1349/2026. Úrskurður frá 9. apríl 2026

Hinn 9. apríl 2026 kvað úrskurðarnefnd um upplýsingamál upp svohljóðandi úrskurð nr. 1349/2026 í máli ÚNU 24120002.
 

Kæra og málsatvik

1.

Með erindi, dags. 4. desember 2024, kærðu […] og […] til úrskurðarnefndar um upplýsingamál ákvörðun […]skóla að synja beiðni þeirra um aðgang að gögnum.
 
Í kæru til nefndarinnar er farið yfir að síðastliðin tvö ár hafi barn kærenda þurft að þola einelti í […]skóla frá öðrum börnum í skólanum. Hinn […] hafi barn þeirra verið beitt of­beldi í skólanum […]. Samdæg­urs hafi kærendur tilkynnt skóla­stjór­anum um atvikið. […]. Nokkrum dögum síðar hafi eineltismál verið opnað og eineltisáætlun virkjuð í skólanum. Haldn­ir hafi verið fundir með meintum gerendum og foreldrum þeirra með það að markmiði að fá að heyra þeirra upplifun og lýsingu á atvikum. Þá hafi verið tekin viðtöl við hlutlausa nemendur í árgang­inum sam­kvæmt verklagi í eineltisáætlun skólans. Á fundi kærenda með fulltrúum skólans […] hafi verið farið yfir málið, niðurstöður málsins kynntar og öryggisáætlun virkj­uð.
 
Á fundi kærenda með fulltrúum […]skóla, Reykjavíkurborgar og landsteymis farsældar hjá Mið­stöð menntunar og skólaþjónustu 14. október 2024 hafi kærendur óskað eftir aðgangi að öllum fyrirliggjandi gögnum sem til væru og vörðuðu eineltismál barns þeirra, þ.m.t. fundar­gerð­um, tölvupóstum og öllum öðrum skjölum sem varðveitt væru í málaskrá og annars staðar hjá […]skóla eða Reykjavíkurborg.
 
Með ákvörðun […]skóla, dags. 13. nóvember 2024, var beiðni kærenda hafnað í heild sinni en upp­lýs­ing­ar veitt­ar um hvernig málið hefði verið unnið. Fram kom að frásagnir barna staðfestu ekki ná­kvæm­lega sömu upplifun og barns kærenda af málsatvikum en að skólinn viðurkenndi að atvikið, þar sem barn kærenda hefði verið beitt ofbeldi, hefði átt sér stað. […]. Mat […]skóla væri að ekki væri unnt að veita kærendum aðgang að vitnisburðum samnemenda að hluta til vegna þess að með því væru veittar upplýsingar um aðra nemendur en barn kærenda. Ákvörðuninni til stuðn­ings var vísað til 6. gr. reglugerðar um miðlun og meðferð upplýsinga um nemendur í grunn­skól­um og rétt foreldra til aðgangs að upplýsingum um börn sín, nr. 897/2009, og 3. mgr. 14. gr. upp­lýs­inga­laga, nr. 140/2012.
 

2.

[…]
 
Kærendur telji mikilvægt að fá gögnin sem þeir óskuðu eftir fyrir frekari úrvinnslu […] og í þeim tilgangi að fá heildarmynd af atvikinu. Kærendur ætli að meta rétt­arstöðu barns síns og telji mikilvægt að fá aðgang að gögnunum til að taka ákvörðun um næstu skref í þeim efnum. […]. Það sé mikilvægt í sjálfu sér að geta kynnt sér afstöðu annarra sem voru hluti af málinu til að fá skýrari heildarsýn á málið.
 
Kærendur telja að […]skóli hafi túlkað gagnabeiðni þeirra of þröngt með því að afmarka hana aðeins við vitnisburði samnemenda. Ljóst sé að kærendur hafi óskað eftir öllum gögnum sem til­heyra málinu. Ákvæði 6. gr. reglugerðar nr. 897/2009 um þagnarskyldu eigi ekki að takmarka að­gang að gögnum samkvæmt 14. gr. upplýsingalaga og geti ekki orðið grundvöllur að synjun um aðgang að gögnum málsins. Þá telja kærendur að ekki sé ljóst af hinni kærðu ákvörðun hvort og þá hvernig hagsmunamat samkvæmt 3. mgr. 14. gr. upplýs­inga­laga hafi farið fram. Fullyrðing skólans um að ekki sé hægt að veita aðgang að gögnum án þess að veita með því upplýsingar um aðra nemendur geti ekki leitt til þess að öll gögn sem geyma upplýsingar um aðra nemendur skuli fara leynt samkvæmt 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga. Þolendur ofbeldis hafi almennt meiri hags­muni af að kynna sér eineltismál sem þá varða en gerendur af því að upplýsingum um þá sé hald­ið leyndum.
 

Málsmeðferð

Kæran var kynnt […]skóla með erindi, dags. 6. desember 2024, og skólanum gefinn kostur á að koma á fram­færi umsögn um kæruna. Þá var þess óskað að skólinn afhenti úrskurðarnefnd um upp­lýs­inga­mál þau gögn sem kær­an varðar.
 
Með erindi, dags. 20. desember 2024, upplýsti skólinn úrskurðarnefndina að við nánari rýni á kæru til nefndarinnar og málinu sem um ræddi teldi […]skóli að meta þyrfti hvort afstaða hefði verið tekin til réttar kærenda að öllum umbeðnum gögnum. Skólinn hygðist því leggja aftur mat á málið. […]skóli upplýsti nefndina með erindi, dags. 15. janúar 2025, að beiðni kærenda um gögn hefði nú verið afgreidd að nýju.
 
Afrit af erindi skólans til kærenda, dags. 14. janúar 2025, ásamt fylgiskjölum barst nefndinni 20. janúar 2025. Í erindinu kom fram að í kjöl­far þess að úrskurðarnefndin upplýsti skólann um fram komna kæru til nefnd­ar­innar, dags. 6. desem­ber 2024, hefði skólinn ákveðið að rýna allar fyrir­liggjandi upplýs­ingar og gögn máls að nýju, meðal annars með því að rita upp handskrifuð gögn og leggja mat á rétt kærenda til aðgangs að þeim. Undir beiðni kærenda féllu eftirfarandi 25 gögn sem hefðu verið handskrifuð en svo rituð upp í tölvu orðrétt:
 

1. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
2. Skráning á samtölum við hlutlausa nemendur í árganginum, dags. […].
3. Fundargerð vegna samtals við starfsmann, dags. […].
4. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
5. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
6. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
7. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
8. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
9. Fundargerð vegna samtals við starfsmann frístundaheimilis, dags. […].
10. Fundargerð vegna samtals við starfsmenn, dags. […].
11. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
12. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
13. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
14. Fundargerð vegna samtals við foreldra og nemanda, dags. […].
15. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
16. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
17. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
18. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
19. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
20. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
21. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
22. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
23. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
24. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].
25. Skráning á símtali vegna nemendamáls, dags. […].

 
Erindinu til kærenda fylgdi gagn nr. 9 í heild sinni og gögn nr. 2, 3 og 10 með takmörkunum samkvæmt 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga. Önnur gögn af listanum voru ekki afhent.
 
Umsögn um ákvörðun […]skóla, dags. 14. janúar 2025, þ.m.t. um rétt kærenda til aðgangs að fram­angreindum gögnum í heild eða að hluta, barst úrskurðarnefndinni 21. janúar 2025. Umsögn­inni fylgdu afrit af framangreindum gögnum. Að auki var nefndinni afhent eitt gagn til viðbótar, sem var merkt nr. 26 og hefur að geyma fundargerð af fundi frá 10. janúar 2025 um öflun afstöðu starfsmanns til af­hendingar gagna um hann.
 
Í umsögninni kom fram að í skjölum um fundi með nemendum og foreldrum þeirra, sbr. skjöl nr. 1, 4–8 og 11–14, væri að hluta til að finna upplýsingar um lýsingu nemenda eða foreldra á máls­atvikum í tengsl­um við atvik máls […] og aðrar upplýsingar varðandi barn kær­enda eða samskipti við það. Í gögnunum væru ýmsar viðkvæmar upp­lýsingar um samskipti og sam­skipta­vanda nemendanna sem og upplýsingar um ofbeldi og aðra neikvæða hegð­un milli barna. Að mati skólans væru slíkar upplýsingar afar viðkvæmar fyrir þá sem í hlut eiga. Að vera beðin um að gefa vitnisburð líkt og hér um ræðir fæli í sér viðkvæmar að­stæður fyrir börn og fæli í sér veitingu upplýsinga um viðkvæmt mál og um erfið og flókin sam­skipti milli nem­enda. […]skóli teldi ekki hægt að veita aðgang að þessum gögnum, í heild eða að hluta, þar sem ljóst þætti að ekki væri hægt að gera það án þess að veittar væru með því upplýsingar um aðra nemendur. Í því sambandi skipti máli að þeir sem þekktu til nemendanna og mála þeirra gætu áttað sig á hverjir ættu í hlut.
 
Sérstakar skyldur hvíldu á grunnskólum þegar kæmi að meðferð upplýsinga um nemendur í grunn­skóla sem teldust vitni eða ætlaðir gerendur í eineltismálum. Upplýsingar um börn nytu sérstakrar vernd­ar samkvæmt persónuverndarlöggjöf. Þá þyrfti að horfa til reglugerðar nr. 897/2009, einkum 6. gr. hennar sem hefði að geyma ákvæði um þagnarskyldu og hefði þýðingu við mat á rétti kær­enda til aðgangs að upplýsingum um aðra nemendur. Framangreind gögn væru undanþegin að­gangi kærenda á grundvelli 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga og 6. gr. reglugerðar nr. 897/2009.
 
Í símtölum við foreldra þeirra nemenda sem rætt var við í tengslum við vinnslu málsins, sbr. skjöl nr. 15–25, kæmi fram að skólinn hefði upplýst viðkomandi um að niðurstaða skólans væri að um ein­elti hefði verið að ræða. Í þessum gögnum væru fyrst og fremst upplýsingar um aðra nemend­ur en barn kærenda, að öðru leyti en hvað varðaði niðurstöðu málsins, sem kærendur væru þegar upp­lýstir um. Efni gagnanna tengdist því barni kærenda einungis að hluta til. Þá hefði skólinn þegar upp­lýst með almennum hætti að gripið væri til aðgerða þegar nemandi væri talinn gerandi í máli, en ekki væri hægt að upplýsa um slíkar aðgerðir. Það þætti hafa þýðingu við mat á rétti kær­enda til aðgangs að upplýsingum úr þessum gögnum. Telja yrði að hags­munir annarra nemenda af að upp­lýsingarnar færu leynt vægju þyngra en hagsmunir kærenda af að fá að­gang að þeim, sbr. 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga og 6. gr. reglugerðar nr. 897/2009.
 
Sömu sjónarmið ættu við um þau gögn sem afhent væru að hluta, þ.e. skjöl nr. 2, 3 og 10. Gagn nr. 2 hefði að geyma skráningu á samtölum við hlutlausa nemendur. Við afhendingu þessa gagns hefði skólinn lagt sig fram um að veita kærendum upplýsingar sem vörðuðu barn þeirra en gætt þess að veita ekki persónugreinanlegar upplýsingar um aðra nemendur, þ.m.t. um bekk þeirra. Hið sama ætti við um skjöl nr. 3 og 10. Þá hefðu í gagni nr. 3 verið afmáðar upplýsingar sem hafðar hefðu verið eftir viðkomandi starfsmanni. Rökin væru þau að ekki væri um mikilvægar upplýsing­ar að ræða; um væri að ræða vangaveltur sem viðkvæmt væri að væru hafðar eftir starfsmanninum. Beiðni kærenda um þessi gögn í heild væri hafnað á grundvelli 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga og 6. gr. reglugerðar nr. 897/2009. Í umsögninni var vísað til fundargerðar af fundi frá 10. janúar 2025, þar sem afstöðu starfsmannsins hefði verið aflað. Afrit af fundargerðinni fylgdi umsögninni, sbr. gagn nr. 26.
 
Umsögn […]skóla var kynnt kærendum með erindi, dags. 28. janúar 2025, og þeim gefinn kost­ur á að koma á fram­færi frekari at­huga­semd­um. Í athugasemdum kæranda, dags. 10. fe­brúar 2025, kom fram að kærendur óskuðu eftir að fá afrit af fundargerð frá 10. janúar 2025, sem vísað væri til í umsögn […]skóla. Varðandi tilvísun skólans til 6. gr. reglugerðar nr. 897/2009 væri ekkert sem benti til þess að haldbært væri að vísa til ákvæðisins við túlkun á 14. gr. upplýsinga­laga og þrengja þannig rétt sem aðili ætti samkvæmt því ákvæði.
 
Ítrekaðir væru þeir gríðarlegu verndarhagsmunir sem væru undir gagn­vart þolanda eineltis í málinu að fá aðgang að gögnum sem vörðuðu hann verulega umfram aðra. Kærendur yrðu að geta kynnt sér gögnin í þeim tilgangi að fá heildarsýn á málið og meta rann­sókn þess með eðlilegum hætti. Mikilvægt væri að geta gert sér grein fyrir hvað hefði farið fram í viðtölum við meinta gerendur og foreldra þeirra. Varðandi skjöl nr. 15–25 teldu kærendur óljóst á hvaða grundvelli skólinn teldi forsvaranlegt að takmarka aðgang að upplýsingum um til hvaða aðgerða var gripið gagnvart gerendum. Það skipti miklu máli að þolandi eineltis gæti verið viss um að gripið væri til aðgerða í samræmi við alvarleika málsins. Kærendur treystu því ekki að rann­sókn málsins hefði verið málefnaleg gagnvart barni þeirra.
 
Óþarft er að rekja frekar það sem fram kemur í gögnum málsins, sbr. 31. gr. stjórnsýslulaga, nr. 37/1993. Úrskurðarnefndin hefur haft hliðsjón af öllum gögnum málsins við úrlausn þess.
 

Niðurstaða

1.

Í máli þessu er deilt um rétt kærenda til aðgangs að gögnum í vörslu […]skóla í Reykjavík sem varða einelti sem barn kærenda hafi orðið fyrir í skólanum. Með hinni kærðu ákvörðun í málinu, dags. 13. nóvember 2024, var kærendum veittur aðgangur að upplýsingum um vinnslu málsins en beiðni kærenda um gögn hafnað. Eftir að kæra barst úrskurðarnefnd um upplýsingamál endurskoð­aði […]skóli þá afstöðu og tók nýja ákvörð­un, dags. 14. janúar 2025, þar sem veittur var að­gangur að hluta þeirra gagna sem óskað var eftir. Úrskurðarnefndin leggur þann skilning í skýr­ingar […]skóla að öll gögnin sem beiðni kærenda var afmörkuð við hafi áður verið handskrifuð en svo rituð orðrétt upp í tölvu. Nefndin fær ekki annað séð en að kærendur óski ekki eftir afriti af handskrifuðu gögnunum og felli sig við þann hátt sem hafður var á við afgreiðslu beiðni þeirra. Samkvæmt framangreindu er hin kærða ákvörðun fallin úr gildi. Þar sem ljóst er að kærendur fella sig ekki við hina nýju ákvörðun auk þess sem fyrir liggur afstaða […]skóla til réttar kærenda til aðgangs að gögnunum sem beiðnin var afmörkuð við verður kærunni ekki vísað frá úrskurðar­nefndinni af þeim sökum að kærða ákvörðunin sé úr gildi fallin held­ur mun nefndin endurskoða ákvörðun […]skóla frá 14. janúar 2025.
 

2.

Í 1. mgr. 14. gr. upplýsingalaga, nr. 140/2012, er mælt fyrir um að sé þess óskað sé skylt að veita aðila sjálfum aðgang að fyrirliggjandi gögnum ef þau hafa að geyma upplýsingar um hann sjálfan. Í athugasemdum við 14. gr. með frumvarpinu sem varð að upplýsingalögum, nr. 140/2012, kemur fram að ákvæðið geti einnig tekið til tilvika þar sem upplýsingar varða beiðanda með þeim hætti að hann hafi sérstaka hagsmuni, umfram aðra, af því að fá aðgang að gögnum.
 
Úrskurðarnefndin hefur í úrskurðarframkvæmd sinni lagt til grundvallar að foreldrar og forráða­menn barna hafi jafnan slíka hagsmuni af að fá aðgang að gögnum sem varða börn þeirra að 14. gr. upplýsingalaga eigi við, sbr. úrskurði nr. 731/2018 og 756/2018. Gögnin sem kærendum var synj­að um aðgang að hafa að geyma upplýsingar sem urðu til við rannsókn skólans á atviki sem […]­skóli hefur lagt til grundvallar að hafi verið einelti gagnvart barni kærenda. Kærendur hafa sem for­ráðamenn barnsins ríka hagsmuni af að kynna sér efni gagnanna. Úrskurðarnefndin telur því að um rétt þeirra til aðgangs að gögnunum í heild sinni fari samkvæmt 14. gr. upplýsingalaga, með þeim takmörkunum sem ákvæðið hefur að geyma.
 

3.

Í málinu hefur […]skóli vísað til þess að við mat á rétti kærenda til aðgangs að gögnunum þurfi að líta til þagnarskylduákvæðis í 6. gr. reglugerðar um miðlun og meðferð upplýsinga um nem­end­ur í grunnskólum og rétt foreldra til aðgangs að upplýsingum um börn sín, nr. 897/2009. Í grein­inni kemur fram:
 

Gæta skal fullrar þagnarskyldu um meðferð persónuupplýsinga sem aflað er um nem­end­ur í grunnskóla eða hafa fylgt barni úr leikskóla. Um þagnarskyldu starfsmanna sveit­arfélaga fer samkvæmt 57. gr. sveitarstjórnarlaga nr. 45/1998 og 12. gr. laga nr. 91/2008 um grunnskóla. Samkvæmt lögum eða fyrirmælum reglugerðar þessarar er óheim­ilt að miðla persónuupplýsingum um nemendur til annarra en þeirra sem þess þurfa vegna starfa sinna. Málsmeðferð skal að öðru leyti vera í samræmi við gildandi lög um persónuvernd og meðferð persónuupplýsinga.

