Mál nr. 392/2025-Úrskurður

 

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Beiðni um endurupptöku máls nr. 392/2025

Fimmtudaginn 19. febrúar 2026

A

gegn

Vinnumálastofnun

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Arnar Kristinsson lögfræðingur.

Með erindi, dags. 2. febrúar 2026, óskaði A, eftir endurupptöku úrskurðar úrskurðarnefndar velferðarmála í máli nr. 392/2025 þar sem kæru á ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 14. janúar 2025, um að staðfesta fyrri ákvörðun stofnunarinnar frá 25. maí 2023 um útreikning skuldar var vísað frá.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 25. maí 2023, var kæranda tilkynnt að hún hefði fengið ofgreiddar atvinnuleysisbætur fyrir tímabilið mars til desember 2023 vegna fjármagnstekna. Með erindi, dags. 10. desember 2024, andmælti kærandi kröfu um ofgreiddar atvinnuleysisbætur og fór fram á að hún yrði leiðrétt eða felld niður. Með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 14. janúar 2025, var kæranda tilkynnt að fyrri ákvörðun stofnunarinnar frá 25. maí 2023 væri staðfest, enda hefði sú ákvörðun að geyma rétta niðurstöðu. 

Kærandi lagði fram kæru hjá úrskurðarnefnd velferðarmála 24. júní 2025 vegna þeirrar ákvörðunar. Að lokinni gagnaöflun úrskurðaði nefndin í málinu 2. október 2025. Með úrskurðinum var kærunni vísað frá úrskurðarnefnd velferðarmála á þeirri forsendu að kærufrestur væri liðinn, sbr. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Í kjölfarið fór kærandi fram á endurupptöku úrskurðarins og var þeirri beiðni synjað með úrskurði nefndarinnar 22. janúar 2026. Kærandi fór á ný fram á endurupptöku málsins með erindi, dags. 2. febrúar 2026.

II.  Sjónarmið kæranda

Í erindi kæranda, dags. 2. febrúar 2026, er úrskurði úrskurðarnefndar velferðarmála frá janúar 2026 mótmælt og þess óskað að mál hennar verði tekið til endurupptöku á grundvelli verulegra formgalla og rangrar forsendu um kærufrest.

Í fyrsta lagi bendi kærandi á að henni hafi formlega verið veittur kærufrestur í 14 virka daga með bréfi frá nefndinni, dags. [2.] september 2025. Það sé staðfest í skjalinu „Kærufrestur liðinn“, sem hafi verið svar við beiðni kæranda um framlengingu. Með því hafi kærufrestur verið endurvakinn með formlegum hætti. Það sé því algerlega óásættanlegt að vísa málinu frá á þeirri forsendu að kærufrestur hafi runnið út í maí 2023, eins og gert hafi verið í úrskurði nefndarinnar frá því í janúar. Slíkt sé í beinni mótsögn við bréf úrskurðarnefndarinnar.

Í öðru lagi hafi kærandi ítrekað óskað eftir gögnum frá Vinnumálastofnun undanfarna mánuði til þess að henni væri unnt að gæta hagsmuna sinna og leggja fram efnislega kæru. Þau gögn hafi ekki borist fyrr en 5. desember 2025. Það hafi því ekki verið unnt að kæra með efnislegum rökum fyrr en eftir það. Það eitt og sér hefði átt að leiða til þess að kærufrestur héldist opinn, enda hafi stjórnvaldið sjálft tafið afhendingu gagna. Að vísa málinu frá með þessum hætti sé ekki aðeins óforsvaranlegt út frá lagalegu sjónarmiði heldur lýsi einnig alvarlegu skilningsleysi á stöðu kæranda og réttlátri málsmeðferð.

Kærandi krefjist þess að málið verði tekið fyrir að nýju og að síðasti úrskurður verði felldur úr gildi.

III.  Niðurstaða

Óskað er eftir endurupptöku á úrskurði úrskurðarnefndar velferðarmála, dags. 2. október 2025. Með úrskurðinum var ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 14. janúar 2025, um að staðfesta fyrri ákvörðun stofnunarinnar frá 25. maí 2023 um útreikning skuldar vísað frá þar sem kærufrestur var liðinn, sbr. 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993.

Í 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 er fjallað um skilyrði fyrir endurupptöku mála. Í 1. mgr. ákvæðisins kemur fram að eftir að stjórnvald hefur tekið ákvörðun og hún verið tilkynnt eigi aðili máls rétt á því að mál sé tekið til meðferðar á ný ef atvik máls eru á þann veg að eitt af eftirfarandi skilyrðum sem fram koma í 1. og 2. tölul. geti átt við:

1. ákvörðun hefur byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik, eða
2. íþyngjandi ákvörðun um boð eða bann hefur byggst á atvikum sem breyst hafaverulega frá því að ákvörðun var tekin.

Aðili máls kann einnig að eiga rétt á endurupptöku máls á grundvelli ólögfestra reglna stjórnsýsluréttar, til að mynda ef efnislegur annmarki er á ákvörðun stjórnvalds.

Beiðni um endurupptöku er byggð á því að verulegur formgalli sé úrskurði úrskurðarnefndar velferðarmála þar sem kærufrestur hafi verið framlengdur með bréfi nefndarinnar, dags. 2. september 2025. Þá hafi kærandi ekki fengið nauðsynleg gögn fyrr en 5. desember 2025 og því ekki verið unnt að kæra með efnislegum rökum fyrr en eftir það tímamark.

Úrskurðarnefnd velferðarmála hefur yfirfarið úrskurð nefndarinnar með tilliti til athugasemda kæranda og telur ljóst að skilyrði 24. gr. stjórnsýslulaga séu ekki uppfyllt. Úrskurðarnefndin bendir á að með bréfi nefndarinnar, dags. 2. september 2025, var ekki verið að framlengja kærufrest heldur var kæranda með því bréfi gefinn kostur á að leggja fram athugasemdir og/eða gögn teldi hún að framangreind skilyrði 1. mgr. 28. gr. stjórnsýslulaga gætu átt við í máli hennar. Þá verður ekki fallist á að kæranda hafi ekki verið unnt að leggja fram kæru fyrr en eftir 5. desember 2025. Í hinni kærðu ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 14. janúar 2025, var kæranda skýrlega leiðbeint um kæruheimild og um tímalengd kærufrests. Kæranda hefði því átt að vera ljóst að nauðsynlegt væri að leggja fram kæru innan þriggja mánaða frá þeirri dagsetningu.   

Þá verður ekki séð að kærandi eigi rétt á endurupptöku málsins á grundvelli ólögfestra reglna stjórnsýsluréttar. Í því samhengi er á ný ítrekað það sem fram kemur í úrskurði nefndarinnar frá 2. október 2025 um að gögn málsins bendi ekki til þess að hin kærða ákvörðun hafi verið efnislega röng, enda skerða fjármagnstekjur atvinnuleysisbætur með sama hætti og hefðbundnar atvinnutekjur, sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar.

Með hliðsjón af framangreindu er beiðni kæranda um endurupptöku máls úrskurðarnefndar velferðarmála nr. 392/2025 synjað.

 

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Beiðni A, um endurupptöku máls nr. 392/2025 hjá úrskurðarnefnd velferðarmála, er synjað.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir