Mál nr. 751/2025-Úrskurður

 

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 751/2025

Miðvikudaginn 4. mars 2026

A

gegn

Sjúkratryggingum Íslands

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Rakel Þorsteinsdóttir lögfræðingur, Unnþór Jónsson lögfræðingur og Kristinn Tómasson læknir.

Með kæru, sem barst 21. nóvember 2025, kærði B lögmaður, f.h. A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Sjúkratrygginga Íslands frá 21. ágúst 2025 um að synja kæranda um bætur úr sjúklingatryggingu.

I. Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi sótti um bætur úr sjúklingatryggingu með umsókn sem barst Sjúkratryggingum Íslands 7. apríl 2025 vegna afleiðinga meðferðar sem fór fram á Landspítala 23. ágúst 2017. Sjúkratryggingar Íslands synjuðu kæranda um bætur með ákvörðun, dags. 21. ágúst 2025, á þeim grundvelli að krafa um bætur úr sjúklingatryggingu væri fyrnd samkvæmt 1. mgr. 19. gr. þágildandi laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 21. nóvember 2025. Með bréfi, dags. 25. nóvember 2025, óskaði úrskurðarnefndin eftir greinargerð Sjúkratrygginga Íslands ásamt gögnum málsins. Greinargerð Sjúkratrygginga Íslands barst með bréfi, dags. 2. desember 2025. Með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 3. desember 2025, var greinargerð Sjúkratrygginga Íslands send umboðsmanni kæranda til kynningar. Athugasemdir bárust frá umboðsmanni kæranda með bréfi, dags. 17. desember 2025, og voru þær sendar Sjúkratryggingum Íslands til kynningar með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 18. desember 2025. Frekari athugasemdir bárust ekki.

 

II. Sjónarmið kæranda

Í kæru kemur fram að kærandi telji ákvörðun Sjúkratrygginga Íslands, dags. 21. ágúst 2025, um að synja honum um bætur úr sjúklingatryggingu, vera ranga og byggja á ónægum gögnum og rökum. Vísað sé til gagna sem ekki geti staðið sem grundvöllur þeirra ályktana sem stofnunin gefi sér í forsendum sínum fyrir synjun umsóknarinnar. Þá telji kærandi að fullyrðingar stofnunarinnar um fyrningarfrest kröfunnar ekki standast.

Í kæru er tekið fram að beiðni um endurupptöku ákvörðunar Sjúkratrygginga Íslands hafi verið send stofnuninni. Vísað er til þeirrar beiðni sem rökstuðning fyrir kæru.

Í beiðni um endurupptöku segir að kærandi hafi farið í augasteinsaðgerð á Landspítala í ágúst árið 2017. Þar hafi mistök orðið sem honum hafi ekki verið kunnugt að hefðu leitt til tjóns fyrir hann fyrr en löngu síðar og hafi í raun ekki verið staðfest fyrr en í mars 2025. Niðurstaða Sjúkratrygginga hafi verið sú að krafa um bætur úr sjúklingatryggingu væri fyrnd samkvæmt 1. mgr. 19. gr. eldri laga um sjúklingatryggingu nr. 111/2000, sbr. gildandi 14. gr. laga nr. 47/2024, en þar segi að kröfur um bætur úr sjúklingatryggingu fyrnist þegar fjögur ár séu liðin frá því að tjónþoli hafi fengið eða mátt fá vitneskju um tjón sitt. Í bréfi Sjúkratrygginga sé lögð áhersla á að fyrningarfrestur byrji að líða um leið og sjúklingi megi vera ljóst að hann hafi orðið fyrir tjóni, en umfang tjóns hafi ekki þýðingu samkvæmt ákvæðinu. Í forsendum fyrir niðurstöðu Sjúkratrygginga Íslands sé það lagt til grundvallar að kærandi hafi haft vitneskju um tjón sitt strax eftir aðgerð eða a.m.k. í eftirliti eftir aðgerðina eða í síðasta lagi í eftirliti 5. október 2017. Vísað sé til þess, sem ritað hafi verið í göngudeildarnótu á þeim tíma, og því hafi stofnunin talið að krafa hans væri fyrnd.

Meðferðarlæknir hafi staðfest með læknabréfi sínu 19. nóvember 2025 að fyrstu staðfestu merki um mikla sjónskerðingu í hægra auga og skert sjónsvið vegna skemmda á sjóntaug hafi verið við læknisskoðun 11. mars 2025, en í kjölfar þess hafi kærandi lagt fram umsókn sína um bætur tæpum mánuði síðar.

Þá sé því mótmælt að kærandi hafi haft vitneskju um tjón sitt strax eftir aðgerð eða í eftirliti eftir aðgerðina í síðasta lagi 5. október 2017, en ekkert í gögnum málsins eða göngudeildarnótu 5. október 2017 gefi til kynna að afleiðingar aðgerðarinnar og tjón vegna hennar hafi þá legið fyrir, enda hafi honum ekki verið kynnt það efni sem læknir hafi skráð í sjúkraskrá og iðulega hafi verið rætt um að hann þyrfti e.t.v. gleraugu til að leiðrétta nærsýni.

Vegna þeirra tímamarka, sem sett séu í stjórnsýslulögum um kröfu um endurupptöku málsins hjá Sjúkratryggingatrygginga Íslands, svo og í 5. gr. laga nr. 85/2015 um úrskurðarnefnd velferðarmála um kærufrest, sé málið samhliða kært til úrskurðarnefndarinnar, en gert sé ráð fyrir að meðferð málsins fyrir nefndinni verði frestað þar til afstaða Sjúkratrygginga Íslands liggi fyrir í málinu.

Óumdeilt sé í málinu að mistök hafi orðið við augasteinsaðgerð kæranda á Landspítalanum í ágústmánuði 2017, enda byggi niðurstaða Sjúkratrygginga Íslands á því að krafan sé fyrnd á grundvelli 19. gr. laga nr. 111/2000. Kærandi telji kröfuna ekki fyrnda, þar sem honum hafi ekki mátt vera ljóst tjón sitt og það hafi ekki verið staðfest fyrr en í mars 2025.

Kærandi vísi til þess að honum hafi ekki verið tilkynnt að þau mistök sem hafi orðið við augasteinsaðgerð á Landspítalanum myndu leiða til tjóns. Hann hafi aldrei fengið aðgang að aðgerðarlýsingu læknis eða nótum lækna við læknisheimsóknir fyrr en við undirbúning máls þessa. Honum hafi verið tilkynnt af aðgerðarlækni að eitthvað hefði komið fyrir, sem lítið hafi verið gert úr, og aldrei minnst á að það myndi valda honum tjóni. Honum hafi í raun verið tilkynn að hann yrði nærsýnn á auganu í kjölfar aðgerðarinnar, sem væri heppilegt þar sem síðari aðgerð á vinstra auga myndi gera hann fjarsýnan á því auga og því myndu áhrifin jafnast út og hann þyrfti ekki að notast við gleraugu í kjölfarið. Aldrei var minnst á tjón eða aðra eftirmála af aðgerðinni og honum ekki tilkynnt hvort eða hverjar afleiðingar gætu orðið.

Kærandi hafi strax eftir aðgerð farið að hafa áhyggjur af sjón sinni og hafi leitað reglulega til meðferðarlæknis síns, C augnlæknis, vegna þessa. Ávallt hafi verið talið að eðlilegt væri að hann væri með einhver einkenni strax í kjölfar aðgerðar og hann hafi reglulega fengið dropa í augu til meðferðar við óþægindum sínum, auk þess sem hann hafi síðar farið að nota ný gleraugu. Kærandi hafi jafnan þó kennt sér meins og honum fundist sjónin hafa daprast nokkuð. Aldrei hafi hann fengið staðfestingu á því frá læknum að það væri afleiðing aðgerðarinnar, heldur hafi einkennin verið meðhöndluð með augndropum. Á tímabili hafi verið talið að einkennin mætti rekja til rangra gleraugna, sem hann hafi notað, og þá hafi reglulega verið breytt um augnlyf til að kanna hvort þau hefðu áhrif. Hann hafi því haldið áfram meðferð hjá sínum meðferðarlækni, sem hafi tekið eftir stöðugt vaxandi þrýstingi í hægra auga, sem reynt hafi verið tempra með augndropum. Á endanum hafi kærandi ákveðið að leita til D til að kanna með stöðuna á augum vegna mikillar versnunar, einkum á hægra auga, en einnig vaxandi óþæginda í vinstra auga, en hann hafi farið augasteinsaðgerð á vinstra auga hjá aðgerðarlækni 4. október 2017, skömmu eftir fyrri aðgerð. Við skoðun hjá D 11. mars 2025, sem hafi verið ítarleg og nákvæm, hafi verið komist að þeirri niðurstöðu að þrýstingur í hægra auga hafi verið orðinn verulegur og svo mikill að hann hafi aukið þrýsting í vinstra auga. Þá hafi verið staðfest að hann væri kominn með mikla sjónskerðingu á hægra auga og skert sjónsvið. Þá sé einnig staðfest að hann hafi fengið gláku í hægra auga og jafnframt byrjunarstig gláku í vinstra auga, en bæði nærsýni og hækkun augnþrýstings, sem séu jafnan taldar upp sem helstu orsakir glákumyndunar, hafi verið staðfest í kjölfar aðgerðarinnar og hafi hann átt við hvort tveggja að glíma frá henni. Endanlegar og staðfestar afleiðingar aðgerðarinnar, sem hafi verið orsök þessara einkenna og hins endanlega tjóns, hafi því ekki legið fyrir fyrr en í mars 2025.

Á þessu byggi kærandi kröfu sína til Sjúkratrygginga, enda hafi honum ekki verið kunnugt um eða hafi fengið nauðsynlegar og staðfestar upplýsingar um tjón af völdum aðgerðarinnar fyrr en á þessum tíma, þegar hann hafi fengið það staðfest af lækni í mars 2025. Kærandi telji niðurstöðu Sjúkratrygginga Íslands því ekki rétta, en hún hafi e.t.v. byggt á takmörkuðum gögnum í málinu. Þá byggi kærandi á því að líta beri til 2. mgr. 19. gr. laga nr. 111/2002, sbr. gildandi 2. mgr. 14. gr. laga nr. 47/2024 um sjúklingatryggingu, í máli þessu, sbr. 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda, en þar segi að fyrningarfrestur vegna krafna um skaðabætur vegna líkamstjóns fyrnist á tíu árum. Í ljósi umræddra gagna sé verulegum vafa undirorpið að leggja beri það tímamark til grundvallar fyrningu sem Sjúkratryggingar hafi gert í ákvörðun sinni 21. ágúst 2025.

Í athugasemdum frá 17. desember 2025 segir að í greinargerð Sjúkratrygginga Íslands komi fram að endurupptökubeiðni umsækjanda verði ekki tekin til meðferðar hjá stofnuninni, þar sem málið sé til meðferðar hjá æðra stjórnvaldi. Engu að síður hafi athugasemdir stofnunarinnar að geyma efnislega svör við þeim atriðum, sem fram komi í endurupptökubeiðninni. Í því ljósi telji kærandi að leggja verði til grundvallar þau efnislegu atriði, sem þar komi fram við kærumeðferð málsins. 