 
Í 2. málsl. 3. mgr. 4. gr. upplýsingalaga er mælt fyrir um að almenn ákvæði laga um þagnarskyldu takmarki ekki rétt til aðgangs að gögnum samkvæmt lögunum. Með gagnályktun frá þessu ákvæði hefur ver­ið talið að sérstök þagnarskylduákvæði geti, ein og sér, komið í veg fyrir að aðgangur verði veitt­ur að gögnum í vörslum stjórnvalda hvað sem líður öðrum lagaákvæðum um upplýsinga­skyldu. Þegar um er að ræða sérákvæði laga um þagnarskyldu, þ.e. þegar upplýsingar þær sem þagn­arskyldan tekur til eru sérgreindar, fer það eftir efni og orðalagi þagnarskylduákvæðis hvernig slík ákvæði verða skýrð og samþýdd ákvæðum upplýsinga­laga, eins og segir í athugasemdum við 4. gr. með frum­varpinu sem varð að upplýsingalögum, nr. 140/2012. Þá kemur fram í sömu at­huga­semdum að sérákvæði um þagnarskyldu sem fram koma í stjórnvaldsfyrirmælum takmarki ekki að­gang að upplýsingum samkvæmt frumvarpinu nema slík þagnarskylduákvæði eigi sér sér­staka og skýra lagastoð.
 
Reglugerð nr. 897/2009 er sett með stoð í reglugerðarheimildum í 2. mgr. 18. gr. og 4. mgr. 27. gr. laga um grunnskóla, nr. 91/2008. Í hvorugu ákvæðinu er að finna heimild til að setja í reglugerð nánari fyrirmæli um þagnarskyldu. Að því leyti sem 1. málsl. 6. gr. reglugerðarinnar kynni að teljast sérstakt þagnar­skyldu­ákvæði er ljóst að lagastoð er ekki nægilega skýr til að þagnarskylda samkvæmt reglugerðinni gæti gengið framar ákvæðum upplýsingalaga. Þá takmarka almenn þagnar­skyldu­ákvæði sem fyrr segir ekki rétt til aðgangs að gögnum sam­kvæmt lögunum. Því hefur 1. málsl. 6. gr. reglugerðar nr. 897/2009 ekki þýðingu fyrir rétt kærenda til aðgangs að gögnum í vörslu […]skóla, að því leyti sem þau hafa að geyma persónuupplýsingar um nemendur skólans. Þá tekur nefndin fram að þagnarskyldu­ákvæði í sveitarstjórnarlögum og lögum um grunnskóla, sbr. 2. málsl. 6. gr. reglugerðarinnar, eru almenns eðlis og ber að skýra til samræmis við takmörkunarákvæði upplýsingalaga.
 
Að því er varðar 3. og 4. málsl. 6. gr. reglugerðar nr. 897/2009 um bann við miðlun persónu­upp­lýsinga um nemendur til annarra en þeirra sem þess þurfa vegna starfa sinna, og áréttingu um að máls­meðferð sé í samræmi við persónuverndarlöggjöf, er til þess að líta að samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga, nr. 90/2018, takmarka lögin ekki þann rétt til aðgangs að gögnum sem mælt er fyrir um í upplýsingalögum. Ákvæði reglugerðar nr. 897/2009 um meðferð persónuupplýsinga takmarka því ekki með beinum  hætti rétt kærenda til aðgangs að gögn­um sem mál þetta varðar, að því leyti sem gögnin innihalda persónuupplýsingar, heldur fer rétturinn samkvæmt 14. gr. upplýsingalaga og takmörkunum samkvæmt þeim lögum. Við túlkun síðastnefnda ákvæðisins hefur þó vissulega þýðingu hversu viðkvæmar upplýsingar er um að ræða.
 
Við nánari heimfærslu undir 14. gr. upplýsingalaga kemur í þessu máli einkum til skoðunar 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga þar sem mælt er fyrir um að heimilt sé að takmarka aðgang aðila að gögnum ef þau hafi jafnframt að geyma upplýsingar um einkamál­efni annarra enda vegi þeir hagsmunir, sem mæla með því að upplýsingum sé haldið leyndum, þyngra en hagsmunir þess sem fer fram á aðgang að gögnum.
 
Í athugasemdum við 14. gr. með frumvarpinu sem varð að upplýsingalögum, nr. 140/2012, kemur fram að algengt sé að gögn sem varða aðila sjálfan hafi einnig að geyma upplýsingar um einka-, fjárhags- eða viðskiptamálefni annarra. Þegar fram komi beiðni um aðgang að slíkum gögn­um sé líklegt að reyni á andstæða hagsmuni, annars vegar þess sem upplýsinga óskar og hins vegar annarra þeirra sem hlut eiga að máli og kunna að eiga réttmæta hagsmuni af því að tilteknum atriðum er þá varða sé haldið leyndum. Kjarni reglunnar í 3. mgr. felist í því að vega skuli og meta þessa gagnstæðu hagsmuni en síðarnefndu hagsmunirnir séu að meginstefnu hinir sömu og liggi að baki 9. gr. upplýsingalaga. Þá segir í athugasemdunum:
 

Aðgangur að gögnum verður því aðeins takmarkaður ef talin er hætta á því að einka­hags­munir skaðist ef aðila yrði veittur aðgangur að upplýsingum. Aðila verður því ekki synjað um aðgang að gögnum á grundvelli hugleiðinga um að aðgangur að tiltekinni teg­und upplýsinga sé almennt til þess fallinn að valda einhverju tjóni, heldur verður að leggja mat á aðstæður í hverju máli fyrir sig. Regla 3. mgr. byggist á því að við hags­muna­matið sé ljóst hverjir verndarhagsmunirnir eru. Oft verður því að leita álits þess sem á andstæðra hagsmuna að gæta, en yfirlýsing hans um að hann vilji ekki að upplýs­ing­arnar séu veittar er þó ein og sér ekki nægjanleg ástæða til að synja beiðni um upp­lýsingar.

 
Úr­skurðarnefndin tekur fram að þótt reglugerð nr. 897/2009 takmarki ekki sjálfstætt rétt til aðgangs að gögnum samkvæmt upplýsingalögum geta þeir hagsmunir, sem reglugerðinni er ætlað að standa vörð um og lúta að því að tryggja friðhelgi einkalífs barna og varfærni við með­ferð persónuupplýsinga um þau, haft talsvert vægi við það hagsmunamat sem 3. mgr. 14. gr. upplýs­ingalaga gerir kröfu um að fari fram við beitingu ákvæðisins.
 

4.

Gögn nr. 1, 4–8 og 11–14 hafa að geyma fundargerðir vegna funda með tilgreindum nemendum og foreldrum þeirra vegna rannsóknar […]skóla á eineltismáli barns kærenda. Í hverju gagni er tilgreint hverjir sátu fundinn. Við tekur lýsing á samtali við foreldra þar sem rædd er upplifun þeirra af málinu. Þar næst kemur fram að viðkomandi nemandi komi inn á fundinn og hann beðinn um að lýsa því hvað gerðist […]. Að lokum er foreldrum og nemanda, samkvæmt fundargerðunum, gerð grein fyrir næstu skrefum samkvæmt eineltisáætlun skólans.
 
Gögnin hafa að geyma upplýsingar um einkamálefni annarra í skilningi 3. mgr. 14. gr. upplýsinga­laga, þ.e. nemendanna og foreldra þeirra. Í vitnisburðum nemendanna eru upplýsingar um sam­skipti þeirra við barn kærenda, lýsingar á eigin hegðun, hlutverki og aðkomu […], og líðan þeirra. Vitnisburðir foreldranna innihalda sömuleiðis upplýsingar um líðan barnanna og hvað gerðist eftir atvikið. Í gögnunum eru einnig margvíslegar aðrar upplýsingar sem ekki tengjast með beinum hætti atvikum […] eða barni kærenda. Þar má nefna upplýsingar um félagsleg tengsl nemenda, samskiptavanda þeirra á milli, mögulega hegðunar­erfið­leika, heim­ilisaðstæður o.fl.
 
Við mat á hagsmunum nemendanna af að upplýsingar um einkamálefni þeirra fari leynt horfir nefnd­in til þess að um börn er að ræða. Upplýsingar um börn eða sem stafa frá börnum eiga að mati nefndarinnar að njóta meiri verndar en sambærilegar upplýsingar sem varða fullorðna einstak­linga. Vitnisburðir nemendanna urðu til í formlegum viðtölum vegna eineltisrannsóknar […]skóla. Telja má ljóst að aðstæður af því tagi séu í eðli sínu viðkvæmar og krefjandi fyrir þau börn sem áttu í hlut, […]. Upplýsingarnar í gögnunum verða því að teljast afar viðkvæmar fyrir þau börn sem áttu í hlut.
 
