felldur niður í tvo mánuði þann 13. mars 2024 á grundvelli 1. mgr. 54. gr. laga nr. 54/2006. Þar sem um sama bótatímabil er að ræða, sbr. 29. gr. laganna, kom til ítrekunaráhrifa samkvæmt 1. mgr. 61. gr. laganna.
Með vísan til framangreinds er ákvörðun Vinnumálastofnunar um að fella niður rétt kæranda til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði á grundvelli 1. mgr. 57. gr., sbr. 1. mgr. 61. laga nr. 54/2006, staðfest.
Ú R S K U R Ð A R O R Ð
Ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 25. nóvember 2025, um að fella niður rétt A, til atvinnuleysisbóta í þrjá mánuði, er staðfest.
F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála
Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir