Mál nr. 51/2025-Úrskurður

Úrskurðarnefnd velferðarmála

Mál nr. 51/2026

Fimmtudaginn 16. apríl 2026

A

gegn

Vinnumálastofnun

Ú R S K U R Ð U R

Mál þetta úrskurða Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir lögfræðingur, Agnar Bragi Bragason lögfræðingur og Arnar Kristinsson lögfræðingur.

Með kæru, dags. 21. janúar 2026, kærði A, til úrskurðarnefndar velferðarmála ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 4. nóvember 2025, um að stöðva greiðslur atvinnuleysisbóta til hennar og að innheimta ofgreiddar bætur.

I.  Málsatvik og málsmeðferð

Kærandi sótti um atvinnuleysisbætur hjá Vinnumálastofnun 2. júní 2025 og var umsóknin samþykkt 4. júlí 2025. Með ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 4. nóvember 2025, var kæranda tilkynnt að greiðslur atvinnuleysisbóta hefðu verið stöðvaðar þar sem hún stundaði nám samhliða því að þiggja atvinnuleysisbætur. Kæranda var einnig tilkynnt að henni bæri að endurgreiða ofgreiddar atvinnuleysisbætur, að fjárhæð 833.860 kr., að meðtöldu 15% álagi.

Kæra barst úrskurðarnefnd velferðarmála 21. janúar 2026. Með bréfi, dags. 22. janúar 2026, óskaði úrskurðarnefndin eftir greinargerð Vinnumálastofnunar ásamt gögnum málsins. Greinargerð Vinnumálastofnunar barst 16. febrúar 2026 og var hún kynnt kæranda með bréfi úrskurðarnefndar, dags. 18. febrúar 2026. Athugasemdir bárust ekki.

II.  Sjónarmið kæranda

Í kæru til úrskurðarnefndar kemur fram að kærandi krefjist þess að ákvörðunin verði endurskoðuð og felld úr gildi að öllu leyti eða að hluta. Til vara krefst kærandi þess að fjárhæð endurkröfu verði lækkuð verulega og að 15% álag verði fellt niður.

Kærandi greinir frá því að bréf hafi borist frá Vinnumálastofnun þann 10. október 2025 þar sem hún hafi verið upplýst um að Vinnumálastofnun samkeyri atvinnuleysisskrá við nemendaskrár viðurkenndra menntastofnana og þar hafi sést að kærandi væri skráð í fjarnám á menntaskólastigi við nokkrar menntastofnanir. Kæranda hafi verið veittur frestur til að skila inn gögnum og upplýsingum um málið og hafi hún jafnframt verið beðin um rökstuðning fyrir því hvers vegna henni hefði láðst að tilkynna Vinnumálastofnun um málið.

Líkt og fram komi í svarbréfi kæranda, dags. 14. október 2025, hafi hún á því tímabil sem um ræði verið skráð í fjarnám með það að markmiði að ljúka stúdentsprófi. Námið hafi alfarið farið fram í fjarnámi og í mjög takmörkuðu umfangi, að jafnaði um 30 mínútur á dag. Námið hafi verið sveigjanlegt og ekki bundið við fasta viðveru eða kennslutíma. Á sama tíma hafi hún verið í virkri atvinnuleit, skráð hjá Vinnumálastofnun, reiðubúin til að taka að sér starf og sinnt öllum þeim kröfum sem gerðar séu til atvinnuleitenda. Námið hafi ekki staðið í vegi fyrir atvinnuleit kæranda né takmarkað möguleika hennar á þátttöku á vinnumarkaði.

Við samkeyrslu gagna hafi Vinnumálastofnun talið kæranda skráða í fleiri einingar en raunverulega hafi átt við. Sá einingafjöldi sem lagður hafi verið til grundvallar ákvörðuninni endurspegli ekki raunverulega stöðu kæranda í námi.

Þann 4. nóvember 2025 hafi kæranda borist bréf frá Vinnumálastofnun þar sem henni hafi verið tilkynnt um að greiðslur til hennar hefðu verið stöðvaðar, auk þess sem endurgreiðslu með álagi hafi verið krafist. Meðal sjónarmiða sem vísað hafi verið til sé meginregla 52. gr. laga um atvinnuleysistryggingar sem fjalli um að námsmenn eigi ekki rétt á atvinnuleysisbótum.

Staðreynd málsins sé sú að kærandi hafi ekki tilkynnt um nám sitt strax til Vinnumálastofnunar. Það hafi hvorki verið gert af ásetningi né í þeim tilgangi að afla sér bóta sem hún hafi ekki átt rétt á. Það hafi verið gert vegna misskilnings á því hvort slíkt fjarnám í svo litlu magni teldist nám í skilningi laga um atvinnuleysistryggingar. Kærandi hafi talið sig vera í virkri atvinnuleit og að slíkur einingafjöldi í fjarnámi á menntaskólastigi myndi ekki hafa áhrif á rétt hennar til bóta.

Kærandi taki fram að við mat á rétti til atvinnuleysisbóta hafi samkvæmt stjórnsýsluframkvæmd verið litið til raunverulegs umfangs náms og þess hvort námið hafi í reynd hindrað viðkomandi í virkri atvinnuleit. Í tilvikum þar sem um sé að ræða fjarnám í litlu umfangi, sem sé sveigjanlegt og ekki sambærilegt við fullt nám, hafi verið talið að beiting íþyngjandi úrræða svo sem endurkröfu og álags geti verið ósanngjarnt þegar ekki liggi fyrir ásetningur eða vísvitandi leynd upplýsinga. Í tilviki kæranda hafi námið ekki truflað atvinnuleit hennar, hún hafi ávallt verið reiðubúin til að taka að sér starf og að misskilningur hennar hafi lotið að tilkynningarskyldu en ekki tilraun til að afla sér bóta með ólögmætum hætti. Aðstæður kæranda hafi verið slíkar að beiting endurkröfu og 15% álags teljist ósanngjarnt og ekki í samræmi við meðalhófsreglu stjórnsýsluréttar.

Kærandi hafi jafnframt verið í viðkvæmri félagslegri stöðu á þessum tíma sem einstæð móðir með ungt barn eftir sambúðarslit sem séu erfið fyrir hvern sem er. Í ljósi þeirra aðstæðna telji kærandi þá endurkröfu sem hafi verið lögð á hana vera mjög íþyngjandi miðað við atvik máls. Líkt og sjáist af gögnum málsins sé grunnskólapróf hæsta menntunarstig kæranda. Hún sé ung, einstæð móðir og hún hafi skráð sig í nám um það leyti sem hún hafi verið að slíta sambúð við barnsföður. Hún hafi talið réttast að ljúka við þær fáu einingar sem hún hafi átt eftir til stúdentsprófs. Enginn illvilji hafi verið fyrir hendi né hafi hún viljandi reynt að fá bætur sem hún hafi ekki átt rétt á heldur hafi hún einungis verið að gera það sem hún hafi talið vera henni og syni hennar fyrir bestu.

Til vara óski kærandi eftir því að við úrlausn máls og við ákvörðun endurgreiðslu verði fallist á gerð afturvirks samnings á milli hennar og Vinnumálastofnunar í skilningi 3. mgr. 52. gr. laga um atvinnuleysistryggingar. Krafa hennar sé að við útreikning endurgreiðslu verði litið til raunverulegs námshlutfalls og þess að umfang námsins sé ekki þess eðlis að það standi í vegi fyrir virkri atvinnuleit hennar og að slíkur samningur verði hafður til hliðsjónar ef til frekari bótagreiðslu til hennar komi af hálfu Vinnumálastofnunar.

Með vísan til framangreinds óski kærandi eftir því að Vinnumálastofnun endurskoði ákvörðun sína og felli hana úr gildi eða að hún verði lækkuð verulega og 15% álag verði fellt niður.