Nefndin telur að kærendur hafi hagsmuni af að fá aðgang að upplýsingum í framan­greind­um gögn­um sem varða barn þeirra. Hins vegar telur nefndin, að teknu tilliti til þess sem að framan er rakið, að hagsmun­ir annarra barna af að upplýsingar um einkamálefni þeirra fari leynt verði að vega þyngra, sbr. 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga. Þar horfir nefnd­in einnig til þess að ef gögnin yrðu afhent kærendum myndu þeir, jafnvel þótt upplýsingar um nöfn nemendanna og aðrar augljóslega auðkennandi upplýsingar yrðu afmáðar, geta borið kennsl á hvaða nemandi ætti í hlut. Nefndin telur að það væri til þess fallið að skaða hagsmuni þeirra nem­enda sem í hlut eiga og eftir atvikum sam­bönd þeirra við aðra nemendur og fjölskyldur.
 
Í 3. mgr. 5. gr. upplýsingalaga er mælt fyrir um að ef ákvæði 6.–10. gr. um takmarkanir á upplýs­inga­rétti eigi aðeins við um hluta gagns skuli veita aðgang að öðrum hlutum þess. Sama regla á við þegar aðgangur að gögnum byggist á 14. gr. upplýsingalaga, sbr. 5. mgr. þeirrar lagagreinar. Í athugasemdum við 5. gr. með frumvarpinu sem varð að upplýsingalögum, nr. 140/2012, segir að í ákvæðinu felist að veita eigi aðgang að hluta gagns ef fært teljist að skilja þær upplýsingar sem falla undir undantekningar frá þeim upplýsingum sem veita má aðgang að með tiltölulega einföld­um hætti. Skipti í því sambandi máli hversu víða þær upplýsingar koma fram sem óheimilt sé að veita aðgang að og hversu stór hluti gagnsins verði þá ekki afhentur.
 
Í framangreindum gögnum lýsa nemendur og foreldrar þeirra málsatvikum og samskiptum þar sem upplýsingar sem varða barn kærenda eru beinlínis samofnar upplýsingum um nemendurna sem varða hlutverk þeirra í málinu, upplifun þeirra af málinu og viðbrögð þeirra. Nefndin telur að það sé ekki fært að skilja að þessar upplýsingar með tiltölulega einföldum hætti. Upplýsingar af þessu tagi mynda í reynd uppistöðu framangreindra gagna og koma mjög víða fram. Þá er í mörgum gagn­anna að finna upplýsing­ar um önnur einkamálefni sem fléttast inn í vitnisburðina. Nefndin telur því að ekki sé fært að veita aðgang að gögnunum að hluta. Ákvörðun […]skóla verður að þessu leyti staðfest.
 

5.

Gögn nr. 15–25 hafa að geyma skráningar á símtölum við foreldra þeirra nemenda sem rætt var við í tengslum við eineltisrannsóknina. Hvert gagn inniheldur sambærilegar upplýsingar, þ.e. að hringt hafi verið í viðkomandi, upplýst um niðurstöðu og farið yfir aðgerðir af hálfu skólans. Þessi gögn eru frábrugðin gögnum nr. 1, 4–8 og 11–15 að því leyti að þau hafa að stærstum hluta að geyma upplýsingar um aðgerðir skólans í tengslum við vinnslu málsins, og stafa frá skólanum sjálf­um. Nefndin telur að kærendur hafi hagsmuni af að fá aðgang að upplýsingum um hvernig staðið var að vinnslu málsins eftir að niðurstaða í málinu lá fyrir.
 
Í gögnunum koma fram nöfn nemendanna og bekkjarheiti þeirra auk þess sem þrjú gagnanna hafa að geyma upplýsingar sem eru sérstaklega um þann nemanda sem skráningin á símtalinu varðar. Nefndin telur að þessar upplýsingar í gögnunum varði einkamálefni þeirra nemenda sem í hlut eiga, enda var tilefni símtalanna staðfesting skólans á að um einelti hefði verið að ræða gagnvart barni kær­enda. Hagsmunir þeirra af að upplýsingar um aðkomu þeirra að málinu fari leynt vega að mati nefndarinnar þyngra en hagsmunir kærenda af að fá aðgang að upplýsingunum. Á hinn bóginn telur nefndin, ólíkt því sem á við um gögn nr. 1, 4–8 og 11–14, að unnt sé að veita kærendum aðgang að þessum gögnum að hluta, sbr. 3. mgr. 5. gr. upplýsingalaga, þar sem unnt er að aðskilja upplýsingar sem varða einkamálefni nemendanna frá öðrum upplýsingum í gögnunum með tiltölulega einföldum hætti. Verður því […]skóla gert að veita kærendum aðgang að þessum gögnum með þeim hætti sem greinir í úrskurðarorði.
 

6.

Kærendum voru afhent fjögur gögn með ákvörðun […]skóla, dags. 14. janúar 2025. Gagn nr. 9 var afhent í heild sinni og gögn nr. 2, 3 og 10 voru afhent með takmörkunum samkvæmt 3. mgr. 14. gr. upplýsingalaga. Þar sem gagn nr. 9 hefur verið afhent kærendum er óþarft að taka afstöðu til réttar kærenda til aðgangs að því.
 