Kærandi leggi ríka áherslu á að enda þótt lesa megi eitt og annað úr skráningu læknis í sjúkraskrá, sem hann hafi aldrei haft aðgang að fyrr en við meðferð þessa máls hjá Sjúkratryggingum Íslands, þá hafi honum ekki verið tilkynnt með fullnægjandi hætti að hann hafi hlotið tjón vegna aðgerðarinnar árið 2017 fyrr en á þessu ári, þ.e. árið 2025. Hafi einhver mistök orðið við aðgerðina, sem valdið hafi tjóni, telur kærandi að læknirinn hefði átt að tilkynna slíkt atvik og það ætti því að vera skráð í atvikaskrá hjá viðkomandi sjúkrastofnun, þ.e. Landspítala Íslands. Kærandi hafi ekki getað fengið staðfestingu eða nokkrar upplýsingar um að það hafi verið gert. Honum hafi verið tilkynnt munnlega að aðgerðin hefði tekist en setja hefði þurft augnbotninn dýpra en venja væri því eitthvað hefði fallið í augnbotninn og því yrði kærandi nærsýnn vegna himnurofs. Kærandi hafi ekki verið upplýstur um að það gæti eða myndi leiða til tjóns fyrir hann, enda hefði lítið verið gert úr þessu atriði. Hann hafi oft leitað til lækna til að kanna hvernig málum væri háttað vegna hnignandi sjónar á auganu, en ekki fengið staðfestingu á því að sjóntruflanir og hnignandi sjón væri að rekja til aðgerðarinnar. Það hafi ekki verið fyrr en kæranda hafi verið tilkynnt á árinu 2025 að truflanir á sjón og mögulegt tjón mætti rekja til aðgerðarinnar að hann hafi afráðið á grundvelli þeirra upplýsinga að leita til Sjúkratrygginga Íslands. Af þessum sökum og með vísan til þess, sem segi í endurupptökubeiðni kæranda til Sjúkratrygginga Íslands um fyrningarfrest bótakrafna til stofnunarinnar, að enda þótt almennt sé gengið út frá fjögurra ára fyrningarfresti slíkra krafna, sbr. gildandi 1. mgr. 14. gr. laga nr. 47/2024, áður 1. mgr. 19. gr. laga nr. 111/2000, þá verði ekki horft fram hjá 2. mgr. ákvæðanna í máli þessu í ljósi allra aðstæðna, sem kveði á um 10 ára fyrningarfrest, enda sé ráð fyrir því gert í 1. mgr. ákvæðanna beggja, að fjögurra ára fyrningarfrestur ákvarðist frá þeim tíma, sem tjónþoli hafi fengið eða hafi mátt fá vitneskju um tjón sitt. Þar verði að horfa til þess, að kærandi hafi ekki fengið í læknisheimsóknum sínum nægar eða fullnægjandi upplýsingar til að átta sig á því að tjón hefði orðið við aðgerðina. Það hafi ekki verið fyrr en löngu eftir aðgerðina þegar sjón hans hefði hrakað nokkuð og hann hafi leitað til meðferðarlæknis síns á árinu 2025 að honum hafi verið tilkynnt um að hnignandi sjón eða tjón mætti rekja til aðgerðarinnar eða atvika, sem hefðu átt sér stað við aðgerð á auganu. Þá hafi hann aldrei haft aðgang að eða verið kynnt það, sem læknar hafi ritað í sjúkraskrá, heldur tekið hann orð lækna, greiningu þeirra og lýsingu á málum trúanlega, enda ekki með vitneskju um að hann gæti krafið frekari skýringa en þeirra sem honum hafi verið veittar.

Þar sem Sjúkratryggingar Íslands hafi þegar tekið afstöðu til þeirra atriða, sem fram komi í endurupptökubeiðni kæranda til stofnunarinnar og hafi fylgt kæru til nefndarinnar, þá vísist til hennar til frekari rökstuðnings og þess óskað að úrskurðarnefndin taki ákvörðun í málinu á grundvelli þeirra upplýsinga sem þar komi fram, enda megi ráða af nefndri greinargerð að endanlega afstaða Sjúkratrygginga liggi fyrir í málinu. Því sé þess krafist að felld verði úr gildi ákvörðun Sjúkratrygginga Íslands frá 21. ágúst 2025 að hafna umsókn kæranda um bætur úr sjúklingatryggingu. Telji úrskurðarnefndin að hún geti tekið efnislega ákvörðun á grundvelli þeirra gagna sem bæst hafi í málið frá ákvörðun Sjúklingatryggingar og í ljósi greinargerðar, þessara athugasemda og þeirri afstöðu, sem Sjúkratryggingar hafa látið í ljósi til þeirra efnislegu atriða, sem fram komi í endurupptökubeiðni, sé krafist efnislegrar niðurstöðu í málinu.