III.  Sjónarmið Vinnumálastofnunar

Í greinargerð Vinnumálastofnunar kemur fram að kærandi hafi sótt um  atvinnuleysistryggingar þann 2. júní 2025. Með erindi, dags. 4. júlí 2025, hafi kæranda verið tilkynnt að umsókn hennar hefði verið samþykkt með 100% bótarétt.

Við reglubundið eftirlit í október 2025 hafi komið fram að kærandi væri skráð í nám á haustönn 2025. Kærandi væri skráð í fimm eininga nám við B, 10 eininga nám við C og 17 eininga nám D. Með erindi, dags. 13. október 2025, hafi verið óskað eftir því að kærandi myndi skila skólavottorðum ásamt skýringum.

Þann 15. október 2025 hafi Vinnumálastofnun borist skólavottorð frá D, auk skýringa kæranda. Í skólavottorði komi fram að kærandi hefði hafið nám við skólann á vorönn 2020 og væri skráð í 17 einingar á yfirstandandi haustönn 2025. Upphaf annar væri 15. ágúst 2025 og lok annar þann 19. desember 2025. Þá hafi verið tilgreint að um nám á opinni stúdentsbraut væri að ræða. Gögn er varði nám kæranda við B og við C hafi ekki borist.

Með erindi, dags. 4. nóvember 2025, hafi kæranda verið tilkynnt að greiðslur til hennar hefðu verið stöðvaðar sökum þess að hún hafi stundað nám samhliða greiðslu atvinnuleysistrygginga án þess að fyrir lægi námssamningur við stofnunina. Kæranda hafi jafnframt verið tilkynnt að hún hefði fengið ofgreiddar atvinnuleysistryggingar á tímabilinu 19. ágúst til 31. október 2025, samtals 833.860 kr., að meðtöldu 15% álagi sem yrði innheimt samkvæmt 2. mgr. 39. gr. laga um atvinnuleysistryggingar.

Framangreind ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 4. nóvember 2025, hafi verið kærð til úrskurðarnefndar velferðarmála þann 21. janúar 2026. Kærandi hafi í kæru greint frá því að nám hennar á haustönn 2025 hafi verið skipulagt sem fjarnám og hafi námið því ekki haft áhrif á atvinnuleit hennar. Í kæru til nefndarinnar fari kærandi fram á að skuld hennar við Vinnumálastofnun verði felld niður með vísan til félagslegra aðstæðna hennar og að henni verði greiddar atvinnuleysisbætur samhliða því að hún stundi nám.

Lög nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar gildi um atvinnuleysistryggingar launamanna eða sjálfstætt starfandi einstaklinga á innlendum vinnumarkaði þegar þeir verði atvinnulausir, sbr. 1. gr. laganna.

Ágreiningur í máli þessu snúi að ofgreiðslu atvinnuleysistrygginga til kæranda á tímabilinu 19. ágúst til 31. október 2025 vegna ótilkynnts náms og hvort hún eigi rétt á greiðslum atvinnuleysisbóta samhliða námi á haustönn 2025.

Í c. lið 3. gr. laganna sé að finna eftirfarandi skilgreiningu á námi:

„Samfellt nám, verklegt eða bóklegt, í viðurkenndri menntastofnun innan hins almenna menntakerfis á Íslandi sem stendur yfir í a.m.k. sex mánuði. Enn fremur er átt við nám á háskólastigi og það nám annað sem gerir sambærilegar kröfur til undirbúningsmenntunar og nám á háskólastigi. Einstök námskeið teljast ekki til náms.“

Í 52. gr. laga um atvinnuleysistryggingar sé nánar kveðið á um nám. Í 1. mgr. 52. gr. segi orðrétt:

„Hver sá sem stundar nám, sbr. c. lið 3. gr., telst ekki tryggður samkvæmt lögum þessum á sama tímabili enda er námið ekki hluti vinnumarkaðsaðgerða samkvæmt ákvörðun Vinnumálastofnunar, sbr. þó 2., 3. og 4. mgr.“

Ljóst sé af ákvæði 1. mgr. 52. gr. að það sé ekki tilgangur laga um atvinnuleysistryggingar að tryggja námsmönnum framfærslu á meðan þeir stundi nám. Í athugasemdum með 52. gr. í greinargerð með frumvarpi til laga um atvinnuleysistryggingar sé tiltekið að það sé meginregla að námsfólk eigi ekki rétt á atvinnuleysisbótum hvort sem um sé að ræða fjarnám, dag- eða kvöldskóla.

Í 2. til 5. mgr. 52. gr. laganna séu undanþágur frá þeirri meginreglu. Í 2. mgr. komi fram að þrátt fyrir 1. mgr. sé hinum tryggða heimilt að stunda nám á framhaldsskólastigi sem nemi að hámarki 12 einingum eða á háskólastigi sem nemi að hámarki 12 ECTS einingum á námsönn. Í 3. mgr. komi fram að þrátt fyrir 1. og 2. mgr. sé Vinnumálastofnun heimilt að greiða hinum tryggða skertar atvinnuleysisbætur í samræmi við umfang náms sem nemi allt að 20 einingum á námsönn. Í ákvæði 4. [og 5.] mgr. 52. gr. laganna komi eftirfarandi fram:

„Þrátt fyrir 1.–3. mgr. er hinum tryggða heimilt að stunda nám sem er skipulagt samhliða vinnu af viðkomandi menntastofnun og er ekki lánshæft til framfærslu hjá Menntasjóði námsmanna án þess að komi til skerðingar á rétti hans til atvinnuleysistrygginga, enda hindri námið hvorki virka atvinnuleit viðkomandi né möguleika hans til þátttöku á vinnumarkaði. Hinn tryggði skal leggja fram staðfestingu frá viðkomandi menntastofnun um skipulag námsins.

Þrátt fyrir 1.–4. mgr. skal hinum tryggða ávallt heimilt að ljúka þeirri önn sem er yfirstandandi við starfslok hans eða þegar hann missir starf sitt að hluta, sbr. 17. gr., án þess að komi til skerðingar á rétti hans til atvinnuleysistrygginga.“

Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum hafi kærandi verið skráð í fimm eininga nám við B, 10 eininga nám við C og 17 eininga nám við D á sama tíma og hún hafi þegið greiðslur atvinnuleysistrygginga. Kærandi hafi stundað samtal 32 eininga nám á framhaldsskólastigi á haustönn 2025. Þar sem að nám kæranda á haustönn hafi ekki fallið að heimildum 2. til 5. mgr. 52. gr. atvinnuleysistrygginga hafi hún ekki átt rétt á greiðslum atvinnuleysisbóta á því tímabili.

Kærandi hafi í skýringum sínum vísað til þess að nám hennar sé skipulagt sem fjarnám og að hennar mati falli námið undir heimild til náms sem skipulagt sé samhliða vinnu.

Í 4. mgr. 52. gr. sé heimild til að stunda nám samhliða greiðslum atvinnuleysisbóta sem sé skipulagt samhliða vinnu og námið sé ekki lánshæft til framfærslu hjá Menntasjóði námsmanna án þess að námið hindri virka atvinnuleit viðkomandi né möguleika hans til þátttöku á vinnumarkaði. Samkvæmt fyrirliggjandi gögnum og úthlutunarreglum Menntasjóðsins hafi nám kæranda verið lánshaft og því ekki fallið að skilyrðum ákvæðisins.

Það hafi verið ákvörðun Vinnumálastofnunar að 32 eininga nám kæranda á haustönn 2025 hafi ekki rúmast innan ákvæða laganna og því hafi hún ekki átt rétt á greiðslum atvinnuleysisbóta á tímabilinu 19. ágúst til 31. október 2025. Vinnumálastofnun beri því að innheimta ofgreiddar atvinnuleysisbætur að fjárhæð 725.096 kr. í samræmi við 2. mgr. 39. gr. laganna. Heildarskuld kæranda hafi verið 833.860 kr., að meðtöldu álagi.

Með vísan til 1. mgr. 52. gr. laga um atvinnuleysistryggingar liggi fyrir að kærandi hafi fengið ofgreiddar atvinnuleysisbætur á tímabilinu 19. ágúst til 31. október 2025. Í 39. gr. laganna sé fjallað um endurgreiðslu á ofgreiddum atvinnuleysisbótum. Í 2. mgr. 39. gr. segi orðrétt:

„Hafi hinn tryggði fengið hærri atvinnuleysisbætur skv. 32. eða 33. gr. en hann átti rétt á samkvæmt álagningu skattyfirvalda eða öðrum ástæðum ber honum að endurgreiða þá fjárhæð sem ofgreidd var að viðbættu 15% álagi. Hið sama gildir um atvinnuleysisbætur sem hinn tryggði hefur fengið greiddar fyrir tímabil er hann uppfyllti ekki skilyrði laganna. Fella skal niður álagið samkvæmt þessari málsgrein færi hinn tryggði rök fyrir því að honum verði ekki kennt um þá annmarka er leiddu til ákvörðunar Vinnumálastofnunar.“

Samkvæmt skýru orðalagi 2. mgr. 39. gr. beri að endurgreiða ofgreiddar atvinnuleysisbætur fyrir það tímabil sem atvinnuleitandi uppfylli ekki skilyrði laganna. Í athugasemdum með 39. gr. í greinargerð með frumvarpi því er hafi orðið að lögum um atvinnuleysistryggingar sé sérstaklega áréttað að leiðrétting eigi við í öllum tilvikum sem kunni að valda því að atvinnuleitandi hafi fengið ofgreiddar atvinnuleysisbætur. Ástæða ofgreiðslunnar hafi með öðrum orðum ekki áhrif á skyldu viðkomandi til að endurgreiða þá fjárhæð sem ofgreidd hafi verið. Ákvæði 2. mgr. 39. gr. sé því fortakslaust að því er varði skyldu til þess að endurgreiða ofgreiddar atvinnuleysisbætur.

Skýringar kæranda snúi að því að hún hafi verið í góðri trú að henni væri heimilt að stunda nám sitt samhliða greiðslum atvinnuleysisbóta. Í því samhengi bendi kærandi á að um fjarnám hafi verið að ræða sem hafi ekki áhrif á atvinnuleit hennar. Hún hafi ekki haft ásetning um að leyna því að hún hafi stundað nám.

Vinnumálastofnun bendi á að á heimasíðu stofnunarinnar sé skýrt tekið fram að almennt sé óheimilt að stunda nám samhliða greiðslu atvinnuleysistrygginga og farið sé yfir undanþágur frá þeirri meginreglu. Þar komi meðal annars fram að undanþágan um nám sem sé skipulagt sem nám samhliða vinnu sé háð því skilyrði að námið megi ekki vera lánshæft samkvæmt lánareglum Menntastofnunar námsmanna.

Á heimasíðu stofnunarinnar megi jafnframt finna upplýsingar um skyldu atvinnuleitanda til að tilkynna um allar breytingar á högum, þar á meðal um þátttöku í námi. Með vísan til framangreindra upplýsinga sé það mat Vinnumálastofnunar að kæranda hafi mátt vera ljóst að ávallt þyrfti að tilkynna stofnuninni ef stundað væri nám á tiltekinni námsönn og leitast eftir heimild til náms og skráningu á námssamningi. Þá bendi stofnunin á að kærandi hafi hvorki fært fram gögn varðandi nám hennar við B né við C.

Með vísan til alls framangreinds sé það niðurstaða Vinnumálastofnunar að kærandi hafi ekki uppfyllt skilyrði fyrir greiðslu atvinnuleysistrygginga á tímabilinu 19. ágúst til 31. október 2025, sbr. 1. mgr. 52. gr. laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar. Kæranda beri því að endurgreiða ofgreiddar atvinnuleysisbætur, samtals 833.860 kr. að meðtöldu álagi, sbr. 2. mgr. 39. gr. laganna.

IV.  Niðurstaða

Kærð er ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 4. nóvember 2025, um að stöðva greiðslur atvinnuleysisbóta til kæranda og að innheimta ofgreiddar bætur með vísan til þess að hún hafi stundað nám samhliða því að þiggja atvinnuleysisbætur.

Í IX. kafla laga nr. 54/2006 um atvinnuleysistryggingar er fjallað um tilvik er leiða til takmörkunar á atvinnuleysistryggingum. Í 52. gr. laganna er fjallað um nám en þar segir:

„Hver sá sem stundar nám, sbr. c-lið 3. gr., telst ekki tryggður samkvæmt lögum þessum á sama tímabili enda er námið ekki hluti vinnumarkaðsaðgerða samkvæmt ákvörðun Vinnumálastofnunar, sbr. þó 2., 3. og 4. mgr.

Þrátt fyrir 1. mgr. er hinum tryggða heimilt að stunda nám á framhaldsskólastigi sem nemur að hámarki 12 einingum eða á háskólastigi sem nemur að hámarki 12 ECTS-einingum á námsönn enda sé um svo lágt námshlutfall að ræða að námið telst ekki lánshæft hjá Menntasjóði námsmanna. Hinn tryggði skal leggja fram staðfestingu frá viðkomandi menntastofnun um námshlutfallið.

Þrátt fyrir 1. og 2. mgr. er Vinnumálastofnun heimilt að meta þegar sérstaklega stendur á hvort sá er stundar nám á framhaldsskólastigi sem nemur allt að 20 einingum eða á háskólastigi sem nemur allt að 20 ECTS-einingum á námsönn uppfylli skilyrði laganna enda sé um svo lágt námshlutfall að ræða að námið telst ekki lánshæft hjá Menntasjóði námsmanna. Skilyrði er að námið kunni að nýtast hinum tryggða beint við atvinnuleit að mati ráðgjafa Vinnumálastofnunar og skal hinn tryggði leggja fram staðfestingu frá viðkomandi menntastofnun um námshlutfallið. Hinn tryggði á þá rétt til skertra atvinnuleysisbóta fyrir sama tímabil og skal Vinnumálastofnun meta skerðinguna á tryggingarhlutfalli sem hann á rétt til skv. 15. eða 19. gr. í samræmi við umfang námsins.

Þrátt fyrir 1.–3. mgr. er hinum tryggða heimilt að stunda nám sem er skipulagt samhliða vinnu af viðkomandi menntastofnun og er ekki lánshæft til framfærslu hjá Menntasjóði námsmanna án þess að komi til skerðingar á rétti hans til atvinnuleysistrygginga, enda hindri námið hvorki virka atvinnuleit viðkomandi né möguleika hans til þátttöku á vinnumarkaði. Hinn tryggði skal leggja fram staðfestingu frá viðkomandi menntastofnun um skipulag námsins.

Þrátt fyrir 1.–4. mgr. skal hinum tryggða ávallt heimilt að ljúka þeirri önn sem er yfirstandandi við starfslok hans eða þegar hann missir starf sitt að hluta, sbr. 17. gr., án þess að komi til skerðingar á rétti hans til atvinnuleysistrygginga.“

Í c. lið 3. gr. laganna er að finna skilgreiningu á námi samkvæmt lögunum en þar segir:

„Nám: Samfellt nám, verklegt eða bóklegt, í viðurkenndri menntastofnun innan hins almenna menntakerfis á Íslandi sem stendur yfir í a.m.k. sex mánuði. Enn fremur er átt við nám á háskólastigi og það nám annað sem gerir sambærilegar kröfur til undirbúningsmenntunar og nám á háskólastigi. Einstök námskeið teljast ekki til náms.“

Í athugasemdum við ákvæði 52. gr. í frumvarpi því er varð að lögum um atvinnuleysistryggingar kemur fram að ekki séu lagðar til breytingar á þeirri meginreglu að námsmenn eigi ekki rétt á atvinnuleysisbótum. Miðað sé við að það skipti ekki máli hvort um sé að ræða dag- eða kvöldskóla eða fjarnám. Þá kemur fram að það kunni að vera að nám sé nauðsynlegur hluti af starfshæfingu atvinnuleitanda að mati ráðgjafa Vinnumálastofnunar, en í slíkum tilvikum geti atvinnuleitandi talist tryggður samhliða námi.

Þegar sótt er um atvinnuleysisbætur er umsækjandi spurður hvort hann sé skráður í nám á umsóknardegi, hvort hann hafi verið skráður í nám á síðustu námsönn eða sé skráður í nám á næstu námsönn. Þá er upplýst að almennt sé ekki heimilt að vera í námi samhliða greiðslu atvinnuleysisbóta. Í staðfestingu á móttöku umsóknarinnar var kærandi upplýst um ýmis réttindi og skyldur og jafnframt greint frá því að ítarlegri upplýsingar hvað það varðar væri að finna á heimasíðu Vinnumálastofnunar. Í máli þessu liggur fyrir að kærandi var skráð í samtals 32 einingar við þrjá framhaldsskóla á haustönn 2025 en upplýsti Vinnumálastofnun ekki um námið.

Með vísan til framangreindra upplýsinga sem kæranda voru veittar telur úrskurðarnefndin ljóst að hún hefði mátt vita að henni bæri að upplýsa Vinnumálastofnun um nám sitt. Þar sem Vinnumálastofnun hafði ekki vitneskju um nám kæranda fékk hún greiddar atvinnuleysisbætur á tímabilinu 19. ágúst til 31. október 2025 án þess að eiga rétt til þeirra, sbr. framangreinda meginreglu um að námsmenn séu ekki tryggðir samkvæmt lögum nr. 54/2006.

Í 39. gr. laga nr. 54/2006 er kveðið á um leiðréttingu á atvinnuleysisbótum. Þar segir í 2. mgr. að hafi hinn tryggði fengið hærri atvinnuleysisbætur samkvæmt 32. eða 33. gr. laganna en hann hafi átt rétt á samkvæmt álagningu skattyfirvalda eða af öðrum ástæðum beri honum að endurgreiða þá fjárhæð sem ofgreidd hafi verið, að viðbættu 15% álagi. Hið sama gildi um atvinnuleysisbætur sem hinn tryggði hafi fengið greiddar fyrir tímabil er hann uppfyllti ekki skilyrði laganna. Í sömu málsgrein segir einnig að fella skuli niður álagið samkvæmt málsgreininni færi hinn tryggði rök fyrir því að honum verði ekki kennt um þá annmarka er leitt hafi til ákvörðunar Vinnumálastofnunar.

Samkvæmt framangreindu er ljóst að endurkröfuheimild Vinnumálastofnunar er meðal annars bundin við það að einstaklingur hafi fengið greiddar atvinnuleysisbætur fyrir tímabil er hann uppfyllti ekki skilyrði laganna. Ákvæði 2. mgr. 39. gr. laganna er fortakslaust að því er varðar skyldu til þess að endurgreiða ofgreiddar bætur. Aftur á móti skal fella niður 15% álag færi hinn tryggði rök fyrir því að honum verði ekki kennt um þá annmarka er leitt hafi til ákvörðunar Vinnumálastofnunar. Þar sem kærandi tilkynnti Vinnumálastofnun ekki um nám sitt er það mat úrskurðarnefndarinnar að ekki sé tilefni til að fella niður álagið sem lagt var á endurgreiðslukröfuna. Með vísan til framangreinds er hin kærða ákvörðun staðfest.

 

 

 

 

 

 

Ú R S K U R Ð A R O R Ð

Ákvörðun Vinnumálastofnunar, dags. 4. nóvember 2025, um að stöðva greiðslur atvinnuleysisbóta til A, og að innheimta ofgreiddar bætur, er staðfest.

F.h. úrskurðarnefndar velferðarmála

Hólmfríður Birna Guðmundsdóttir