Gagn nr. 2 hefur að geyma skráningu á samtölum við hlutlausa nemendur í árganginum. Gagn nr. 10 hefur að geyma lýsingar stuðningsfulltrúa á atvikinu […]. Þær upp­lýsingar sem strik­að var yfir í gagni nr. 2 varða að hluta til barn kærenda en að miklu leyti önnur börn, til að mynda um félagslega stöðu þeirra, tengsl við önnur börn og framkomu þeirra hvert við annað. Upp­lýsingar sem strikað var yfir í gagni nr. 10 eru af sama meiði. Nefndin telur að upplýsingarnar í gögnum nr. 2 og 10 varði einkamálefni þeirra barna sem í hlut eiga, ýmist þeirra sem upplýsing­arn­ar varða eða þeirra sem upplýsingarnar stafa frá, og að hagsmunir þeirra af að upplýsingarnar sem strikað var yfir fari leynt vegi þyngra en hagsmunir kærenda af að fá að­gang að þeim. Ákvörð­un […]skóla verður því staðfest að þessu leyti.
 
Gagn nr. 3 hefur að geyma samtal við stuðningsfulltrúa. […]skóli strikaði yfir upplýsingar annars vegar sem varða annað barn, og hins vegar sem varða barn kærenda og kærendur sjálfa. Nefndin telur að upplýsingar um annað barn varði einkamálefni þess barns og að hagsmunir þess af að upplýsingarnar fari leynt vegi þyngra en hagsmunir kærenda af að fá aðgang að þeim. Öðru máli gegnir um upplýsingarnar sem varða barn kærenda og kærendur sjálfa. Úrskurðarnefndin telur að upplýsingarnar varði ekki einkamálefni starfsmannsins í skilningi 3. mgr. 14. gr. upplýs­inga­laga og að ekki standi forsendur til að takmarka rétt kærenda til aðgangs að þeim. Því verður […]skóla gert að afhenda kærendum þá hluta gagnsins, svo sem greinir í úrskurðarorði.
 
Gagn nr. 26 hefur að geyma fundargerð af fundi frá 10. janúar 2025 um öflun afstöðu starfsmanns til af­hendingar gagna um hann. […]skóli afhenti úrskurðarnefndinni gagnið samhliða umsögn skólans til nefndarinnar, dags. 21. janúar 2025. Nefndin lítur svo á að skólinn telji að gagnið hafi ekki heyrt undir gagnabeiðni kærenda og að þar af leiðandi hafi ekki verið tekin afstaða til réttar kærenda til aðgangs að gagninu í ákvörðun skólans frá 14. janúar 2025. Nefndin telur að skólanum hafi borið að leggja mat á rétt kærenda til aðgangs að þessu gagni og að því sé rétt að vísa þessum þætti málsins til […]skóla til nýrrar meðferðar og afgreiðslu þar sem tekin verði afstaða til rétt­ar kærenda til aðgangs að gagninu.
 

Úrskurðarorð

[…]skóla er skylt að veita kærendum, […] og […], að­gang að gögnum sem auðkennd eru nr. 15–25 í ákvörðun skólans, dags. 14. janúar 2025, um af­greiðslu gagnabeiðni kærenda, að undanskildum eftirfarandi upplýsingum:
 

1. Upplýsingum um nafn nemanda og bekk í hverju gagni.
2. Setningu í gagni nr. 16 sem hefst í línu nr. 7 og kemur á eftir setningu sem endar á orðunum […].
3. Setningu í gagni nr. 17 sem hefst í línu nr. 8 og kemur á eftir setningu sem endar á orðunum […].
4. Setningu í gagni nr. 24 sem hefst í línu nr. 8 og kemur á eftir setningu sem endar á orðunum […].
5. Orðum í gagni nr. 25 sem koma á eftir orðunum […] í línu nr. 4.

 
Beiðni kærenda, dags. 14. október 2024, um öll fyrirliggjandi gögn sem til eru og varða eineltis­mál barns kæranda, er vísað til […]skóla til nýrrar meðferðar og afgreiðslu að því er varðar gagn sem merkt er nr. 26 og fylgdi umsögn […]skóla til úrskurðarnefndarinnar, dags. 21. janúar 2025.
 
Að öðru leyti er ákvörðun […]skóla, dags. 14. janúar 2025, staðfest.
 
 
 
 
Trausti Fannar Valsson, formaður
Hafsteinn Þór Hauksson
Sigríður Árnadóttir