III. Sjónarmið Sjúkratrygginga Íslands

Í greinargerð Sjúkratrygginga Íslands segir að kærandi hafi sótt um bætur úr sjúklingatryggingu samkvæmt þágildandi lögum nr. 111/2000 með umsókn sem hafi stofnuninni þann 7. apríl 2025. Sótt hafi verið um bætur vegna afleiðinga meðferðar sem hafi farið fram á Landspítalanum þann 23. ágúst 2017. Með umsókn hafi borist sjúkraskrárgögn frá Landspítala og D, þ.e. augnskoðanir hjá D, göngudeildarnótur og aðgerðarlýsing frá Landspítala. Umsóknin hafi verið til skoðunar hjá stofnuninni og með ákvörðun, dags. 21. ágúst 2025, hafi umsókn kæranda verið synjað á þeim grundvelli að bótakrafan væri fyrnd samkvæmt 1. mgr. 19. gr. þágildandi laga um sjúklingatryggingu. Vegna þessa hafi málið ekki verið skoðað frekar efnislega.

Í kæru sé m.a. byggt á því að meðferðarlæknir hafi staðfest í læknabréfi sínu frá 19. nóvember 2025 að fyrstu merki um mikla sjónskerðingu í hægri auga og skert sjónsvið vegna skemmda á sjóntaug hafi verið við læknisskoðun þann 11. febrúar 2025, en í kjölfar þess hafi kærandi lagt fram umsókn sína. Þá segi í kæru að kæranda hafi verið tilkynnt af aðgerðarlækni að eitthvað hefði komið fyrir, sem lítið hafi verið gert úr og aldrei minnst á að það myndi valda honum tjóni.

Vegna þessa vilji Sjúkratryggingar ítreka það sem fram komi í ákvörðun stofnunarinnar frá 21. ágúst 2025 að í 1. mgr. 19. gr. komi fram að krafa um bætur úr sjúklingatryggingu fyrnist þegar fjögur ár séu liðin frá því að tjónþoli hafi fengið eða mátt fá vitneskju um tjón sitt. Fyrningarfrestur byrji að líða strax og sjúklingi megi vera ljóst að hann hafi orðið fyrir tjóni samkvæmt orðalagi ákvæðisins. Hvenær sjúklingi sé nákvæmlega ljóst umfang tjónsins hafi ekki þýðingu samkvæmt ákvæðinu. Í því sambandi vilji Sjúkratryggingar jafnframt benda á að úrskurðarnefndin hafi margoft staðfest að það ráði ekki úrslitum hvenær kæranda hafi orðið afleiðingar ljósar að fullu, heldur hvenær kærandi hafi mátt vita af því að hann hefði orðið fyrir tjóni, óháð því hversu miklar eða varanlegar afleiðingarnar kynnu að vera. Megi þar til að mynda nefna úrskurði í málum nr. 168/2016, 338/2017, 603/2022 og 003/2024. Samkvæmt framangreindu, verði upphafsfrestur fyrningar því ekki miðaður við hvenær kærandi hafi vitað hvert tjón sitt væri, þ.e. umfang þess, heldur verði að miða við hvenær hann hafi fengið eða mátt fá vitneskju um tjón sitt. 

Að mati Sjúkratrygginga sýni þau sjúkraskrárgögn sem kærandi hafi sent inn með kæru enn frekar að honum hafi verið tjón sitt ljóst strax eða a.m.k. fljótlega eftir aðgerð. Í læknabréfi, dags. 19. nóvember 2025, frá Augnlæknastofu C sé að finna færslu sjö dögum eftir aðgerð, þ.e. þann 30. ágúst 2017: „Eiginkona hringir. Mun hafa farið í augasteinaskipti fyrir mánuði. Gekk ekki vel, partur af augasteini datt niður. Sjón ekki nógu góð, er með dropa. Á endurkomutíma eftir mánuð“. Þá sé næsta færsla frá 26. október 2017 þar sem segi m.a.: „Ekki alveg sáttur eftir aðgerðir, segir hafa verið mistök með hægra, barkarbútur lenti niður í glerhlaup. Varð nærsýnn á hægra og augu vinna ekki saman“. Aftur sé talað um mistök við aðgerð í færslu frá 17. maí 2018 og í færslu frá 27. ágúst 2018 segi m.a.: „í aðgerð rofnaði afturkapsúla og barkarbiti datt niður í glerhlaup“. Í umræddu læknabréfi frá C, augnlækni hafi hún tekið sögu kæranda saman. Þar segir:

„Hann kom fyrst 2017, fór sama ár í augasteinaskipti á hægra auga. Hef ekki séð læknabréf um það en aðgerðin mun hafa verið erfið, gat komið á afturhýði augasteins og barkarbútur fallið niður í glerhlaup. Þurfti að gera öðruvísi aðgerð en til stóð og hann varð nærsýnn eftir, náði þó góðri sjón með nærsýnisgleri. 2018 var hann sendur til E í sneiðmyndatöku af augnbotnum sem kom vel út. Það haust mældist hér hækkaður augnþrýsingur á hægra auga (40) og hann settur á Lataniprost“.

Þá segi varðandi augnskoðun í D þann 29. ágúst 2025: „Augasteinskipti 2017, finnst sjón hafa verið slæm á hæ auga síðan þá“. Þannig telji Sjúkratryggingar að honum hafi mátt vera tjón sitt ljóst strax eftir aðgerð, þrátt fyrir að honum hafi ekki verið umfang tjónsins ljóst fyrr en síðar. 

Að öðru leyti telji Sjúkratryggingar að afstaða stofnunarinnar til kæruefnisins komi fram með fullnægjandi hætti í ákvörðun stofnunarinnar frá 21. ágúst 2025. Að mati Sjúkratrygginga sé því ekki þörf á að svara kæru efnislega með frekari hætti. Sjúkratryggingar vísi því til þeirrar umfjöllunar sem fram komi í ákvörðun stofnunarinnar og gögnum málsins.

Með vísan til framangreinds beri að staðfesta hina kærðu ákvörðun. 

Endurupptökubeiðni umsækjanda verði ekki tekin til meðferðar hjá Sjúkratryggingum þar sem málið sé nú til meðferðar hjá æðra stjórnvaldi.

IV. Niðurstaða

Mál þetta varðar synjun Sjúkratrygginga Íslands um bætur á grundvelli þágildandi laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu.

Fyrir liggur að kærandi óskaði eftir endurupptöku málsins hjá Sjúkratryggingum Íslands samhliða kæru til úrskurðarnefndar velferðarmála. Þegar aðili máls sættir sig ekki við ákvörðun getur hann valið á milli þess að leita eftir endurupptöku málsins eða að kæra ákvörðunina. Hann getur þó ekki nýtt báðar þessar leiðir samtímis. Í ljósi þess að Sjúkratryggingar Íslands hafa tilkynnt um að stofnunin muni ekki taka málið til meðferðar þar sem málið sé til meðferðar hjá úrskurðarnefnd velferðarmála og kærandi óskar eftir efnislegri niðurstöðu frá úrskurðarnefndinni verður málið tekið til efnislegrar úrlausnar.

Til álita kemur í máli þessu hvort kærandi geti átt rétt til bóta úr sjúklingatryggingu vegna meints sjúklingatryggingaratviks sem hafi átt sér stað við augasteinaskipti á Landspítala 23. ágúst 2017. Með hinni kærðu ákvörðun var umsókn kæranda synjað á þeim forsendum að fyrningarfrestur 19. gr. þágildandi laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu hafi verið liðinn þegar tilkynning hafi borist Sjúkratryggingum Íslands.

Ákvæði 19. gr. þágildandi laga um sjúklingatryggingu hljóðar svo:

„Kröfur um bætur samkvæmt lögum þessum fyrnast þegar fjögur ár eru liðin frá því að tjónþoli fékk eða mátti fá vitneskju um tjón sitt.

Krafan fyrnist þó eigi síðar en þegar tíu ár eru liðin frá atvikinu sem hafði tjón í för með sér.“

Til álita kemur í máli þessu frá hvaða tíma kærandi fékk eða mátti fá vitneskju um meint tjón sitt, sbr. 1. mgr. 19. gr. laga um sjúklingatryggingu. Að mati úrskurðarnefndar er með tjóni í ákvæðinu átt við afleiðingar sjúklingatryggingaratviks.

Sjúkratryggingum Íslands barst umsókn kæranda um bætur úr sjúklingatryggingu 7. apríl 2025. Sjúkratryggingar Íslands telja að kærandi hafi haft vitneskju um tjón sitt strax eftir aðgerðina 23. ágúst 2017. Vísað er í skráningar í sjúkraskrá því til stuðnings. Kærandi byggir á því að fyrstu staðfestu merki um mikla sjónskerðingu á hægra auga og skert sjónsvið vegna skemmda á sjóntaug hafi verið við læknisskoðun 11. mars 2025. Honum hafi ekki verið kynnt það efni sem læknir hafi skráð í sjúkraskrá.

Eins og áður hefur komið fram miðast upphaf fyrningarfrests 1. mgr. 19. gr. laga um sjúklingatryggingu við það tímamark þegar tjónþoli fékk eða mátti fá vitneskju um tjón sitt. Það ræður hins vegar ekki úrslitum hvenær kæranda urðu afleiðingarnar ljósar að fullu heldur hvenær hann hafi mátt vita að hann hefði orðið fyrir tjóni, óháð því hversu miklar eða varanlegar afleiðingarnar kynnu að hafa verið.

Fyrir liggur að kærandi fór í augasteinsaðgerð á hægra auga á Landspítala 23. ágúst 2017. Í aðgerðarlýsingu F læknis kemur meðal annars fram að gat sé á afturhýði og að barkarbiti hafi ratað niður í glerhlaup. Í göngudeildarnótu F frá 5. október 2017 segir meðal annars svo: „Á hæ auga sér hann ekki vel en getur lesið. Flyksur fyrir auganu fyrst í stað en fara minnkandi. Gat kom á afturhýði við aðgerð hæ og linsa er í sulcus.“ Í læknabréfi, dags. 19. nóvember 2025, frá Augnlæknastofu C, eru teknar saman færslur úr sjúkraskýrslum. Í færslu frá 30. ágúst 2017 segir: „Eiginkona hringir. Mun hafa farið í augasteinaskipti hægra fyrir mánuði. Gekk ekki vel, partur af augasteini datt niður. Sjón ekki nógu góð, er með dropa. Á endurkomutíma eftir mánuð“. Í færslu frá 26. október 2017 segir meðal annars svo: „Ekki alveg sáttur eftir aðgerðir, segir hafa verið mistök með hægra, barkarbútur lenti niður í glerhlaup. Varð nærsýnn á hægra og augu vinna ekki saman.“

Með hliðsjón af framangreindu telur úrskurðarnefnd velferðarmála að kæranda hafi mátt vera tjón sitt ljóst strax eftir aðgerð 23. ágúst 2017 eða í öllu falli í eftirliti eftir aðgerðina á árinu 2017.

Í ljósi alls framangreinds telur úrskurðarnefndin að miða skuli upphaf fyrningarfrests á bótakröfu kæranda í málinu vegna afleiðinga meðferðar á Landspítala 23. ágúst 2017 við þann dag eða í síðasta lagi við 26. október 2017. Umsókn kæranda um bætur úr sjúklingatryggingu barst Sjúkratryggingum Íslands 7. apríl 2025 þegar liðin voru meira en sjö ár frá því að hann fékk vitneskju um að tjón hafi orðið.

Með vísan til framangreinds er það niðurstaða úrskurðarnefndar velferðarmála að Sjúkratryggingum Íslands hafi verið rétt að synja umsókn kæranda um bætur samkvæmt þágildandi lögum nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu þar sem umsóknin hafi ekki verið lögð fram innan þess fyrningarfrests sem 19. gr. laga nr. 111/2000 kveður á um og sé því fyrnd. Bótaskylda samkvæmt lögum um sjúklingatryggingu vegna þess atviks er því ekki fyrir hendi.

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Sjúkratrygginga Íslands um að synja A, um bætur samkvæmt lögum nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

 

Rakel Þorsteinsdóttir